Ao anatin'izao tontolo mihamandroso sy mifandray izao, ny fandikan-teny dia lasa tetezana lehibe mampifandray firenena sy kolontsaina maro samihafa. Ny fandikana teny avy amin'ny teny Malagasy, izay fiteny Aostroneziana tenenina indrindra ao Madagasikara, ho amin'ny teny Tseky (Czech), izay fiteny Slava any Eoropa Afovoany, dia asa miavaka sy feno fanamby. Ireo fiteny roa ireo dia manana fiaviana samy hafa tanteraka, rafitra ara-pitsipiteny tsy mitovy, ary tontolo ara-kolontsaina mifanalavitra. Ity lahatsoratra ity dia manolotra famakafakana lalina momba ny dingana, ny olana mety hitranga, ary ny torohevitra mahasoa ho an'ny mpandika teny te hanolotra asa tonga lafatra.
Ny Fahasamihafan'ny Rafitry ny Fehezanteny: VOS sy SVO
Ny rafitry ny fehezanteny no lohahevitra voalohany tsy maintsy dinihina. Ny teny Malagasy dia fantatra amin'ny fampiasany ny rafitra VOS (Matoanteny - Fameno - Lazaina / Verb-Object-Subject) amin'ny fehezanteny tsotra. Ny matoanteny no manomboka ny fehezanteny, arahin'ny fameno mivantana, ary ny lazaina (subject) no mamarana azy. Ohatra: "Manasa lovia Rabe." Ny rafitra toy izany dia tsy mahazatra ny fiteny eoropeana maro.
Ny teny Tseky kosa dia mampiasa ny rafitra SVO (Subject-Verb-Object) ho rafitra fototra, na dia malalaka aza ny filaharan'ny teny ao anatiny noho ny fisian'ny endri-teny (cases) manokana. Raha adika ilay ohatra teo ambony, ny fehezanteny Tseky dia ho: "Rabe myje nádobí." (Rabe = Lazaina, myje = Matoanteny, nádobí = Fameno). Ny mpandika teny dia mila mahay mamantatra tsara ny lazaina any amin'ny faran'ny fehezanteny Malagasy mba hametrahana azy tsara eo am-piandohan'ny fehezanteny Tseky, mba tsy hampikorontana ny sinton'ny fehezanteny.
Ny Endri-teny Fito (Pády) amin'ny Teny Tseky
Ny iray amin'ireo fahasarotana lehibe indrindra amin'ny teny Tseky dia ny rafitra fiovan'ny teny arakaraka ny asany (declension). Ny teny Tseky dia manana endri-teny fito samihafa ho an'ny anarana, mpisolo, ary mpamari-toetra. Ny endri-teny tsirairay dia mamaritra ny andraikitry ny teny ao amin'ny fehezanteny:
- Nominativ (Endrika voalohany): Ampiasaina ho an'ny lazaina (subject).
- Genitiv (Endrika faharoa): Maneho ny fananana, fiaviana, na ampiasaina aorian'ny mpampiankin-teny sasany.
- Dativ (Endrika fahatelo): Ampiasaina ho an'ny fameno tsy mivantana (recipient).
- Akuzativ (Endrika fahefatra): Ampiasaina ho an'ny fameno mivantana (direct object).
- Vokativ (Endrika fahadimy): Ampiasaina rehefa miantso na miresaka amin'ny olona iray.
- Lokativ (Endrika fahenina): Hanehoana toerana, ampiasaina foana miaraka amin'ny mpampiankin-teny.
- Instrumental (Endrika fahafito): Hanehoana ny fitaovana na ny fomba entina manao zavatra.
Ny teny Malagasy kosa dia tsy manana izany fiovan'ny anarana izany arakaraka ny endri-teny fito. Ny asan'ny teny amin'ny teny Malagasy dia faritry ny toerana misy azy ao anatin'ny fehezanteny na ny mpampiankin-teny miaraka aminy (toy ny "ho an'ny", "tamin'ny", "miaraka amin'ny"). Ny mpandika teny dia tsy maintsy mandinika tsara ny fifandraisan'ny teny Malagasy tsirairay mba hisafidianana ny endri-teny Tseky mety tsara.
Ny Matoanteny sy ny Fiendrika: Ny Fiendrika Anampiana
Ny rafitry ny matoanteny amin'ny teny Malagasy dia tena manan-karena tokoa, indrindra amin'ny alalan'ny fiendrika atao sy ny fiendrika anampiana (circumstantial voice). Ny fiendrika anampiana dia ahafahana manao ny fitaovana, ny toerana, na ny antony ho lasa lazaina lehibe ao anatin'ny fehezanteny. Ohatra: "Nividianan'i dada boky ny toeram-pivarotana." (Ny toeram-pivarotana no lasa lazaina tamin'ny alalan'ny matoanteny 'nividianana').
Ny teny Tseky dia tsy manana fiendrika anampiana toy izany. Mba fandikana io hevitra io amin'ny teny Tseky, ny mpandika teny dia tsy maintsy miverina amin'ny fehezanteny manano (active) na mampiasa mpampiankin-teny sy mpampifandray fehezanteny mety. Ny fehezanteny teo ambony dia azo adika hoe: "Otec koupil knihu v obchodě." (Nividy boky tany amin'ny toeram-pivarotana i dada). Eto dia hita fa ny fandikana dia mitaky fanovana tanteraka ny rafitry ny fehezanteny mba hifanaraka amin'ny lojika Tseky.
Ny Olana ara-Kolontsaina sy ny Fandikana ny Fomba Fiteny
Ny fandikan-teny tsara dia tsy mijanona eo amin'ny teny sy ny fitsipi-pitenenana ihany, fa mikasika indrindra ny kolontsaina. Madagasikara sy ny Repoblika Tseky dia manana tantara sy tontolo iainana tsy mitovy mihitsy. Ny teny Malagasy dia mifamatotra amin'ny tontolo maha-nosy azy, ny fambolena vary, ary ny fiarahamonina mifototra amin'ny fihavanana. Ny teny hoe "Fihavanana" dia sarotra adika mivantana amin'ny teny Tseky satria izy io dia ahitana ny finamanana, ny firaisankina, ny fifanajana ary ny fifandraisan'ny fianakaviana. Ny mpandika teny dia tokony hisafidy ny teny Tseky mety indrindra arakaraka ny teny manodidina, ohatra hoe "přátelské vztahy" (fifandraisana am-pinamanana) na "společenská soudržnost" (firaisankina ara-piarahamonina).
Etsy an-daniny, ny teny Tseky dia manana fomba fiteny maro mifandray amin'ny tantara eoropeana, ny toetr'andro misy vanim-potoana efatra, ary ny fomba fiainana andavanandro any Eoropa. Ny fahaizana mampifanaraka ireny fomba fiteny ireny (transcreation) no miantoka ny fahazavan'ny hafatra ho an'ny mpamaky Tseky nefa tsy manary ny votoatiny tany am-boalohany.
Soso-kevitra sy Paikady ho an'ny Mpandika Teny Matihanina
Mba hiantohana ny kalitaon'ny fandikan-teny avy amin'ny teny Malagasy ho amin'ny teny Tseky, ireto misy paikady azo ampiasaina:
- Fampiasana Fiteny Tetezana (Pivot Language): Koa satria vitsy dia vitsy ny rakibolana mivantana eo amin'ny teny Malagasy sy ny teny Tseky, dia matetika no ilaina ny mampiasa ny teny Frantsay na ny teny Anglisy ho fiteny tetezana mba hanamarinana ny dikan'ny teny teknika sy ny fomba fiteny sarotra.
- Famakafakana ny Tontolo Manodidina: Aza adika ara-bakiteny ny fehezanteny tsirairay. Vakio manontolo ny lahatsoratra mba hahazoana ny hevitra ankapobeny alohan'ny hanombohana ny asa fandikana.
- Fanamarinana ataon'ny Teratany Tseky: Rehefa vita ny fandikan-teny, dia tena ilaina ny mandalo amin'ny fanitsiana ataon'ny mpandika teny teratany Tseky (native proofreader). Izany dia miantoka fa ny fehezanteny dia voajanahary sy tsara vakiana ho an'ny olona teratany any.
- Fikojakojana ny Voambolana (Glossary): Manangona lisitry ny teny manan-danja sy ny dikan-teny efa nekena mba hitazonana ny fitovian'ny dikan-teny manerana ny lahatsoratra iray manontolo.
Fehiny momba ny Fampiroboroboana ny Fifandraisana
Ny fandikan-teny avy amin'ny teny Malagasy ho amin'ny teny Tseky dia mitaky fahaizana, faharetana, ary fahalalana lalina momba ny fiteny roa tonta. Na dia eo aza ny fahasamihafana lehibe eo amin'ny rafitry ny fehezanteny sy ny kolontsaina, ny fampiharana ny paikady mety dia ahafahana mamokatra dikan-teny mazava, voajanahary, ary mahomby. Amin'ny alalan'izany no ahafahana manamafy ny fifandraisana eo amin'ny vahoaka Malagasy sy Tseky ary mampahafantatra ny harena ara-kolontsain'ny firenena roa tonta.