Phetolelo ea lipuo ke e 'ngoe ea lisebelisoa tse matla ka ho fetisisa tsa ho kopanya litso, likhoebo le thuto lefatšeng ka bophara. Ha re sheba phetolelo ho tloha ho Sesotho, e leng puo ea Se-Bantu e buuoang haholo Afrika Boroa le Lesotho, ho ea ho Serussia, e leng puo ea Se-Slavic e buuoang haholo Europe Bochabela le Asia Leboea, re kopana le mathata a thahasellisang le menyetla e meholo ea mahlale. Lipuo tsena tse peli li tsoa malapeng a fapaneng haholo a lipuo, e leng se bolelang hore sebopeho sa tsona sa thuto-puo, mantsoe le litsela tsa ho hlalosa maikutlo li fapane ka ho felletseng. Sengoloa sena se lekola ka botlalo mokhoa ona oa phetolelo, mathata ao bafetoleli ba kopanang le ona, le litlhahiso tse sebetsang ho netefatsa phetolelo ea boleng bo holimo.
Phapang ea Sebopeho sa Thuto-Puo le Mopeleto
Ntlha ea pele le ea bohlokoa eo mofetoleli a lokelang ho e utloisisa ke phapang e kholo ea sebopeho sa thuto-puo lipakeng tsa Sesotho le Serussia. Sesotho ke puo e sebelisang lihlopha tsa mabitso (noun classes) ho laola tumellano ea thuto-puo polelong. Ka lehlakoreng le lang, Serussia ke puo e itšetlehileng ka maemo a mabitso (grammatical cases okanye "падежи") le bong ba mabitso (grammatical genders) ho bontša likamano tsa mantsoe polelong.
Mefuta ea litšitiso tseo mofetoleli a ka kopanang le tsona e kenyelletsa:
- Lihlopha tsa Mabitso vs. Bong ba Mabitso: Sesotho se na le lihlopha tsa mabitso tse fetang leshome le metso e 'meli (tse kang sehlopha sa batho, sa lifate, sa lintho, joalo-joalo). Serussia sona se arola mabitso ka bong bo meraro feela: botona (masculine), botsehali (feminine), le lehlakore le sa nke lehlakore (neuter). Ha ho fetoleloa ho tloha ho Sesotho, mofetoleli o lokela ho sekaseka ka hloko hore na lebitso la Sesotho le oela tlas'a bong bofe ka Serussia ho latela qetello ea lereo ka Serussia.
- Tšebeliso ea Maemo a Mabitso (Cases): Puo ea Serussia e na le maemo a tšebeliso ea mabitso a tšeletseng (Nominative, Genitive, Dative, Accusative, Instrumental, le Prepositional). Sena se bolela hore qetello ea lebitso, sehlōki, kapa laoli e fetoha ho latela hore na lentsoe leo le sebetsa joang polelong. Sesotho ha se na tsamaiso ena; se sebelisa likopanyi tsa thuto-puo le mahlaodi ho bontša likamano. Mofetoleli o lokela ho ba le tsebo e tebileng oa hore na o ka fetola sebopeho sa polelo ea Sesotho joang hore se lumellane le maemo ana a Serussia.
- Litlhaku tsa Cyrillic: Sesotho se sebelisa litlhaku tsa Selatine, ha Serussia se sebelisa litlhaku tsa Cyrillic (Кириллица). Sena se hloka hore mofetoleli a tsebe ho ngola mabitso a batho, a libaka, le mantsoe a mang a sa fetoleloheng a Sesotho a sebelisa litlhaku tsa Cyrillic (transliteration) ka tsela e nepahetseng e le hore a balehe habonolo ke babali ba Serussia.
Sebopeho sa Liketso le Linako (Verbs and Tenses)
Phapang e 'ngoe e hlahelletseng e ka har'a liketso kapa lityeti tsa lipuo tsena tse peli. Liketso tsa Sesotho li na le litsela tse ngata tsa ho bontša nako (e fetileng, e ntseng e tsoela pele, e tlang) le mekhoa ea tšebeliso ka ho sebelisa li-prefix le li-suffix tse fapaneng. Ka lehlakoreng le lang, liketso tsa Serussia li itšetlehile haholo ka mefuta e 'meli ea liketso (aspects): e sa phethahalang (imperfective - несовершенный вид) le e phethahetseng (perfective - совершенный вид).
Mofetoleli o lokela ho lemoha hore:
- Ketso e sa phethahalang ka Serussia e sebelisetsoa liketso tse ntseng li etsahala, tse phetoang, kapa tse sa fellang.
- Ketso e phethahetseng e sebelisetsoa liketso tse seng li felile ka botlalo kapa tse nang le sephetho se hlakileng.
- Ha ho fetoleloa pale kapa litaba ho tloha ho Sesotho, ho bohlokoa ho khetha mofuta o nepahetseng oa ketso ka Serussia ho boloka moelelo le tatellano ea liketsahalo li hlakile.
Mathata a Setso le Tsela ea ho a Rarolla
Phetolelo hase feela ho fetola mantsoe ho tloha puong e 'ngoe ho ea ho e' ngoe; ke ho fetisa molaetsa le setso. Sesotho se tletse maele, lipolelo tse patiloeng, le meetlo e tobileng bophelo ba batho ba Basotho. Mohlala, mantsoe a amanang le likhomo, temo, le mekhoa ea lelapa a na le moelelo o tebileng oa setso o se nang thaka e tobileng ka puong ea Serussia.
Bakeng sa ho fetola maele kapa mantsoe ana a setso ka katleho, mofetoleli a ka sebelisa mekhoa e latelang:
- Phetolelo ea Moelelo (Dynamic Equivalence): Ho e-na le ho fetolela lentsoe ka lentsoe (le ka hlahisang polelo e se nang moelelo ka Serussia), mofetoleli o lokela ho batla polelo kapa maele a Serussia a nang le moelelo kapa phello e tšoanang ea maikutlo ho mobali.
- Litlhaloso tsa Tlas'a Leqephe (Footnotes/Glossary): Bakeng sa litaba tsa thuto kapa tsa bongoli, ho ka sebelisoa litlhaloso tse khutšoane ho hlalosetsa mobali oa Serussia moelelo oa nalane kapa oa setso oa lentsoe le itseng la Sesotho.
- Ho Tloaeleha ha Mantsoe (Localization): Ho fetola maemo a tikoloho kapa lintho tse boletsoeng e le hore mobali oa Serussia a utloisise litaba habonolo, ntle le ho fetola molaetsa o ka sehloohong oa sengoloa.
Litlhahiso Tse Sebetsang Bakeng sa Phetolelo ea Sesotho ho ea ho Serussia
E le hore u fihlele sephetho sa boleng bo holimo le se amohelehang mmarakeng oa machaba, latela litlhahiso tsena tse latelang ha u fetolela:
- Sebelisa Buka ea Mantsoe e Tšepahalang: Le hoja lisebelisoa tsa inthanete li le teng, liphetolelo tse ngata tse iketsang (machine translation) lipakeng tsa lipuo tsena tse peli li na le liphoso tse ngata hobane ha ho na datha e lekaneng ea lipuo tsena inthaneteng. Kamehla netefatsa mantsoe u sebelisa libuka tsa mantsoe tsa thuto kapa ka ho botsa litsebi tsa lipuo tseo.
- Hlahloba Sengoloa se Fetotsoeng ka Mahlo a Macha: Ka mor'a ho fetolela, sengoloa se lokela ho hlahlojoa ke motho eo puo ea hae ea lapeng e leng Serussia (native speaker) e le hore ho netefatswe hore se utloahala e le sa tlhaho ebile se latela melao eohle ea thuto-puo.
- Ela Hloko Sebopeho sa Polelo: Sebopeho sa polelo sa Sesotho hangata se latela tsela ea Lebitso-Ketso-Ntho (SVO). Leha Serussia le sona se sebelisa sebopeho sena, se na le bolokolohi bo boholo ba ho fetola tatellano ea mantsoe ho laola hore na ho hatisoa ntlha efe polelong. Sebelisa monyetla oa ho etsa hore phetolelo ea hau e be le moea o motle le o balang habonolo.
Ha re phethela, phetolelo ho tloha ho Sesotho ho ea ho Serussia ke mosebetsi o hlokang hloko, mamello le kutloisiso e tebileng ea mefuta e fapaneng ea thuto-puo le setso. Ka ho latela melao ena le ho ba hlokolosi ka phapang ea mopeleto le moelelo, bafetoleli ba ka khona ho hlahisa liphetolelo tse nepahetseng le tse khahlang, tse tla thusa ho matlafatsa likamano lipakeng tsa lichaba tsena tse peli tse thahasellisang.