Harshen Hausa da harshen Hawaii (wanda aka sani da Ōlelo Hawaiʻi) harsuna ne guda biyu da suka fito daga iyalai daban-daban na harsunan duniya. Yayin da harshen Hausa ke cikin rukunin harsunan Afroasiatic (musamman rukunin Chadic) da ake magana da shi a Yammacin Afirka, harshen Hawaii kuwa yana cikin rukunin harsunan Austronesian da ake magana da shi a tsibiran Pacific. Wannan babban bambanci na asali yana haifar da kalubale na musamman ga duk mai son yin fassara tsakanin harsunan biyu. Fassara daga Hausa zuwa Hawaii ba wai kawai sauya kalmomi ba ne daga wannan harshe zuwa wancan; tafiya ce ta musamman ta al'ada, nahawu, da kuma fahimtar yanayi.
Bambance-bambancen Tsarin Nahawu da Tsarin Jumla
Daya daga cikin manyan kalubalen da mai fassara ke fuskanta yayin fassara daga Hausa zuwa Hawaii shi ne tsarin ginin jumla. A harshen Hausa, yawanci ana amfani da tsarin SVO (Subject-Verb-Object), inda mai aikatawa ke zuwa kafin aiki, sannan abin da aka yi wa aikin ya biyo baya. Misali, a cikin jumlar "Yaron ya karanta littafin," "Yaron" shi ne mai aiki, "ya karanta" shi ne aikin, sannan "littafin" shi ne abin da aka yi wa aikin.
Akasin haka, harshen Hawaii yana amfani da tsarin VSO (Verb-Subject-Object) a matsayin tsarin sa na asali. A wannan tsarin, aiki ne ke fara zuwa kafin mai aikatawa. Wannan yana nufin cewa dole ne mai fassara ya sake tsara tunaninsa kafin ya fara rubuta kalmomin a harshen Hawaii. Bugu da kari, harshen Hawaii yana da tsarin particles (kananan kalmomi marasa zaman kansu) da suke nuna matsayin kalma a cikin jumla, kamar su "i", "ma", da "i ka". Rashin fahimtar yadda ake amfani da wadannan particles na iya sa fassaran ta zama marar ma'ana ga mai karatu ɗan ƙasar Hawaii.
Tasirin Al'adu da Kalmomin da Ba Su da Daidai
Al'ada tana taka rawar gani sosai a cikin harshe. Hausawa suna da al'adu masu zurfi da suka shafi addinin Musulunci, rayuwar karkara, da kuma dabi'un zaman takewa na Yammacin Afirka. A gefe guda, al'adar Hawaii ta ginu ne a kan rayuwar tsibiri, teku, da kuma alakar mutane da muhallinsu (wato Aina). Saboda haka, akwai kalmomi da yawa a harshen Hausa da ba su da daidai a harshen Hawaii, da kuma akasin haka.
Misali, kalmomi irin su "Alheri", "Kunya", ko "Kishi" a al'adar Hausawa suna da ma'ana ta musamman da ba za a iya samun kalma guda daya tak a harshen Hawaii da za ta fassara su ba. Haka kuma, kalmar Hawaii "Aloha" ba wai kawai tana nufin "sannu" ko "bankwana" ba ne; tana nufin soyayya, zaman lafiya, da kuma alakar ruhaniya. Haka ma kalmar "Ohana" wadda ke nufin dangi, amma a fadi mafi faza da ya shafi abokai da makwabta. Domin yin fassara ta gari, dole ne mai fassara ya yi amfani da hanyar fassara ta kwatanci ko kuma bayani dalla-dalla (circumlocution) maimakon fassara kalma-da-kalma.
Sauti da Haruffa: Tasirinsu ga Fassara
Harshen Hawaii yana da haruffa kalilan idan aka kwatanta shi da Hausa. Harshen Hawaii yana da haruffa 13 kacal: wasula biyar (a, e, i, o, u) da kuma bakake takwas (h, k, l, m, n, p, w da kuma 'Okina wanda ke wakiltar sautin tsayawa na makoshi). Harshen Hausa kuwa yana da haruffa masu yawa da suka hada da bakake masu fashewa (implosives) kamar su "ɓ", "ɗ", da "ƙ".
Wannan bambanci na sauti yana nufin cewa sunaye ko kalmomin da aka aro daga Hausa dole ne a sauya su don sun dace da tsarin sautin Hawaii. Misali, kalmar da ke da bakake biyu a jere ko kuma ta kare da baki dole ne a sake mata tsari domin a harshen Hawaii, kowace gaba (syllable) dole ne ta kare da wasali, kuma babu bakake guda biyu da ke zuwa jere ba tare da wasali a tsakaninsu ba. Wannan babban kalubale ne ga fassara sunayen mutane ko wurare daga kasar Hausa zuwa Hawaii.
Shawarwari Masu Muhimmanci Domin Yin Fassara ta Gari
Domin tabbatar da cewa fassaran da kake yi daga Hausa zuwa Hawaii ta kasance mai inganci da kuma karɓuwa, ga wasu muhimman shawarwari da ya kamata ka bi:
- Kada Ka Yi Fassara Kalma-da-Kalma: Fassara kalma-da-kalma tana lalata ma'anar asali na rubutu saboda bambancin tsarin nahawu tsakanin harsunan biyu. Mayar da hankali kan fassara ma'anar jumla baki daya.
- Fahimci Muhallin Al'ada: Kafin ka fassara duk wani rubutu da ke dauke da kalaman hikima, karin magana, ko al'adun Hausawa, yi bincike a kan yadda al'adar Hawaii ke kallon irin wannan yanayi ko kuma ka nemi kalmar da ta fi kusa da ita ta fuskar ma'ana.
- Kula da Alamomin Sauti a Harshen Hawaii: Tabbatar kana amfani da Kahakō (alamar tsawaita wasali) da kuma Okina (' - alamar tsayawar makoshi) daidai. Rashin amfani da wadannan alamomi yana sauya ma'anar kalma gaba daya a harshen Hawaii. Misali, "kai" na nufin teku, yayin da "ka'i" ke nufin jagora.
- Yi Amfani da Kamus na Musamman: Yayin da babu kamus na kai-tsaye na Hausa-to-Hawaiian da ke da yawa, amfani da Turanci a matsayin harshen tsakiya (bridge language) na iya taimakawa kwarai da gaske. Zaka iya fassara daga Hausa zuwa Turanci, sannan daga Turanci zuwa Hawaii, amma dole ne ka kiyaye don kada ma'anar ta bace a kan haɗiya.
- Nemi Taimakon Masu Magana da Harshen: Idan za ta yiwu, bar mai magana da harshen Hawaii na asali ya duba aikin fassarar taka domin tabbatar da cewa sautin da salon rubutun sun yi daidai da yadda mutanen tsibirin ke magana.
Muhimmancin Kula da Salon Rubutu (Register)
A karshe, yana da muhimmanci mai fassara ya gane salon rubutun da yake fassarawa. Shin rubutun na addini ne, na kasuwanci, na adabi, ko kuwa tattaunawa ce ta yau da kullum? Harshen Hawaii yana da matakai daban-daban na magana, inda ake samun harshe na gargajiya da na zamani. Haka kuma harshen Hausa yana da karin harshe daban-daban da salon girmamawa. Tabbatar cewa salon da ka zaba a harshen Hawaii ya yi daidai da mutunci da kuma matsayin rubutun asali na Hausa.
Ta hanyar bin wadannan matakai da kuma fahimtar zurfin alakar da ke tsakanin harshe da al'ada, za a iya samun kyakkyawar fassara mai gamsarwa wadda za ta gina gada ta fahimtar juna tsakanin al'ummar Hausawa da kuma mutanen Hawaii.