ການແປພາສາລະຫວ່າງພາສາທີ່ມີໂຄງສ້າງ ແລະ ຕົ້ນກຳເນີດທີ່ແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ ເຊັ່ນ ພາສາລາວ ແລະ ພາສາຮົງກາຣີ ຖືເປັນວຽກງານທີ່ທ້າທາຍ ແລະ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີຄວາມຮູ້ຄວາມເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງ. ພາສາລາວເປັນພາສາຄຳໂດດທີ່ມີຄວາມງ່າຍດາຍໃນດ້ານໂຄງສ້າງຄຳສັບ ແຕ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອນໃນດ້ານລະດັບສຽງ ແລະ ວັດທະນະທຳ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ພາສາຮົງກາຣີເປັນພາສາທີ່ຂຶ້ນຊື່ວ່າຮຽນຍາກທີ່ສຸດໃນເອີຣົບ ເນື່ອງຈາກມີໂຄງສ້າງການຕິດຄຳ ຫຼື ການຜັນຄຳສັບທີ່ຊັບຊ້ອນ. ການສຶກສາລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບຄວາມແຕກຕ່າງ ແລະ ວິທີການແປລະຫວ່າງສອງພາສານີ້ ຈຶ່ງມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງເພື່ອສ້າງສັນຜົນງານການແປທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ.
ຄວາມແຕກຕ່າງດ້ານປະເພດຂອງພາສາ ແລະ ໂຄງສ້າງຄຳສັບ
ພາສາລາວຈັດຢູ່ໃນຕະກູນພາສາໄຕ-ກະໄດ (Tai-Kadai) ເຊິ່ງມີລັກສະນະເປັນພາສາຄຳໂດດ (Analytic Language). ຄຳສັບໃນພາສາລາວຈະບໍ່ມີການປ່ຽນແປງຮູບຮ່າງເພື່ອສະແດງໜ້າທີ່ທາງໄວຍາກອນ ເຊັ່ນ ບໍ່ມີການຜັນຕາມເພດ, ພົດ ຫຼື ກາລະ. ພວກເຮົາໃຊ້ຄຳບົ່ງຊີ້ ຫຼື ບໍລິບົດໃນການກຳນົດສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ. ສ່ວນພາສາຮົງກາຣີ ຈັດຢູ່ໃນຕະກູນພາສາອູຣາລິກ (Uralic) ແລະ ເປັນພາສາຄຳຕິດຕໍ່ (Agglutinative Language). ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າຄຳສັບໜຶ່ງຄຳໃນພາສາຮົງກາຣີສາມາດສ້າງຂຶ້ນຈາກການນຳເອົາຮາກຄຳມາຕື່ມປັດໄຈ (Suffixes) ຫຼາຍໆຕົວເຂົ້າກັນ ເພື່ອສະແດງເຖິງຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງ, ຕຳແໜ່ງ, ທິດທາງ, ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນໆໃນປະໂຫຍກ. ນັກແປຕ້ອງມີຄວາມສາມາດໃນການຖອດລະຫັດປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວແປງເປັນໂຄງສ້າງພາສາລາວທີ່ເໝາະສົມ.
ລະບົບກໍລະນີທາງໄວຍາກອນທີ່ຊັບຊ້ອນໃນພາສາຮົງກາຣີ
ຈຸດເດັ່ນຂອງພາສາຮົງກາຣີແມ່ນມີກໍລະນີທາງໄວຍາກອນ (Grammatical Cases) ຫຼາຍເຖິງ 18 ກໍລະນີ ເຊິ່ງເຮັດໜ້າທີ່ຄືກັບຄຳບຸບພະບົດໃນພາສາລາວ ແຕ່ຈະສະແດງອອກໃນຮູບແບບຂອງການຕື່ມທ້າຍຄຳສັບ. ສິ່ງນີ້ສ້າງຄວາມສັບສົນໃຫ້ແກ່ນັກແປພາສາລາວຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເນື່ອງຈາກໃນພາສາລາວ ພວກເຮົາພຽງແຕ່ໃຊ້ຄຳບຸບພະບົດ ເຊັ່ນ "ຢູ່", "ເທິງ", "ໃນ", "ໄປຫາ" ວາງໄວ້ໜ້າຄຳນາມເທົ່ານັ້ນ. ຕົວຢ່າງ: ຄຳວ່າ "ເຮືອນ" ໃນພາສາຮົງກາຣີແມ່ນ "ház", ແຕ່ຖ້າເວົ້າວ່າ "ໃນເຮືອນ" ຈະກາຍເປັນ "házban", "ຢູ່ເທິງເຮືອນ" ເປັນ "házon", ແລະ "ອອກຈາກເຮືອນ" ເປັນ "házból". ການແປຈາກພາສາລາວເປັນພາສາຮົງກາຣີຈຶ່ງຕ້ອງເລືອກໃຊ້ປັດໄຈໃຫ້ຖືກຕ້ອງກັບຄວາມໝາຍຂອງບຸບພະບົດລາວຢ່າງຊັດເຈນ.
ກົດເກນຄວາມກົມກືນຂອງສຽງສະຫຼະ (Vowel Harmony)
ພາສາຮົງກາຣີມີຫຼັກການທາງສຽງທີ່ເອີ້ນວ່າ ຄວາມກົມກືນຂອງສຽງສະຫຼະ (Vowel Harmony). ສະຫຼະໃນພາສາຮົງກາຣີຖືກແບ່ງອອກເປັນກຸ່ມສະຫຼະສຽງໜ້າ (Front Vowels) ແລະ ສະຫຼະສຽງຫຼັງ (Back Vowels). ເມື່ອມີການຕື່ມປັດໄຈໃສ່ທ້າຍຄຳສັບ, ສະຫຼະຂອງປັດໄຈນັ້ນຈະຕ້ອງເປັນກຸ່ມດຽວກັນກັບສະຫຼະໃນຮາກຄຳ. ນີ້ເປັນກົດເກນທີ່ບໍ່ມີໃນພາສາລາວ ເຊິ່ງພາສາລາວຈະເນັ້ນໃສ່ການໃຊ້ລະບົບສຽງວັນນະຍຸດໃນການກຳນົດຄວາມໝາຍ. ນັກແປທີ່ແປຈາກລາວເປັນຮົງກາຣີຕ້ອງມີຄວາມຊຳນານໃນການເລືອກໃຊ້ຮູບແບບຂອງປັດໄຈທີ່ຖືກຕ້ອງ ເພາະປັດໄຈໜຶ່ງໜ້າທີ່ອາດມີຫຼາຍຮູບແບບໃຫ້ເລືອກໃຊ້ຕາມຫຼັກສຽງສະຫຼະ ເຊັ່ນ ປັດໄຈບອກສະຖານທີ່ "ໃນ" ສາມາດເປັນໄດ້ທັງ "-ban" ຫຼື "-ben".
ການຜັນຄຳກຳມະ ແລະ ການກຳນົດກາລະ
ໃນພາສາລາວ, ຄຳກຳມະຈະຮັກສາຮູບເດີມສະເໝີ ບໍ່ວ່າຈະເປັນອະດີດ, ປັດຈຸບັນ ຫຼື ອະນາຄົດ ແລະ ບໍ່ວ່າປະທານຈະເປັນໃຜ ເຊັ່ນ "ຂ້ອຍກິນ", "ລາວກິນ", "ພວກເຂົາກິນແລ້ວ". ແຕ່ໃນພາສາຮົງກາຣີ, ຄຳກຳມະຈະຕ້ອງຖືກຜັນ (Conjugate) ຕາມປະທານ (ບຸກຄົນທີ 1, 2, 3 ແລະ ເອກະພົດ/ພະຫູພົດ) ແລະ ຕາມກາລະ (Tense). ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີການແບ່ງການຜັນຄຳກຳມະອອກເປັນສອງແບບຄື: ແບບກຳນົດແນ່ນອນ (Definite) ແລະ ແບບບໍ່ກຳນົດແນ່ນອນ (Indefinite) ເຊິ່ງຂຶ້ນກັບວ່າກຳມະນັ້ນມີກຳຮອງຮັບທີ່ສະເພາະເຈາະຈົງຫຼືບໍ່. ນັກແປຕ້ອງວິເຄາະບໍລິບົດຂອງປະໂຫຍກພາສາລາວຢ່າງລະອຽດ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດຜັນຄຳກຳມະໃນພາສາຮົງກາຣີໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງໄວຍາກອນ.
ໂຄງສ້າງປະໂຫຍກ ແລະ ການເນັ້ນຂໍ້ມູນ
ໂຄງສ້າງປະໂຫຍກຂອງພາສາລາວແມ່ນ ປະທານ-ກຳມະ-ກຳ (SVO) ເປັນຫຼັກ. ຕຳແໜ່ງຂອງຄຳສັບຂ້ອນຂ້າງມີຄວາມຕາຍຕົວເພື່ອຮັກສາຄວາມໝາຍ. ແຕ່ສຳລັບພາສາຮົງກາຣີ, ລຳດັບຄຳໃນປະໂຫຍກມີຄວາມຢືດຢຸ່ນສູງ ແລະ ບໍ່ໄດ້ກຳນົດຕາຍຕົວ. ການຈັດລຽງຄຳສັບໃນພາສາຮົງກາຣີຈະຂຶ້ນກັບ "ຈຸດເນັ້ນ" (Focus) のຂໍ້ມູນທີ່ຜູ້ເວົ້າຕ້ອງການສື່ສານ. ຄຳສັບທີ່ເປັນຂໍ້ມູນສຳຄັນ ຫຼື ຂໍ້ມູນໃໝ່ຈະຖືກນຳມາໄວ້ທາງໜ້າຄຳກຳມະສະເໝີ. ດັ່ງນັ້ນ, ໃນການແປ, ນັກແປຕ້ອງເຂົ້າໃຈບໍລິບົດຂອງຕົ້ນສະບັບພາສາລາວວ່າຕ້ອງການເນັ້ນໜັກໃສ່ຈຸດໃດ ແລ້ວຈຶ່ງຈັດລຽງໂຄງສ້າງປະໂຫຍກໃນພາສາຮົງກາຣີໃຫ້ສອດຄ່ອງ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ຄວາມໝາຍທີ່ກົງກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ຂຽນຕົ້ນສະບັບ.
การປັບປ່ຽນດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ສຳນວນພາສາ
ພາສາລາວ ແລະ ພາສາຮົງກາຣີມີພື້ນຖານທາງວັດທະນະທຳທີ່ແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ພາສາລາວມີຄວາມຜູກພັນກັບພຸດທະສາສະໜາ, ຄວາມເຊື່ອ ແລະ ວິຖີຊີວິດແບບກະສິກຳ ເຮັດໃຫ້ມີຄຳສັບ ແລະ ສຳນວນຫຼາຍຢ່າງທີ່ບໍ່ສາມາດແປກົງຕົວເປັນພາສາຮົງກາຣີໄດ້ ເຊັ່ນ ຄຳວ່າ "ບຸນ", "ກຳ", "ສູ່ຂວັນ". ໃນຂະນະດຽວກັນ, ພາສາຮົງກາຣີກໍມີສຳນວນ ແລະ ການອ້າງອີງທາງປະຫວັດສາດເອີຣົບທີ່ນັກແປລາວຕ້ອງທຳຄວາມເຂົ້າໃຈ. ນອກຈາກນີ້, ລະບົບການໃຊ້ສັບສຸພາບ ແລະ ຄຳແທນນາມໃນພາສາລາວທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອນຕາມລະດັບອາຍຸ ແລະ ສະຖານະພາບທາງສັງຄົມ ຕ້ອງໄດ້ຮັບການແປງໃຫ້ເຂົ້າກັບລະບົບການສະແດງຄວາມເຄົາລົບໃນພາສາຮົງກາຣີ (ເຊັ່ນ ລະບົບການທັກທາຍແບບເປັນທາງການ magáz ແລະ ແບບເປັນກັນເອງ tegez) ເພື່ອຮັກສາຄວາມສຸພາບ ແລະ ຄວາມເໝາະສົມຂອງເນື້ອຫາ.
ເຕັກນິກ ແລະ ຄຳແນະນຳເພື່ອການແປທີ່ມີປະສິດທິພາບ
ເພື່ອໃຫ້ຜົນງານການແປພາສາລາວເປັນພາສາຮົງກາຣີມີຄວາມຖືກຕ້ອງ ແລະ ເປັນມືອາຊີບ, ນັກແປຄວນປະຕິບັດຕາມຫຼັກການດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:
- ວິເຄາະບໍລິບົດຢ່າງຮອບດ້ານ: ຫຼີກເວັ້ນການແປແບບຄຳຕໍ່ຄຳ. ຄວນອ່ານ ແລະ ເຂົ້າໃຈເນື້ອຫາທັງໝົດກ່ອນ ເພື່ອຈັບໃຈຄວາມ ແລະ ນ້ຳສຽງຂອງຜູ້ຂຽນ.
- ໃສ່ໃຈກັບຫຼັກໄວຍາກອນປາຍທາງ: ກວດສອບການຜັນຄຳນາມ, ກໍລະນີທາງໄວຍາກອນ, ແລະ ຄວາມກົມກືນຂອງສຽງສະຫຼະໃນພາສາຮົງກາຣີຢ່າງລະອຽດທຸກຄັ້ງ.
- ເລືອກໃຊ້ເຄື່ອງມືຊ່ວຍແປທີ່ເໝາະສົມ: ການນຳໃຊ້ CAT Tools ແລະ ຄັງເກັບຄຳສັບ (Terminology Databases) ຈະຊ່ວຍຮັກສາຄວາມສອດຄ່ອງຂອງຄຳສັບໃນເອກະສານຂະໜາດໃຫຍ່.
- ປັບປ່ຽນໃຫ້ເຂົ້າກັບວັດທະນະທຳທ້ອງຖິ່ນ: ຄົ້ນຫາສຳນວນ ຫຼື ຄຳສັບໃນພາສາຮົງກາຣີທີ່ມີຄວາມໝາຍ ແລະ ຜົນກະທົບທາງອາລົມໃກ້ຄຽງກັບຕົ້ນສະບັບພາສາລາວຫຼາຍທີ່ສຸດ.
- ໃຫ້ເຈົ້າຂອງພາສາກວດທານ: ຂັ້ນຕອນການກວດທານໂດຍນັກແປ ຫຼື ຜູ້ກວດແກ້ที่เป็นເຈົ້າຂອງພາສາຮົງກາຣີ (Native Speaker) ເປັນສິ່ງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ ເພື່ອຮັບປະກັນວ່າພາສາທີ່ໃຊ້ມີຄວາມສະຫຼະສະລວຍ ແລະ ເປັນທຳມະຊາດ.
ການແປພາສາລາວເປັນພາສາຮົງກາຣີ ເປັນທັງສາດ ແລະ ສິນ ທີ່ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີຄວາມອົດທົນ, ຄວາມປານີດ ແລະ ການຮຽນຮູ້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ການເຂົ້າໃຈເຖິງຈຸດເດັ່ນ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍທາງດ້ານໄວຍາກອນ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງທັງສອງພາສາ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ນັກແປສາມາດສ້າງສັນຜົນງານການແປທີ່ມີຄຸນຄ່າ ແລະ ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຂົວຕໍ່ການສື່ສານລະຫວ່າງສອງຊາດໄດ້ຢ່າງສົມບູນແບບ.