Guhindura inyandiko cyangwa imvugo kuva mu rurimi rw'Ikinyarwanda ujya mu Gitaliyani ni inzira isaba ubushishozi buhanitse, ubumenyi bw'indimi zombi, ndetse no gusobanukirwa byimazeyo imico y'abaturage bazivuga. Ikinyarwanda ni ururimi rwo mu muryango w'indimi z'Abantu (Bantu languages) runazwiho kugira imiterere yihariye ishingiye ku ntera z'amazina (noun classes) n'inshinga zikungahaye ku birango by'insimburazina n'ibihe. Ku rundi ruhande, Igitaliyani ni ururimi rw'Ikiromanu (Romance language) rushingiye ku Kilatini, rukoresha cyane ibitsina by'amazina (gender-based nouns) n'itondagurwa ry'inshinga rirambuye hashingiye ku binyazina by'abantu. Iri tandukaniro rikomeye ry'imiterere y'indimi zombi rituma ubuhinduzi buva mu Kinyarwanda bujya mu Gitaliyani buba umushinga usaba ubumenyi bwihariye bw'ikibonezamvugo n'umuco.
Imiterere y'Indimi zombi n'Ibizigumya mu Buhinduzi
Kugira ngo umuhinduzi abashe gukora akazi keza, agomba kubanza gusobanukirwa itandukaniro ry'imyubakire y'ururimi rw'inkomoko (Ikinyarwanda) n'ururimi rw'intego (Igitaliyani). Iri tandukaniro rigaragara mu bice bitandukanye by'ikibonezamvugo:
Ibyiciro by'Amazina n'Ibitsina byayo
Mu Kinyarwanda, amazina agabanyije mu byiciro bitandukanye (ngero: inteko ya 1, ya 2, ya 3 n'izindi), aho icyiciro cy'izina kigena ibimenyetso by'ubwumvikane (agreement markers) bigomba gukurikira izina haba ku nshinga, ku ntera, cyangwa ku binyazina. Ibi birandukanye cyane n'Igitaliyani, aho amazina yose agabanywamo ibitsina bibiri gusa: igitsina-gabo (maschile) n'igitsina-gore (femminile), kandi akagira inyerezi (articles) zihariye zikoreshwa haba ku bwinshi (plurale) cyangwa ku buke (singolare).
Umuhinduzi agomba kumenya uko ahindura izina ryo mu Kinyarwanda akariha igitsina gikwiriye mu Gitaliyani. Ugereranyije, izina nka "umugabo" rihindurwa nka "uomo" (igitsina-gabo), naho "umugore" rikaba "donna" (igitsina-gore). Icyakora, amazina y'ibintu bidafite ubuzima nka "intebe" ("sedia" - igitsina-gore mu Gitaliyani) cyangwa "igitabo" ("libro" - igitsina-gabo mu Gitaliyani) bisaba ko umuhinduzi amenya neza amategeko y'ururimi rw'Igitaliyani kugira ngo adakora amakosa y'ubwumvikane bw'amazina n'inyerezi.
Itondagurwa ry'Inshinga n'Ibihe
Ikinyarwanda gifite gahunda y'inshinga ikungahaye cyane, aho inshinga imwe ishobora kubamo amakuru yose yerekeye intego, igihe, ndetse n'umugenerwabikorwa (ngero: "ndabigushakira" ikubiyemo insimburazina y'icyiciro cya mbere, icyiciro cy'ibintu, n'umugenerwabikorwa). Mu Gitaliyani, naho itondagurwa ry'inshinga rirakomeye kandi rikoresha ibihe (tempi) bitandukanye byerekana niba igikorwa cyararangiye (passato prossimo/remoto), kigikomeza (imperfetto), cyangwa kizaba (futuro).
Umuhinduzi agomba kwitonda mu guhuza ibihe by'inshinga. Ngero, igihe cy'amateka mu Kinyarwanda cyerekana ibyabaye kera cyane gishobora guhindurwa hakoreshejwe "passato remoto" mu Gitaliyani, mu gihe ibyabaye vuba byahindurwa hakoreshejwe "passato prossimo". Guhitamo igihe gikwiriye bituma inyandiko ihinduwe yumvikana neza nk'aho yanditswe n'umunyagihugu w'Umutaliyani.
Imyubakire y'Interuro
Ikinyarwanda n'Igitaliyani byose bikoresha imiterere y'interuro ya SVO (Subject-Verb-Object / Nyamugisha-Inshinga-Uwo gikorwaho). Icyakora, mu Gitaliyani, birasanzwe ko insimburazina-nyamugisha (subject pronouns nka io, tu, lui/lei) idakoreshwa mu nteruro kubera ko impera y'inshinga iba yerekana neza uwo ari we (ngero: "Ndaza" - "Vengo" aho kuba "Io vengo"). Umuhinduzi agomba kwirinda kwandika insimburazina zose z'Igitaliyani kuko byatuma inyandiko ihinduwe isa n'iy'abanyamahanga bacyiga ururimi.
Inyito z'Umuco n'Imvugo z'Amakabyabwenge
Ubuhinduzi bwiza ntibushingira ku guhindura amagambo rimwe ku rindi (literal translation), ahubwo bushingira ku guhindura ubutumwa n'umuco biri muri ayo magambo (transcreation). Ikinyarwanda kirimo amagambo menshi afite inyito zishingiye ku muco w'u Rwanda adafite amagambo ahwanye na yo neza mu Gitaliyani. Ngero z'aya magambo ni nka: "gukura ubwatsi", "umuganda", "imiryango", "gukora ubukwe", n'ayandi.
Mu guhindura aya magambo, umuhinduzi agomba shaka imvugo mu Gitaliyani isobanura igikorwa cyangwa igitekerezo nk'icyo, cyangwa se agasobanura iryo jambo mu buryo burambuye mu nteruro kugira ngo Umutaliyani usoma abashe kubyumva. Ugereranyije, ijambo "umuganda" rishobora guhindurwa nka "lavoro comunitario volontario" cyangwa "servizio civile comunitario", ariko rimwe na rimwe hagashyirwaho ibisobanuro byongereweho mu kigero cy'inyandiko (gloss/footnote) kugira ngo ubusobanuro nyabwo bugaragare.
Inama Zikomeye ku Bahinduzi b'Ikinyarwanda n'Igitaliyani
Kugira ngo inyandiko z'ubwoko bwose zihindurwe neza kandi zigire ingaruka nziza ku basomyi, dore inama z'inganzamarumu zafasha abahinduzi cyangwa abakoresha serivisi z'ubuhinduzi:
- Soma kandi usesengure inyandiko y'inkomoko: Mbere yo gutangira kwandika ijambo na rimwe mu Gitaliyani, banza usome inyandiko yose y'Ikinyarwanda uyumve neza, umenye ubutumwa nyamukuru, n'uwo igenewe.
- Itondere imikoreshereze y'ikinyabupfura n'icyubahiro: Mu Kinyarwanda dukoresha "mwe" (cyangwa inshinga mu bwinshi) nk'ikimenyetso cy'icyubahiro. Mu Gitaliyani, bakoresha "Lei" (icyiciro cya gatatu cy'ubudehe ku muntu umwe) mu buryo bw'icyubahiro (dare del Lei). Ni ngombwa kubahiriza iri tandukaniro mu nyandiko z'ubucuruzi cyangwa iza Leta.
- Koresha inkoranyamagambo n'ibikoresho bya mudasobwa byizewe: Nubwo hari ibikoresho bya mudasobwa byihuta, ubuhinduzi bw'indimi zifite itandukaniro rinini nka Kinyarwanda n'Igitaliyani busaba ijisho n'ubwonko by'umuhinduzi w'umuntu (human translator) kugira ngo hashingirwe ku cyerekezo n'imvugo zigezweho.
- Kora isubiramo (Proofreading) inshuro nyinshi: Inyandiko ikimara guhindurwa igomba gusomwa n'undi muntu ufite ururimi rw'Igitaliyani nk'ururimi rwe rw'amavuko (native speaker) kugira ngo yemeze ko inyandiko ifite umuziki n'imvugire isanzwe y'Igitaliyani (natural flow).
- Irinde guhindura ijambo ku rindi: Ubuhinduzi bw'ijambo ku rindi bukunze gutuma inyandiko iba ikiguri kandi ikagira ubusobanuro budasobanutse cyangwa se butandukanye n'ubwari bugamijwe mu rurimi rw'inkomoko.
Umwanzuro w'Inzobere
Guhindura Ikinyarwanda mu Gitaliyani ni ubuhanzi n'ubumenyi bisaba kwihangana n'ubushakashatsi buhoraho. Bishingiye ku kuba ururimi rw'Ikinyarwanda rukoresha cyane amashusho n'imvugo z'ikigereranyo mu gihe Igitaliyani gikoresha imvugo zumvikana neza ariko na zo zikungahaye ku marangamutima n'ubusizi. Buri muhinduzi wese rero uhitamo guhuza izi ndimi zombi afite inshingano yo kuba ikiraro cyoroshya ishyikirana n'ubwumvikane hagati y'imico yombi, akemeza ko ubutumwa butakara mu nzira ahubwo ko bugera ku basomyi bufite imbaraga n'ubwiza nk'ubwo bwahoranye mu rurimi rw'inkomoko.