Ny fandikan-teny eo amin'ny teny Malagasy sy ny teny Rosiana dia dingana iray sarotra nefa mahafinaritra, izay mitaky fahalalana lalina momba ny fitsipiteny, ny rafitry ny fehezanteny, ary ny kolontsain'ny firenena roa tonta. Ny teny Malagasy dia ao anatin'ny fianakaviamben'ny teny Aostroneziana, raha toa ka ny teny Rosiana kosa dia teny Slava ao amin'ny fianakaviamben'ny teny Indo-Eoropeana. Noho izany fiaviana samy hafa izany, dia misy ny elanelana lehibe ara-pitenenana sy ara-kolontsaina izay tsy maintsy tetezin'ny mpandika teny mba hahazoana dika teny mazava, voajanahary, ary mahatoky.
Ny Firafitry ny Fehezanteny sy ny Syntaxe
Ny iray amin'ireo fahasamihafana misongadina indrindra eo amin'ny teny Malagasy sy ny teny Rosiana dia ny filaharan'ny teny ao anatin'ny fehezanteny (syntaxe). Ny teny Malagasy dia mampiasa ny rafitra VOS (Verbe - Objet - Sujet) amin'ny ankapobeny. Ohatra, amin'ny teny Malagasy, dia miteny isika hoe: "Mihinana vary ny zaza" (Mihinana = Verbe, vary = Objet, ny zaza = Sujet). Ny teny Rosiana kosa, na dia manana filaharana malalaka aza noho ny fisian'ny "cas" na ny endri-teny miovaova, dia mampiasa ny rafitra SVO (Sujet - Verbe - Objet) ho rafitra fototra.
Rehefa mandika teny avy amin'ny teny Malagasy ho amin'ny teny Rosiana ny mpandika teny, dia tsy maintsy ovaina tanteraka ny filaharan'ny teny mba hifanaraka amin'ny fomba fiteny Rosiana. Raha adika mivantana araka ny filaharany ny teny Malagasy, dia ho lasa fehezanteny tsy mazava sy hafahafa ho an'ny mpamaky Rosiana izany. Ny fahaizana mamantatra ny foto-kevitra (sujet) any amin'ny faran'ny fehezanteny Malagasy sy ny fametrahana izany any amin'ny fiandohan'ny fehezanteny Rosiana dia dingana tena manan-danja.
Ny Rafitra Ara-pitsipika: Ny "Cas" Rosiana sy ny Fitodiky ny Matoanteny Malagasy
Ny teny Rosiana dia teny mampiasa "déclinaison" na fiovan'ny firafitry ny teny araka ny asany ao anatin'ny fehezanteny. Misy "cas" enina ny teny Rosiana (Nominatif, Génitif, Datif, Accusatif, Instrumental, ary Prépositionnel). Ny anarana, ny mpisolo, ary ny mpamari-toetra rehetra dia miova endrika avokoa arakaraka ny "cas" misy azy. Izany dia fahasamihafana lehibe amin'ny teny Malagasy izay tsy manana izany rafitra izany fa mampiasa mpampiankin-teny (prépositions) na ny toeran'ny teny fotsiny mba hanehoana ny asany.
Etsy an-daniny, ny teny Malagasy dia manana rafitra matoanteny tena sarotra ahitana fitodiana maro (fitodika mpanao, fitodika atao, fitodika mpandray, fitodika fitaovana, ary fitodika mpamari-toe-javatra). Ny fiovan'ny tovona sy ny tovana amin'ny matoanteny Malagasy dia mamaritra hoe iza na inona no iharan'ny asa na manao ny asa. Rehefa mandika teny ho amin'ny teny Rosiana, ny mpandika teny dia tsy maintsy mahita ny lanjany ara-pitsipika amin'ireo fitodika ireo ary mifidy ny "cas" sy ny matoanteny Rosiana mifanaraka amin'izany, indrindra eo amin'ny fampiasana ny matoanteny mihatra (transitif) sy ny tsy mihatra (intransitif).
Ny Matoanteny sy ny Aspect (Fijery ny Asa)
Ao amin'ny teny Rosiana, misy ny antsoina hoe "aspect" amin'ny matoanteny, izay mizara ho sokajy roa lehibe: ny matoanteny "imperfectif" (maneho asa mitohy, miverimberina, na tsy mbola vita) ary ny matoanteny "perfectif" (maneho asa vita tanteraka na efa nifarana). Ny teny Malagasy kosa dia maneho ny fotoana (lasa, ankehitriny, ho avy) amin'ny alalan'ny tondro-fotoana (n-, m-, h-) apetraka eo amin'ny fiandohan'ny matoanteny.
Mba handikana araka ny tokony ho izy ny fehezanteny Malagasy ho amin'ny teny Rosiana, dia tsy ampy ny mahafantatra fotsiny raha tamin'ny lasa na ankehitriny ny asa, fa tsy maintsy fantarina koa ny lanjan'ny asa: moa ve izany asa efa vita tanteraka ka nisy vokany (perfectif), sa asa mbola mitohy na fanao mahazatra (imperfectif)? Ity fahasamihafana ity dia matetika loharanon'ny fahadisoana ho an'ireo mpandika teny tsy mbola za-draharaha.
Ny Kolontsaina sy ny Teny Tsy manam-paharoa
Tsy misy fandikan-teny lavorary raha tsy misy ny fahatakarana ny kolontsaina. Ny teny Malagasy dia feno teny sy fomba fiteny mifamatotra amin'ny fiainana andavanandro, ny finoana nentin-drazana, ary ny rafitra ara-tsosialy eto Madagasikara. Ohatra amin'izany ny teny hoe "fihavanana", "tody", "hasina", na ny fomba fiteny toy ny "kabary". Tsy misy teny Rosiana iray monja afaka mandika mivantana ireo teny ireo.
Ny mpandika teny dia tsy maintsy mampiasa paikady isan-karazany toy ny:
- Fandikana ara-kevitra (Périphrase): Fanazavana ny dikan'ny teny amin'ny alalan'ny fehezanteny fohy mba hahazoan'ny mpamaky Rosiana ny tiana holazaina.
- Fampiasana teny mitovy lenta (Équivalence): Mitady teny na fomba fiteny Rosiana izay manana lanja ara-kolontsaina mitovy na dia tsy mitovy aza ny dikan'ny teny ara-bakiteny.
- Fanamarihana any ambany pejy (Notes de bas de page): Ilaina indraindray ya ny manome fanazavana fanampiny momba ny kolontsaina Malagasy mba tsy hahavery ny hevitra fototra, indrindra amin'ny boky haisoratra na tahirin-kevitra ara-tantara.
Soso-kevitra ho an'ny Mpandika Teny Malagasy ho amin'ny Teny Rosiana
Mba hahazoana vokatra tsara sy matihanina amin'ny fandikan-teny avy amin'ny teny Malagasy ho amin'ny teny Rosiana, dia ireto manaraka ireto ny soso-kevitra lehibe tokony harahina:
- Halalino ny fitsipiky ny "Cas" Rosiana: Satria ny teny Rosiana dia mifototra amin'ny fiovan'ny firafitry ny teny, ny fifehezana tanteraka ny fampiasana ny "cas" no antoka voalohany hahazoana fehezanteny marina sy mazava.
- Tandremo ny fampiasana ny matoanteny miaraka amin'ny préposition: Maro ny matoanteny Rosiana mitaky "cas" manokana aorian'ny préposition iray. Tokony ho tsiahivina tsara izany rafitra izany.
- Aza adika teny isan-teny (Traduction littérale): Ny fandikana teny isan-teny dia manimba ny endriky ny fehezanteny ary mahatonga ny dika teny ho sarotra vakina sy tsy azo anasana. Iantombohy hatrany amin'ny fahatakarana ny hevitra ankapobeny alohan'ny hanoratana izany amin'ny teny Rosiana.
- Vakio sy ahitsio matetika (Révision): Rehefa ova ny fandikan-teny, dia avelao kely ny asa avy eo vakio indray izany mba hahitana raha mikoriana tsara ny fehezanteny Rosiana ary tsy misy endrika Malagasy sisa tavela amin'ny firafiny. Raha azo atao dia asaivo vakian'ny olona manana ny teny Rosiana ho teny nibeazana (native speaker) izany.
Raha fintinina, ny fandikan-teny eo amin'ny teny Malagasy sy ny teny Rosiana dia asa mila faharetana, fandalinana, ary fitiavana ny teny sy ny kolontsaina. Amin'ny alalan'ny fampiharana ireo paikady voalaza etsy ambony ireo, dia ho mora kokoa ny hamorona dika teny manana kalitao avo lenta sy eken'ny mpamaky rehetra.