Cyfieithwch Lefiticus i Croateg - Cyfieithydd ar-lein am ddim a gramadeg cywir | FrancoCyfieithu

ການແປພາສາລະຫວ່າງສອງພາສາທີ່ມີຕົ້ນກຳເນີດ ແລະ ໂຄງສ້າງທີ່ແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ ເຊັ່ນ ພາສາລາວ (ເຊິ່ງຢູ່ໃນຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ) ແລະ ພາສາໂຄຣເອເຊຍ (ເຊິ່ງຢູ່ໃນຕະກູນພາສາສະລາຟິກໃຕ້) ແມ່ນວຽກງານທີ່ທ້າທາຍ ແລະ ຕ້ອງການຄວາມເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງ. ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການປ່ຽນຄຳສັບຈາກພາສາໜຶ່ງໄປຫາອີກພາສາໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ມັນຍັງເປັນການເຊື່ອມໂຍງລະຫວ່າງສອງວັດທະນະທຳທີ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ໃນບົດຄວາມນີ້, ພວກເຮົາຈະມາເຈາະເລິກເຖິງຂະບວນການ, ຄວາມແຕກຕ່າງທາງດ້ານໄວຍາກອນ, ສິ່ງທ້າທາຍ ແລະ ເຄັດລັບຕ່າງໆ ໃນການແປພາສາລາວເປັນພາສາໂຄຣເອເຊຍ ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ສອດຄ່ອງກັບຫຼັກການແປແບບມືອາຊີບ.

1. ຄວາມແຕກຕ່າງທາງດ້ານໂຄງສ້າງໄວຍາກອນລະຫວ່າງພາສາລາວ ແລະ ພາສາໂຄຣເອເຊຍ

ຈຸດປະສົງຫຼັກຂອງນັກແປແມ່ນການຮັກສາຄວາມໝາຍຕົ້ນສະບັບໄວ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ແນວໃດກໍຕາມ, ໂຄງສ້າງໄວຍາກອນຂອງທັງສອງພາສາມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຢ່າງມະຫາສານ ເຊິ່ງນັກແປຈຳເປັນຕ້ອງມີຄວາມລະມັດລະວັງເປັນພິເສດ:

• ລະບົບການຜັນຄຳນາມ (Declension): ພາສາໂຄຣເອເຊຍມີລະບົບການຜັນຄຳນາມຕາມການກະທຳ ຫຼື ໜ້າທີ່ໃນປະໂຫຍກ (Cases) ທັງໝົດ 7 ກໍລະນີ (Nominative, Genitive, Dative, Accusative, Vocative, Locative, Instrumental). ນີ້ແມ່ນຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ໃຫຍ່ຫຼວງທີ່ສຸດ ເພາະພາສາລາວເປັນພາສາຄຳໂດດ (Analytic Language) ທີ່ບໍ່ມີການຜັນຄຳນາມ ແຕ່ຈະໃຊ້ຄຳບຸພະບົດ ຫຼື ການລຽງລຳດັບຄຳໃນປະໂຫຍກເພື່ອບອກໜ້າທີ່ຂອງຄຳ.
• ເພດທາງໄວຍາກອນ (Grammatical Gender): ຄຳນາມໃນພາສາໂຄຣເອເຊຍທຸກຄຳຈະຖືກແບ່ງອອກເປັນ 3 ເພດ ຄື: ເພດຊາຍ, ເພດຍິງ ແລະ ເພດກາງ. ການຜັນຄຳຄຸນນາມ ແລະ ຄຳກິລິຍາບາງຮູບແບບຈະຕ້ອງປ່ຽນແປງໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບເພດຂອງຄຳນາມນັ້ນໆ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ພາສາລາວບໍ່ມີເພດທາງໄວຍາກອນ ແລະ ບໍ່ມີການປ່ຽນແປງຮູບຮ່າງຂອງຄຳຕາມເພດ.
• ການຜັນຄຳກິລິຍາ (Verb Conjugation) ແລະ ລັກສະນະຂອງກິລິຍາ (Verbal Aspect): ພາສາໂຄຣເອເຊຍມີການຜັນຄຳກິລິຍາຕາມບຸກຄົນ, ພົດ (ເອກະພົດ/ພະຫູພົດ) ແລະ ການ (Tense). ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີຄູ່ຄຳກິລິຍາທີ່ສະແດງເຖິງຄວາມສົມບູນຂອງການກະທຳ (Perfective and Imperfective aspects) ເຊິ່ງບໍ່ມີໃນພາສາລາວ. ພາສາລາວຈະໃຊ້ຄຳຊ່ວຍກິລິຍາ ເຊັ່ນ "ກຳລັງ", "ໄດ້", "ແລ້ວ" ເພື່ອບອກການ ແລະ ສະຖານະຂອງການກະທຳ.
• ລຳດັບຄຳໃນປະໂຫຍກ (Word Order): ໂຄງສ້າງປະໂຫຍກພື້ນຖານຂອງພາສາລາວແມ່ນ ປະທານ-ກິລິຍา-ກຳ (SVO) ເຊິ່ງຂ້ອນຂ້າງມີຄວາມຕາຍຕົວ. ແຕ່ໃນພາສາໂຄຣເອເຊຍ, ເຖິງວ່າໂຄງສ້າງພື້ນຖານຈະເປັນ SVO ເຊັ່ນກັນ, ແຕ່ລຳດັບຄຳໃນປະໂຫຍກມີຄວາມຢືດຢຸ່ນສູງຫຼາຍ ເພາະມີລະບົບການຜັນຄຳນາມ (Cases) ທີ່ບອກໜ້າທີ່ຂອງຄຳຢ່າງຈະແຈ້ງແລ້ວ. ຕົວຢ່າງ, ປະໂຫຍກທີ່ວ່າ "Ivan voli Mariju" (ອິວານຮັກມາຣີຢາ) ສາມາດປ່ຽນລຳດັບເປັນ "Mariju voli Ivan" ໄດ້ໂດຍທີ່ຄວາມໝາຍຍັງຄົງເດີມ (ອິວານເປັນຜູ້ຮັກ ແລະ ມາຣີຢາເປັນຜູ້ຖືກຮັກ). ເມື່ອແປເປັນພາສາລາວ, ນັກແປຕ້ອງເຂົ້າໃຈການເນັ້ນໜັກຂອງປະໂຫຍກຕົ້ນສະບັບ ແລະ ປັບປ່ຽນໃຫ້ເໝາະສົມກັບໂຄງສ້າງພາສາລາວທີ່ເນັ້ນຫົວຂໍ້ (Topic-comment structure).
• ລະບົບຕົວຂຽນ ແລະ ການຖອດສຽງ (Orthography and Transliteration): ພາສາລາວໃຊ້ຕົວອັກສອນລາວ ແລະ ເປັນພາສາທີ່ມີສຽງວັນນະຍຸດ (Tonal Language) ທີ່ມີ 6 ສຽງ. ສ່ວນພາສາໂຄຣເອເຊຍ ໃຊ້ຕົວອັກສອນລາຕິນ (Gaj's Latin alphabet) ແລະ ມີລະບົບສຽງເນັ້ນ (Pitch-accent). ການຖອດຊື່ສະເພາະ ຫຼື ຄຳສັບຈາກພາສາໂຄຣເອເຊຍເປັນພາສາລາວ ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກເນື່ອງຈາກພາສາໂຄຣເອເຊຍມີຕົວອັກສອນພິເສດ ເຊັ່ນ č, ć, đ, š, ž ເຊິ່ງສະແດງເຖິງສຽງສະເພາະທີ່ບໍ່ມີໃນພາສາລາວ. ນອກຈາກນີ້, ພາສາໂຄຣເອເຊຍຍັງມີພະຍັນຊະນະ "r" ທີ່ສາມາດເຮັດໜ້າທີ່ເປັນສະຫຼະໄດ້ (ຕົວຢ່າງ: Hrvatska). ນັກແປຈຳເປັນຕ້ອງມີຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບການຖອດສຽງສາກົນ ຫຼື ໃຊ້ຫຼັກການຖອດສຽງທີ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານທັງສອງຝ່າຍສາມາດອອກສຽງໄດ້ໃກ້ຄຽງທີ່ສຸດ.

2. ສິ່ງທ້າທາຍໃນການແປພາສາລາວເປັນພາສາໂຄຣເອເຊຍ

ນອກຈາກໄວຍາກອນແລ້ວ, ຍັງມີປັດໄຈອື່ນໆ ທີ່ເຮັດໃຫ້ການແປພາສາລາວເປັນພາສາໂຄຣເອເຊຍມີຄວາມຊັບຊ້ອນ:

ການສະແດງລະດັບຄວາມສຸພາບ ແລະ ຄວາມສຳພັນທາງສັງຄົມ: ພາສາລາວມີລະບົບຄຳສັບທີ່ສະແດງເຖິງຄວາມເຄົາລົບ, ອາຍຸ, ແລະ ສະຖານະພາບທາງສັງຄົມຢ່າງລະອຽດອ່ອນ ເຊັ່ນ ການໃຊ້ຄຳແທນນາມ "ຂ້ອຍ", "ຂ້ານ້ອຍ", "ອາຕະມາ" ຫຼື ຄຳລົງທ້າຍ "ໂດຍ", "ເຈົ້າ". ໃນພາສາໂຄຣເອເຊຍ, ການສະແດງຄວາມສຸພາບຈະໃຊ້ລະບົບງ່າຍກວ່າ ຄືການໃຊ້ສັບພະນາມບຸກຄົນທີສອງພະຫູພົດ (Vi) ເພື່ອສະແດງຄວາມເຄົາລົບ (ຄ້າຍຄືກັບພາສາຝຣັ່ງ ຫຼື ເຢຍລະມັນ). ການຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ສຶກອັນລະອຽດອ່ອນນີ້ຈາກລາວເປັນໂຄຣເອເຊຍຈຶ່ງຕ້ອງອາໄສການເລືອກໃຊ້ບໍລິບົດ ແລະ ຄຳສັບຢ່າງເໝາະສົມ.

ຄຳສັບສະເພາະທາງວັດທະນະທຳ (Culture-bound terms): ວັດທະນະທຳລາວມີຄວາມຜູກພັນກັບພຸດທະສາສະໜາ ແລະ ວິຖີຊີວິດກະສິກຳ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ມີຄຳສັບສະເພາະທີ່ບໍ່ມີຄຳແປໂດຍກົງໃນພາສາໂຄຣເອເຊຍ ເຊັ່ນ "ບຸນປະເພນີ", "ການບວດ", "ສູ່ຂວັນ", ຫຼື ອາຫານເຊັ່ນ "ປາແດກ". ນັກແປຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ເຕັກນິກການອະທິບາຍເພີ່ມເຕີມ (Paraphrasing) ຫຼື ການທັບສັບແລ້ວມີຄຳອະທິບາຍກຳກັບ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານຊາວໂຄຣເອເຊຍເຂົ້າໃຈບໍລິບົດຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

3. ຄວາມສຳຄັນຂອງບໍລິບົດ ແລະ ເຕັກນິກການແປຕາມປະເພດເອກະສານ

ການແປພາສາລາວເປັນພາສາໂຄຣເອເຊຍ ບໍ່ໄດ້ຈຳກັດຢູ່ພຽງແຕ່ການແປທົ່ວໄປເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍຂະແໜງການ ເຊິ່ງແຕ່ລະຂະແໜງການກໍມີຄວາມຕ້ອງການສະເພາະ:

• Commercial & Legal Translation (ການແປເອກະສານທາງການ ແລະ ກົດໝາຍ): ເອກະສານ ເຊັ່ນ ໃບແຈ້ງເກີດ, ໃບຢັ້ງຢືນການສົມລົດ, ຫຼື ສັນຍາທາງທຸລະກິດ ຕ້ອງການຄວາມຖືກຕ້ອງທາງດ້ານນິຕິບັນຍັດ. ພາສາໂຄຣເອເຊຍມີຄຳສັບທາງກົດໝາຍທີ່ເຄັ່ງຄັດ ແລະ ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກລະບົບກົດໝາຍເອີຣົບ (Civil Law). ນັກແປຕ້ອງມີຄວາມເຂົ້າໃຈໃນລະບົບກົດໝາຍຂອງທັງສອງປະເທດ ເພື່ອຫຼີກເວັ້ນຄວາມຜິດພາດທາງດ້ານກົດໝາຍ.
• Tourism & Marketing Translation (ການແປເອກະສານທາງການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການຕະຫຼາດ): ປະເທດລາວ ແລະ ໂຄຣເອເຊຍ ຕ່າງກໍເປັນແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມ. ການແປຂໍ້ມູນການທ່ອງທ່ຽວຕ້ອງການພາສາທີ່ດຶງດູດ, ມີຊີວິດຊີວາ ແລະ ສາມາດຖ່າຍທອດຄວາມງົດງາມຂອງສະຖານທີ່ໄດ້. ນັກແປຕ້ອງຫຼີກເວັ້ນການແປແບບກົງຕົວ ແລະ ຫັນມາໃຊ້ສຳນວນທີ່ສະຫຼະສະຫຼວຍໃນພາສາໂຄຣເອເຊຍເພື່ອສ້າງຄວາມປະທັບໃຈໃຫ້ກັບຜູ້ອ່ານ.
• Literary Translation (ການແປວັນນະຄະດີ ແລະ ບົດກະວີ): ນີ້ແມ່ນຂັ້ນສູງສຸດຂອງການແປ ເພາະນັກແປຕ້ອງຮັກສາບໍ່ພຽງແຕ່ຄວາມໝາຍ ແຕ່ຍັງຕ້ອງຮັກສາອາລົມ, ຄວາມຮູ້ສຶກ, ແລະ ຈັງຫວະຂອງບົດປະພັນໄວ້. ຄວາມງາມຂອງວັນນະຄະດີລາວທີ່ມີຄວາມອ່ອນຊ້ອຍ ຈະຕ້ອງຖືກຖ່າຍທອດອອກມາໃນຮູບແບບທີ່ຊາວໂຄຣເອເຊຍສາມາດເຂົ້າເຖິງ ແລະ ຮູ້ສຶກຮ່ວມໄດ້.

4. ເຄັດລັບ ແລະ ວິທີການພັດທະນາທັກສະການແປລາວ-ໂຄຣເອເຊຍ

ສຳລັບຜູ້ທີ່ຕ້ອງການປະກອບອາຊີບເປັນນັກແປໃນຄູ່ວຽກນີ້, ນີ້ແມ່ນບາງຄຳແນະນຳເພື່ອຍົກລະດັບຄວາມສາມາດ:

1. ສ້າງຄັງຄຳສັບສອງພາສາ (Bilingual Glossary): ເນື່ອງຈາກບໍ່ມີວັດຈະນານຸກົມລາວ-ໂຄຣເອເຊຍ ທີ່ສົມບູນແບບໃນທ້ອງຕະຫຼາດ, ການບັນທຶກຄຳສັບ, ສຳນວນ ແລະ ຄຳແປທີ່ຖືກຕ້ອງໄວ້ເປັນສ່ວນຕົວ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ການເຮັດວຽກໃນໄລຍະຍາວມີຄວາມສະດວກ ແລະ ມີຄວາມເປັນເອກະພາບ.
2. ສຶກສາພາສາກາງ (Pivot Language): ໃນຫຼາຍກໍລະນີ, ນັກແປອາດຈະຕ້ອງໃຊ້ພາສາອັງກິດ ຫຼື ພາສາຝຣັ່ງ ເປັນພາສາກາງໃນການອ້າງອີງຂໍ້ມູນ. ການມີຄວາມຮູ້ໃນພາສາກາງເຫຼົ່ານີ້ຈະຊ່ວຍໃຫ້ສາມາດກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງຂອງຄຳສັບວິຊາການໄດ້ດີຂຶ້ນ.
3. ຕິດຕາມຂ່າວສານ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງພາສາ: ພາສາແມ່ນສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ ແລະ ມີການພັດທະນາຢູ່ສະເໝີ. ການອ່ານໜັງສືພິມ, ວາລະສານ ຫຼື ການເບິ່ງສື່ໃນພາສາໂຄຣເອເຊຍ ແລະ ພາສາລາວ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ນັກແປຄຸ້ນເຄີຍກັບການໃຊ້ພາສາໃນຍຸກປັດຈຸບັນ.
4. ເຂົ້າຮ່ວມກຸ່ມນັກແປມືອາຊີບ: ການແລກປ່ຽນຄວາມຮູ້ ແລະ ປະສົບການກັບນັກແປຄົນອື່ນໆ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ໄດ້ຮັບຄຳແນະນຳ ແລະ ເຕັກນິກໃໝ່ໆ ໃນການແກ້ໄຂບັນຫາການແປທີ່ພົບເລື້ອຍ.

5. ການກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງ ແລະ ການທົດສອບຄຸນນະພາບ

ຂັ້ນຕອນສຸດທ້າຍທີ່ມີຄວາມສຳຄັນບໍ່ແພ້ຂັ້ນຕອນການແປ ຄືການກວດທານ (Proofreading). ຄວນມີການກວດສອບໂດຍເຈົ້າຂອງພາສາໂຄຣເອເຊຍ (Native Speaker) ເພື່ອຮັບປະກັນວ່າສຳນວນພາສາທີ່ໃຊ້ມີຄວາມສະຫຼະສະຫຼວຍ, ບໍ່ມີຄວາມຮູ້ສຶກຂັດເຂີນ ແລະ ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກການຂຽນຂອງຊາວໂຄຣເອເຊຍຢ່າງແທ້ຈິງ. ການກວດສອບນີ້ຍັງຊ່ວຍປ້ອງກັນການຕີຄວາມໝາຍທີ່ຜິດພາດ ເເຊິ່ງອາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງຜູ້ອ່ານໄດ້.

ສະຫຼຸບແລ້ວ, ການແປພາສາລາວເປັນພາສາໂຄຣເອເຊຍແມ່ນຂະບວນການທີ່ຕ້ອງໃຊ້ຄວາມຮູ້ທັງດ້ານພາສາສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳສາດ. ການເຂົ້າໃຈຄວາມແຕກຕ່າງຂອງລະບົບໄວຍາກອນ, ການເລືອກໃຊ້ວິທີການແປທີ່ເໝาະສົມ ແລະ ການກວດສອບຄຸນນະພາບຢ່າງລະອຽດ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ນັກແປສາມາດສ້າງສັນຜົນງານການແປທີ່ມີປະສິດທິພາບ ແລະ ສາມາດເຊື່ອມໂຍງຜູ້ຄົນຂອງທັງສອງປະເທດເຂົ້າຫາກັນໄດ້ຢ່າງສົມບູນແບບ.