Phetolelo ya dipuo ke borogo jo bo kopanyang ditso, megopolo, le batho ba ba farologaneng go ralala lefatshe. Fa re bua ka go fetolela go tswa mo Setswaneng, e leng puo ya se-Bantu e e buiwang thata kwa Borwa ba Aferika, go ya go se-Malagasy, e leng puo ya se-Austronesian e e buiwang kwa setlhaking sa Madagascar, re tobana le kgang e e kgatlhang fela thata. Dipuo tse ka bobedi di farologane ka kagego, thutopuo, le setso, mme se se dira gore tiro ya mofetodi e tlhoke boitseanape jo bo tseneletseng, go nna kelotlhoko, le go tlhaloganya dintlha tse di rurubetseng tsa dipuo tseno. Setlhogo se se tlhalosa dintlha tsa botlhokwa tse mofetodi mongwe le mongwe a tshwanetseng go di itse fa a fetolela magareng ga Setswana le se-Malagasy.
1. Thulaganyo ya Mafoko le Kagego ya Ditlhopha tsa Mafoko (Word Order and Sentence Structure)
Nngwe ya dipharologano tse dikgolo fela thata magareng ga Setswana le se-Malagasy ke thulaganyo ya mafoko mo sefokong. Setswana se latela thulaganyo ya Sediri-Lediri-Sedirwa (SVO - Subject-Verb-Object). Ka sekai, mo sefokong se se reng "Mosimane o bala buka", "Mosimane" ke sediri (Subject), "bala" ke lediri (Verb), mme "buka" ke sedirwa (Object). Thulaganyo eno e tlhamaletse e bile e tlwaelegile mo dipuong di le dintsi tsa se-Bantu.
Ka fa letlhakoreng le lengwe, se-Malagasy se na le thulaganyo e e sa tlwaelegang thata ya Lediri-Sedirwa-Sediri (VOS - Verb-Object-Subject). Se se raya gore lediri le tla pele, le latelwa ka sedirwa, mme sediri se tla kwa bofelong ba sefoko. Fa re fetolela sekai se se fa godimo sa Setswana ka tsela ya se-Malagasy, kagego e tla nna jaana: "Bala buka mosimane" (ka se-Malagasy: "Mamaky boky ny zazalahy"). Mofetodi o tshwanetse go nna kelotlhoko fela thata gore a se ka a fetolela lefoko ka lefoko, ka gonne go dira jalo go tla tlhola thulaganyo e e sa utlwaleng le go latlhegelwa ga bokao jo bo nepagetseng mo puong ya se-Malagasy.
2. Ditlhopha tsa Maina le Tumalano ya Thutopuo (Noun Classes and Grammatical Agreement)
Setswana se itsege ka kagego ya sone e e nonofileng ya ditlhopha tsa maina (noun classes). Maina otlhe a Setswana a kgaogantswe ka ditlhopha tse di farologaneng (tse di jaaka setlhopha sa batho (Mo-/Ba-), ditlhare (Mo-/Me-), le tse dingwe), mme ditlhopha tse di laola tumalano ya thutopuo mo sefokong (concordial agreement). Ka sekai, sediri sa setlhopha sa ntlha (Mo-) se tlhoka tumalano ya "o" (Mosimane o a tsamaya), fa sa setlhopha sa bobedi (Ba-) se tlhoka "ba" (Basimane ba a tsamaya).
Puo ya se-Malagasy ga e na kagego eno ya ditlhopha tsa maina jaaka dipuo tsa se-Bantu. Se-Malagasy ga se na ditlhogo tse di fetolang tumalano ya lediri ka tsela e Setswana se dirang ka yone. Le fa go le jalo, se-Malagasy se dirisa ditlhogo tse di kgethegileng (determiners) tse di jaaka "ny" go supa maina a a rileng, le ditlhaodi tse dingwe go supa bongwe le bontsi. Tiro ya mofetodi fa a thulaganya dintlha tseno ke go tlhaloganya gore o ka tlhaola jang dintlha tsa thutopuo jaaka bongwe (singular) le bontsi (plural) go tswa mo Setswaneng mme a di supe ka nepagalo mo se-Malagasying a dirisa didirisiwa tsa thutopuo tsa yone fela.
3. Maele, Diane le Dintlha tsa Setso (Idioms, Proverbs, and Cultural Equivalence)
Setso sa Batswana se tletse ka diane, maele, le ditsela tsa go bua tse di sa tlhamalalang tse di nang le bokao jo bo boteng jwa setso. Diane tse di jaaka "Lore lo lobeletse lo sa le metsi" kgotsa "Lehufa ke lentswe le le tlhagelelang" ga di a tshwanela go fetolelwa ka tsela ya thutego ya lentswe ka lentswe (literal translation). Go fetolela ka tsela e e ntseng jalo go ka tlhola pherekano e kgolo mo go mmadi wa se-Malagasy ka gonne tikologo ya setso sa Madagascar e farologane fela thata le ya Borwa ba Aferika.
Mofetodi yo o nang le bokgoni o tshwanetse go dirisa tsela e e bidiwang transcreation (go fetolela ka go fetola kagego ya setso). Mofetodi o tshwanetse go batla seane kgotsa lefoko le le nang le bokao jo bo tshwanang mo se-Malagasying, le fa e le gore mafoko a a dirisitsweng a farologane. Ka sekai, go na le diane tsa se-Malagasy tse di buang ka tlhwatlhwa ya botsalano kgotsa go obamela bagolo tse di ka dirisiwang go emela diane tsa Setswana tse di nang le molaetsa o o tshwanang. Go tlhaloganya dintlha tseno go tlhoka gore mofetodi a se ka a bala fela puo, go na le moo, a tlhaloganye le dintlha tsa setso le botshelo jwa letsatsi le letsatsi jwa batho ba Madagascar.
4. Dintlha tsa Katiso le Ditlhaelo tsa Mafoko (Terminology and Lexical Gaps)
Gantsi go na le ditlhaelo tsa mafoko (lexical gaps) magareng ga dipuo tse di sa amaneng go tswa mo ditlapeng tse di farologaneng tsa dipuo. Kagego ya tikologo, ditsamaiso tsa puso, le mekgwa ya botshelo kwa Madagascar di farologane le tsa mafatshe a a jaaka Botswana le South Africa. Ka sekai, mafoko a a amanang le tikologo ya sekaka (jaaka go bua ka Kgalagadi, mefuta ya ditlhare tsa sekaka) a ka nna thata go fetolelwa mo se-Malagasying, ka gonne Madagascar ke setlhake se se nang le maemo a loapi a a farologaneng, le meru e e kitlaneng.
Gape, fa go fetolelwa mafoko a segompieno jaaka a theknoloji, melao, kgotsa merero ya madi, bafetodi ba ka nna ba tshwanelwa ke go dirisa mekgwa e e latelang:
- Go adima mafoko (Borrowing): Go dirisa lentswe le le tswang mo puong e nngwe (gantsi se-Fora kgotsa se-English se se dirisiwang mo Madagascar) fa go se na lentswe le le lekaneng mo se-Malagasying.
- Tlhaloso (Circumlocution): Go tlhalosa bokao jwa lentswe ka go dirisa mafoko a le mmalwa go na le go dirisa lentswe le le lengwe fela.
- Go bopa mafoko a masha (Neologisms/Coined Words): Go tlhola lentswe le lesha le le emelang bokao jo bo ntseng jalo go latela melao ya go bopiwa ga mafoko a se-Malagasy.
5. Megopolo ya Botlhokwa le Ditlhagiso go Bafetodi (Key Tips and Recommendations for Translators)
Fa o le mofetodi yo o fetolelang go tswa mo Setswaneng go ya go se-Malagasy, o tshwanetse go latela dintlha tse di latelang go netefatsa gore tiro ya gago e nna ya boleng jo bo kwa godimo:
- Bala ka bophara ka dipuo tseno tse pedi: O se ka wa ikanya fela dikishinare. Bala dibuka, mekwalo ya dikgang, le dipampiri tsa maranyane ka Setswana le se-Malagasy go netefatsa gore o itse thutopuo ya segompieno le mekgwa e e tlwaelegileng ya go bua.
- Tlhaloganya mefuta ya se-Malagasy (Dialects): Puo ya se-Malagasy e na le mefuta e le mmalwa go ya ka dikgaolo. Le fa go na le se-Malagasy se se tlwaelegileng sa semmuso (Official Malagasy, se se theilweng mo puong ya se-Merina e e buiwang kwa Antananarivo), go na le dipharologano tse di farologaneng tsa ditiro le tikologo kwa dikgaolong tsa setlhake seno. Netefatsa gore phetolelo ya gago e rulaganyetswa bareetsi ba ba nepagetseng.
- Tila phetolelo e e dirwang ka metshine e e sa rulaganywang (Machine Translation Pitfalls): Didirisiwa tsa phetolelo tsa segompieno jaaka Google Translate gantsi ga di kgone go tlhaloganya kgotsa go rulaganya ka nepagalo dipuo tse di sa tlwaelegang go kopanngwa jaaka Setswana le se-Malagasy. Didirisiwa tse di ka adima fela dintlha tsa English mme tsa tlhola diphoso tse dikgolo. Ikanne fela ka tlhaloganyo ya gago le go thulaganya ga batho ba ba buang puo eo.
- Rurifatsa phetolelo ya gago (Localization & Editing): Tiro e e fetseng e tshwanetse go kwalwa, e thulagantswe, e bile e rurifaditswe ke motho yo o buang se-Malagasy e le puo ya gagwe ya ntlha (native speaker) go netefatsa gore ga go na diphoso tsa thutopuo le gore modumo wa yone o tlhamaletse e bile o utlwala ka tsela ya setso.
Ka bokhutshwane, phetolelo go tswa mo Setswaneng go ya go se-Malagasy ke tiro e e tlhokang kelotlhoko e e tseneletseng ya dipharologano tsa thutopuo le dintlha tsa setso. Ka go tlhaloganya thulaganyo ya mafoko ya se-Malagasy e e latelang VOS, go tlhaola kagego ya ditlhopha tsa maina go tswa mo Setswaneng, le go fetolela diane ka tsela e e nepagetseng ya setso, bafetodi ba ka netefatsa phetolelo e e nonofileng, e e utlwalang fela sentle, e bile e tlotla boteng jwa dipuo tseno tse pedi tse di kgatlhang tsa lefatshe la rona.