Turjumidda u dhaxaysa Af-Soomaaliga iyo Af-Armeeniyaanka (Armenian) waa hawl aqooneed oo u baahan in ka badan oo kaliya beddelidda ereyada luuqad ka mid ah una wareejinta luuqad kale. Tani waa buundo isku xirta laba aduun oo aad u kala fog dhinaca taariikhda, juqraafiga, iyo qaab-dhismeedka bulshada. Af-Soomaaliga waxa uu ka tirsan yahay qoyska luuqadaha Af-Afroasiatic, gaar ahaan laanta Kushiitiga, isaga oo astaan u ah bulsho ku hadasha Geeska Afrika oo si qoto dheer ugu xiran nolosha reer miyiga, gabayada, iyo diinta Islaamka. Dhanka kale, Af-Armeeniyaanku wuxuu ka tirsan yahay qoyska luuqadaha Indho-Yurub (Indo-European), isagoo ah laan gaar ah oo madax-bannaan, wuxuuna astaan u yahay taariikh qadiimi ah oo ku taal gobolka Qawqaas (Caucasus) oo si xooggan ula xiriirta Masiixiyadda iyo nolosha buuraleyda ah. Qormadan waxay si faahfaahsan u baari doontaa caqabadaha, nuansaska naxweed, iyo xeeladaha ugu habboon ee loo adeegsado turjumidda labadan luuqadood.
Qaab-dhismeedka Naxwaha iyo Habaynta Weedhaha
Mid ka mid ah farqiga ugu weyn ee u dhexeeya labadan luuqadood wuxuu ka muuqdaa qaab-dhismeedka weedha iyo habaynta kelmadaha. Af-Soomaaligu wuxuu inta badan adeegsadaa nidaamka Maado-Shay-Fal (Subject-Object-Verb ama SOV), inkasta oo nidaamkani uu yahay mid dabacsan sababtoo ah adeegsiga qaybaha diiradda ee loo yaqaan 'Focus Particles' sida "baa", "ayaa", iyo "waxa". Qaybahani waxay go'aamiyaan qaybta weedha dhexdeeda ah ee la rabo in xoogga la saaro, taas oo keenta in nidaamka weedhu isbeddelo iyada oo aan macnuhu lumin. Tusaale ahaan, weedha "Cali baa libaax dilay" waxay leedahay qaab ka duwan "Libaax baa Cali dilay".
Dhanka kale, Af-Armeeniyaanka qaab-dhismeedkiisu wuxuu u badan yahay mid dabacsan laakiin inta badan raaca Maado-Fal-Shay (Subject-Verb-Object ama SVO). Waxa kale oo uu leeyahay nidaam aad u adag oo kiisas ah (Noun Cases). Af-Armeeniyaanka wuxuu leeyahay toddoba kiis oo kala duwan oo saameeya dhammaadka magacyada si ay u muujiyaan shaqada uu magacu ka hayo weedha dhexdeeda (sida Nominative, Accusative, Genitive, Dative, Ablative, Instrumental, iyo Locative). Af-Soomaaligu ma laha kiisas magac oo qaabkan u shaqeeya; beddelkeeda, wuxuu adeegsadaa xiriiriyayaal iyo hor-galayaal (prepositions) sida "ku", "ka", "u", iyo "la" si uu u qeexo xiriirka ka dhexeeya magacyada iyo falalka. Turjubaanka u kala turjumaya labadan luuqadood waa inuu si buuxda u fahmaa sida toddobadaas kiis ee Af-Armeeniyaanka ah loogu beddeli lahaa hor-galayaal habboon oo Soomaali ah ama lidkeeda.
Nidaamka Qoraalka iyo Beddelaadda Farta (Transliteration)
Farta iyo qoraalka labada luuqadood waxay leeyihiin taariikh iyo muuqaal aad u kala duwan. Af-Soomaaliga waxaa loo qoraa far laatiin ah oo caalami ah laga soo bilaabo sannadkii 1972-kii, taas oo ka dhigaysa mid si sahlan ula jaanqaadi karta aaladaha casriga ah iyo software-ada turjumaadda. Halka Af-Armeeniyaanka la isticmaalo alifbeeto gaar ah oo la abuuray qarnigii 5-aad ee Miilaadiga (qiyaastii sannadkii 405 AD) waxaana abuuray aqoonyahankii weynaa ee Mesrop Mashtots. Alifbeetada Armeeniyaanku waxay ka kooban tahay 39 xaraf oo leh dhawaaqyo aad u kala duwan oo mararka qaarkood ku adag dadka aan u dhalan luuqadaas.
Farqiga u dhexeeya labadan nidaam ee qoraalka wuxuu keenaa dhibaatooyin xagga qoraalka magacyada gaarka ah (transliteration). Marka la turjumayo magacyada dadka, magaalooyinka, iyo hay'adaha Soomaalida ee ku qoran farta Laatiinka, turjubaanku waa inuu helaa dhawaaqyada ugu dhow ee farta Armeeniyaanka. Waxaa jira dhawaaqyo Soomaali ah oo gaar ah sida 'C' (dhawaaqa 'ayn') iyo 'X' (dhawaaqa 'xaa') oo aan habayna ku jirin luuqadda Armeeniyaanka. Sidaa darteed, turjubaanka waxaa looga baahan yahay inuu isticmaalo dhawaaqyo isu dhow ama habayn caalami ah si loo ilaaliyo dhawaqa saxda ah ee magaca asalka ah.
Nuansaska Dhaqanka iyo Turjumidda Odhaahyada Dadban
Luuqaddu ma aha oo kaliya nidaam calaamado iyo ereyo ah, laakiin waa muraayadda dhaqanka iyo maskaxda dadka ku hadla. Bulshada Soomaaliyeed waa bulsho si qoto dheer ugu xiran dhaqanka reer miyiga, gabayada, iyo diinta Islaamka. Erayada iyo odhaahyada Soomaalidu waxay inta badan xambaarsan yihiin macnayaal diimeed iyo kuwo reer miyi ah oo la xiriira geela, nolosha reer guuraaga, iyo martisoorka. Marka loo turjumayo Af-Armeeniyaan, oo ah dhaqan si qoto dheer ugu xiran taariikhda Masiixiyadda, juqraafiga buuraleyda ah, iyo beeraha gobolka Qawqaas, waxaa dhacda in la waayo ereyo si toos ah isugu dhigma.
Tusaale ahaan, ereyada ku saabsan nidaamka xeer-dhaqameedka Soomaalida (sida "xeer", "diya", "xoolo-guri", ama "galti") ma laha ereyo u dhigma oo fudud oo ku jira Af-Armeeniyaanka. Sidoo kale, odhaahyada maahmaahyada ah ee ku saabsan nolosha reer miyiga waa in loo turjumaa qaab gudbinaya macnaha guud ee aan la dooran turjumaad erey-erey ah (literal translation) oo meesha ka saari karta ujeedada rasmiga ah ee qoraalka. Dhanka kale, ereyada Armeeniyaanka ah ee la xiriira ciidaha diimeed ee Masiixiga ama cuntooyinka hiddaha iyo dhaqanka ah ee deegaankaas waxay u baahan yihiin in turjumaanka Soomaaliga ahi uu u sameeyo sharraxaad dheeraad ah ama faahfaahin hoose (footnotes) si akhristaha Soomaaliga ahi u fahmo macnaha guud.
Talooyin Wax ku Ool ah oo loogu talagalay Turjumaanada
- Mudnaanta Sii Fikradda Guud: Weligaa ha isku dayin inaad erey-erey u turjunto weedhaha adag. Mar walba diiradda saar fikradda guud ee uu qoraagu rabay inuu gudbiyo, ka dibna dib ugu dhis luuqadda bartilmaameedka ah adigoo isticmaalaya qaab-dhismeedkeeda dabiiciga ah si ay u muuqato mid u dhalatay luuqadaas.
- Baro Nidaamka Falalka iyo Muddooyinka: Labada luuqadoodba waxay leeyihiin habab kala duwan oo loo muujiyo waqtiyada (tenses) iyo dhinacyada falka (aspects). Tusaale ahaan, Af-Soomaaligu wuxuu si xooggan u kala saaraa falalka dhacay iyo kuwa taagan iyadoo loo marayo wakiilada falka, halka Af-Armeeniyaanku leeyahay qaabab fal oo aad u adag oo tilmaamaya habka uu falku u dhacayo iyo muddada uu qaatay.
- Adeegso Luuqad Saddexaad si Aad u Xaqiijiso Ereyada Farsamada ah: Sababtoo ah ma jiraan qaamuusyo toos ah oo ballaaran oo u dnexeeya Soomaaliga iyo Armeeniyaanka, waxaa lagama maarmaan ah in loo isticmaalo luuqad saddexaad oo buundo ah (sida Ingiriisiga ama Ruushka) si loo xaqiijiyo macnaha saxda ah ee ereyada farsamada, sharciga, ama caafimaadka ah.
- Samee Dib-u-akhris iyo Hubinta Tayada (Proofreading): Ka dib marka la dhameeyo turjumaadda, waa in qoraalka la mariyo dib-u-eegis uu sameynayo qof u dhashay luuqadda loo turjumay (native speaker) si loo xaqiijiyo in qoraalku yahay mid habsan, sax ah, oo dabiici ah.
Gebagebo iyo Muhiimada Qalabka Casriga ah
Turjumidda u dhaxaysa Af-Soomaaliga iyo Af-Armeeniyaanka waa hawl u baahan in ka badan aqoon luuqadeed oo kaliya; waxay u baahan tahay hal-abuur iyo fahamka labada dhaqan ee ka dambeeya luuqad kasta. Isticmaalka aaladaha casriga ah ee turjumidda (sida CAT tools ama aaladaha caqliga macmalka ah) waxay badbaadin karaan waqti bayan waxayna caawin karaan abaabulka erayada farsamada, laakiin falanqaynta iyo dib-u-eegista aadanaha ayaa had iyo jeer ahaan doona garsooraha ugu dambeeya ee go'aamiya tayada iyo quruxda turjumaadda qoraalka.