Fassara tsakanin harsunan da suka fito daga iyalai mabanbanta na harshe abu ne da ke bukatar basira da zurfin sani. Harshen Hausa, wanda yake karkashin rukunin harsunan Chadic (karkashin iyalin Afroasiatic), da kuma harshen Malagasy na kasar Madagascar, wanda yake karkashin iyalin Austronesian, suna da banbanci na musamman ta fuskar tsari, nahawu, da al'ada. Wannan labarin zai duba dalla-dalla yadda ake fassara daga Hausa zuwa Malagasy, kalubalen da ake fuskanta, da kuma matakan da za a bi domin samun ingantacciyar fassara mai gamsarwa.
Fahimtar Bambancin Tsarin Jimla da Nahawu
Babban kalubale na farko da mai fassara ke fuskanta a lokatim fassara daga Hausa zuwa Malagasy shi ne tsarin ginin jimla. A harshen Hausa, tsarin jimla mafi shahara shi ne na SVO (Subject-Verb-Object), wato "Mai aiki - Aiki - Abin da aka yi wa aiki". Misali: "Yaron ya sayi littafi." A wannan jimlar, "Yaron" shi ne mai aiki, "ya sayi" shi ne aiki, sannan "littafi" shi ne abin da aka yi wa aiki.
A daya bangaren kuma, harshen Malagasy yana amfani da tsarin VOS (Verb-Object-Subject) a matsayin tsarin sa na asali. A wannan tsarin, aiki ne ke zuwa farko, sannan abin da aka yi wa aikin, kafin mai aikin ya zo a karshe. Idan za a fassara jimlar Hausa ta sama kai-tsaye zuwa Malagasy ta fuskar tsarin ginin jimla, aikin (sayarwa) zai zo farko, sai littafi, sannan yaron. Wannan yana nufin mai fassara dole ne ya sake tsara tunaninsa da ginin jimla gaba daya domin kar fassarar ta zama mara ma'ana ga mai karatu dan kasar Madagascar.
Bambancin Jinsi da Lambobi
Harshen Hausa yana da tsayayyen tsarin jinsi (masculine da feminine) ga abubuwa masu rai da marasa rai. Misali, "tebur" na miji ne a nahawun Hausa, yayin da "kujera" ta mace ce. Haka kuma, akwai banbanci tsakanin jam'i (plural) da tilo (singular) wanda ke shafar fi'ili da wakilin suna. Sabanin haka, harshen Malagasy ba shi da tsarin jinsi na nahawu. Kalmomi ba sa canzawa dangane da ko na miji ne ko na mace. Wannan yana saukaka aikin a wani bangaren, amma kuma yana bukatar mai fassara ya yi amfani da karin kalmomi na musamman idan har jinsin yana da muhimmanci a cikin bayanin da ake son fassarawa.
Kalubalen Al'adu da Kalaman Siffatawa
Harshe ba kawai kalmomi ba ne; madubin al'ada ne. Hausawa suna rayuwa ne a yankin yammacin Afirka, inda al'adun Musulunci da rayuwar karkara da ta birni sannan da yanayin rayuwar yau da kullum suka yi tasiri a kan karin magana da salon magana. A daya bangaren kuma, Malagasy al'ada ce ta tsibiri da ke gabashin Afirka, wadda ke da tasirin al'adun kudu maso gabashin Asiya da kuma na yankin tekun Indiya.
Misali, karin maganar Hausa da ke ciki da ma'anonin da suka shafi dabbobi kamar rakumi ko daki ko doki na iya zama ba su da ma'ana ta kai-tsaye a harshen Malagasy. Masu fassara dole ne su nemi daidaitattun kalmomi ko karin magana a cikin harshen Malagasy wadanda ke dauke da ma'ana iri daya, maimakon fassara kalma-da-kalma. Wannan shi ake kira fassarar al'ada ko "cultural translation" a turance.
Kwararan Matakai Domin Samun Ingantacciyar Fassara
Domin tabbatar da cewa fassararka daga Hausa zuwa Malagasy ta zama mai inganci, ga wasu muhimman matakai da ya kamata ka bi:
- Binciken Ma'ana: Kar ka yi gaggawar fassara kalmomi. Fahimci ainihin sakon da marubucin asali yake son isarwa a cikin Hausa kafin ka fara rubutawa a harshen Malagasy.
- Sake Tsara Jimla: Ka tuna tsarin VOS na Malagasy. Bayan ka fassara ma'anar, sake tsara jimlar domin ta yi daidai da dabi'ar magana ta mutanen Madagascar.
- Tuntubar Masu Harshen: Idan fassarar tana da muhimmanci sosai (kamar takardun shari'a ko na lafiya), yana da kyau a mika wa dan kasar Madagascar wanda ya kware a harshen domin ya sake dubawa (proofreading).
- Amfani da Kamus na Musamman: Tunda babu kamus mai yawa na kai-tsaye tsakanin Hausa da Malagasy, galibi ana amfani da harshe na uku kamar Faransanci ko Turanci a matsayin gada. Tabbatar cewa wannan gadar ba ta shafi ingancin ma'anar ba.
Muhimmancin Fassara a Duniyar Yau
A wannan zamanin na fasaha da dunkulewar duniya, kasuwanci da alaka tsakanin kasashen Afirka na kara bunkasa. Kasar Madagascar da kasashen yammacin Afirka inda ake amfani da Hausa suna da alaka ta kasuwanci da diflomasiyya. Samun kwararrun da za su iya fassara bayanai, shafukan yanar gizo, da takardu daga Hausa zuwa Malagasy yana da muhimmanci kwarai da gaske wajen cike gibin sadarwa da kuma karfafa dankon zumunci da hadin gwiwa a fadin nahiyar Afirka.
A karshe, kwarewa a fannin fassara tsakanin wadannan harsuna biyu tana bukatar hakuri, horo na yau da kullum, da kuma zurfafa bincike a kan al'adun kasashen biyu. Ta hanyar bin wadannan dabarun, za ka iya samar da ayyukan fassara wadanda ba kawai za su isar da sako ba, a'a, za su kuma gamsar da masu karatu a kasashen biyu.