Katoloso ya Ditlhaloso le Boemo jwa Dipuo tseno
Go fetolela mafoko go tswa mo puong ya Setswana go ya go ya se-Malayalam ke tiro e e tlhokang kitso e e tseneletseng ya popopuo, setso, le tiriso ya mafoko. Setswana ke nngwe ya dipuo tsa Bantu tse di buiwang thata mo borwa jwa Aferika, segolobogolo mo Botswana le mo Aferika Borwa. Ka fa letlhakoreng le lengwe, se-Malayalam ke puo ya lelapa la dipuo tsa se-Dravida e e buiwang thata kwa state sa Kerala mo Borwa jwa India. Dipuo tseno tse pedi di tswa mo malapeng a a farologaneng gotlhelele a dipuo, mme se se dira gore go nne le difapano tse dikgolo tsa sebopego, popopuo, le mokgwa wa go tlhagisa megopolo.
Go fetolela Setswana go ya go se-Malayalam ga go kake ga dirwa ka go fetolela lentswe ka lentswe (literal translation). Bafetodi ba ba nang le bokgoni ba tshwanetse go tlhaloganya melao e e laolang dipuo tseno ka bobedi, go tswa mo mokgwang o mafoko a rulaganngwang ka one go fitlha ka fa ditso di tlhagisang megopolo e e farologaneng ka teng. Kaelo eno e tlamela ka dintlha tse di botlhokwa tse di tla thusang bafetodi go fenya dikgwetlho tseno tsa thanolo ka katlego.
Tsela e Mafoko a Rulaganngwang ka Yone (Word Order)
Nngwe ya difapano tse dikgolo magareng ga Setswana le se-Malayalam ke tsela e dipolelo di agiwang ka yone. Setswana se latela sebopego sa SVO (Subject - Verb - Object), se se kayang gore se-dirwa se tla morago ga lediri. Ka sekai, mo go Setswana re re: "Molemi o reka dikgomo." Mo polelong eno, molemi ke Subject, "o reka" ke Verb (lediri), mme dikgomo ke Object (sedirwa). Sebopego se se tshelang ka tsela eno se dirisa tumalano ya popopuo ka ditsela tse di farologaneng.
Ka fa letlhakoreng le lengwe, se-Malayalam se latela sebopego sa SOV (Subject - Object - Verb). Mo puong eno, lediri le tla kwa bofelong jwa polelo. Polelo e e fa godimo mo go se-Malayalam e ka fetoga go nna: "Molemi dikgomo o a reka." Seno se kgaoganyetsa bafetodi tiro ya go fetola sebopego sa dipolelo ka tsela e e tletseng go netefatsa gore babadi ba se-Malayalam ba tlhaloganya molaetsa ka botswerere jo bo tshwanetseng. Fa mofetodi a ka palelwa ke go fetola thulaganyo eno ya mafoko, polelo e e fetoletsweng e tla utlwala e se ya tlholego mme e bile e ka baka tlhakatlhakano e kgolo ya tlhaloso. Bafetodi ba tshwanetse go ikwetlisetsa go fetola dipolelo gore di tsamaisane le molaetsa le mokgwa wa thulaganyo ya se-Malayalam mme ba sa fetole mosola wa polelo ya ntlha.
Setlhopha sa Maina (Noun Classes) le Mekgwa ya Ditshwantsho (Grammatical Cases)
Setswana se itsege ka mokgwa o o tseneletseng wa ditlhopha tsa maina (noun classes), o o laolang thumano ya mafoko a mangwe mo polelong (concordial agreement). Maina a a kgaogantswe ka ditlhopha tse di farologaneng tse di supang batho, dilo, ditlhare, le megopolo e e sa bonaleng, mme se se laola gore letshwao la lediri le leemedi di tla nna jang. Mofetodi o tshwanetse go itse ka fa ditlhopha tseno di amanang ka teng le go netefatsa gore concord e nepagetse mo polelong ya Setswana pele a simolola go e fetolela.
Mo puong ya Malayalam, ga go na thulaganyo e e ntseng jalo ya ditlhopha tsa maina jaaka mo Setswaneng. Legale, Malayalam se na le mokgwa o o raraaneng wa ditshwao tsa go fetolwa ga maina (case declensions/suffixes). Go na le mekgwa e e fetang e le robedi ya go supa boemo jwa leina mo polelong (jaaka nominative, accusative, dative, genitive, locative, le tse dingwe). Selo seno se sebedisiwa go netefatsa kamano magareng ga leina le lediri:
- Phetolo ya setsalano (Genitive Case): Mo Setswaneng re ka re "kgomo ya rre", fa mo go se-Malayalam se se tlhagiswa ka go tsenya letlhare (suffix) le le supang botsalano kwa bofelong jwa leina la "rre".
- Phetolo ya nako le lefelo (Locative Case): Setswana se dirisa methale e e jaaka "kwa", "mo", kgotsa phetolo ya "-ng" (mo tlung). Se-Malayalam se dirisa methale e e tseneletseng ya ditshegetso (suffixes) tse di manegwang mo maineng go supa lefelo.
- Phetolo ya sedirwa (Accusative Case): Se-Malayalam se dirisa letlhare le le kgethegileng mo maineng a a supang sedirwa se se tobileng, se e leng selo se se sa tlhokegeng mo popopuong ya Setswana ka gobo sebopego sa SVO se supa sedirwa ka boemo jwa sone mo polelong.
Bofetodi bo tlhoka gore mofetodi a tlhaloganye go kopanya concords tsa Setswana le go di fetolela mo mekgweng e e nepagetseng ya case markers mo se-Malayalam gore polelo e nne e e utlwalang e bile e nepagetse mo popopuong ya bone.
Tiriso ya Diema, Ditlhaloso tsa Setso, le go Fetola Megopolo
Thanolo ga se fela go fetola popopuo, gape ke go kopanya ditso tse pedi tse di farologaneng. Setswana le se-Malayalam di na le hisitori le meetlo e e farologaneng thata. Setswana se na le diema tse di amanang le leruo (dikgomo), mofufutso wa phatla, le tikologo ya sekaka le phulo. Ka fa letlhakoreng le lengwe, setso sa Kerala se amana thata le metsi (dithapo tsa metsi/backwaters), dipula tsa merwalela (monsoons), le dithare tsa mokolane (coconuts).
Fa o fetolela seema se se jaaka "Lore lo fologwa lo sa le metse" (se se rayang gore ngwana o tshwanetse go rutwa a sa le monnye), ga go thuse go fetolela lentswe le le amanang le thupana ya logong kgotsa metsi ka tsela e e tobileng. Mofetodi o tshwanetse go batla seema se se tshwanang le seo mo go se-Malayalam se se tlhagisang molaetsa o o tshwanang wa go tlhagisa ngwana a sa le monnye, kgotsa a tlhalose ka tsela e e utlwalang sentle ka mokgwa wa transcreation (go fetola le go bopa sesha ka ntlha ya setso). Seno se netefatsa gore molaetsa o fitlha ka botswerere e bile o ama maikutlo a babadi ba se-Malayalam ka tsela e e nepagetseng.
Tlhokomelo e kgolo e tshwanetse go nna teng fa go fetolelwa mafoko a a amanang le mekgwa ya gae. Sekai, dikgopolo tsa "Botho" mo Setswaneng ke tsela ya bophelo e e supang kamano le tlotlo magareng ga batho. Mo puong ya Malayalam, le fa go na le mafoko a a supang botho kgotsa setho (jaaka "Manushyathvam"), tlhaloso e e tletseng ya "Botho" e ka tlhoka gore mofetodi a dirise dintlha tse di oketsegileng kgotsa a bope polelo e e tlhalosang setho ka mokgwa o o utlwalang sentle mo babading ba Kerala ba ba sa tlwaelang setso sa Aferika Borwa le Botswana.
Didirisiwa tsa Puo le Diteng tsa Segompieno
Mo motlheng ono wa dithekenoloji, go fetolela Setswana go ya go se-Malayalam go thulana le kgwetlho ya go tlhoka didirisiwa tse di tlhamaletseng tsa dipuo tseno tse pedi (jaaka dikishinari tse di tlhamaletseng tsa Setswana-Malayalam). Se se raya gore bafetodi ba le bantsi ba tshwanetse go dirisa se-Elesane jaaka puo ya borogo (bridge language). Le fa go dirisa puo ya borogo go ka nna le mosola, go na le kotsi ya go latlhegelwa ke tlhaloso ya nnete ya ntlha ya Setswana fa e fetela mo go se-Elesane pele e ya go se-Malayalam. Se se baka mathata a dithanolo tse di sa tlhamalalang e bile di sena maikutlo a nnete.
Go tshegetsa boleng jwa thanolo, bafetodi ba tshwanetse go tsenelela mo dipatlisisong mme ba dirise didirisiwa tsa maranyane go netefatsa mareo a masha a dithekenoloji, kalafi, le semolao. Go tlhamilwe mafoko a masha mo go se-Malayalam a a supang megopolo ya segompieno, mme bafetodi ba Setswana ba tshwanetse go nna kelotlhoko go se dirise mafoko a a siilweng ke nako. Seno se tlhoka gore ba buisane le baitseanape ba puo ya Malayalam le go bala dibuka le dipampiri tsa segompieno tse di kwangweng ka puo eo go tlhaloganya mokgwa o masha wa go kwala.
Melao ya Fonetiki le go Fetola Maina a Batho le Mafelo
Kgwetlho e nngwe e e tlhagang mo thanolong eno ke go fetola medumo ya maina a batho, mafelo, le mekgatlho. Medumo ya Setswana e na le dilo tse di jaaka "tsh", "tl", "kg", mme medumo eno ga e yo ka mokgwa o o tshwanang mo go se-Malayalam. Ka fa letlhakoreng le lengwe, se-Malayalam se itsege ka medumo e e farologaneng ya retroflex consonants le aspirated sounds tse di seyong mo Setswaneng.
Fa o fetolela maina a a jaaka "Lekgotla", "Tshepo", kgotsa "Gaborone" go ya go se-Malayalam, mofetodi o tshwanetse go dirisa thulaganyo ya go fetola medumo ya mafoko (transliteration) ka tsela e e tla utlwala sentle go ya ka medumo ya se-Malayalam e e gaufi thata le ya Setswana. Seno se ka nna sa tlhoka go dirisa ditlhaka tse di kgethegileng tsa Malayalam go supa medumo ya Setswana ka botswerere, ntle le go fetola leina go nna le le sa tlhaloganyesegeng. Go botlhokwa go netefatsa gore maina a setso a bolelwa ka mokgwa o o tlotlang tlhago ya ona.
Dintlha tse di Botlhokwa le Ditlhagiso tsa Thanolo
Gore thanolo ya gago go tswa mo Setswaneng go ya go se-Malayalam e nne e e atlegileng e bile e supa boitseanape jo bo kwa godimo, o tshwanetse go latela ditsela tse di latelang tsa seporofeshinale:
- Sekaseka polelo pele o e fetolela: O se ke wa simolola go fetolela pele o sena go tlhaloganya molaetsa otlhe wa polelo kgotsa temana mo Setswaneng. Tlhaloganya maikutlo, sebopego, le molaetsa o o fitlhegileng pele o fetola popopuo.
- Dira dipatlisiso ka ditlhopha tsa mantsoe: Malayalam ke puo e e nang le mefuta e e farologaneng ya tiriso ya mantsoe go ya ka maemo a loago (registers). Tlhaola mantsoe a a tshwanetseng go tiriso ya semmuso, thuto, kgotsa tiriso ya letsatsi le letsatsi gore thanolo e nne e e amogelesegang.
- Nna kelotlhoko ka dinako tsa madiri: Setswana se na le mekgwa e e kgethegileng ya go supa nako ya go direga ga selo (tenses and aspects). Malayalam gape se na le ditsela tse di farologaneng tsa go tlhagisa nako, ka jalo go botlhokwa go se thulanye dinako tseno.
- Dirisa didirisiwa tsa seporofeshinale tsa thanolo: Tiriso ya didirisiwa tsa CAT (Computer-Assisted Translation) le dikishinari tse di ikanyegang di ka thusa go tshegetsa boikanyego le tolamo ya mareo mo thanolong yotlhe.
- Netefatsa ka go bala gape (Proofreading): Mofetodi o tshwanetse go bala diteng tse di fetoletsweng a na le mofetodi yo mongwe wa puo ya Malayalam go netefatsa gore thulaganyo e a elela e bile ga go na diphoso tsa mopeleto.