Mae cyfieithu o'r Gymraeg i'r Thai yn gyfle unigryw ond hefyd yn her ieithyddol enfawr. Gan fod y ddwy iaith yn perthyn i deuluoedd ieithyddol hollol wahanol—sef yr Indo-Ewropeaidd (Celtaidd) ar gyfer y Gymraeg a'r Kra-Dai ar gyfer y Thai—nid oes bron unrhyw debygrwydd strwythurol na hanesyddol rhyngddynt. Nod y canllaw hwn yw manylu ar y gwahaniaethau cystrawenol, gramadegol, a diwylliannol y mae angen eu hystyried er mwyn cynhyrchu cyfieithiadau cywir, naturiol, ac effeithiol sydd wedi'u hoptimeiddio ar gyfer y cyfrwng digidol.
Cymharu'r Gystrawen a Threfn Geiriau rhwng y Gymraeg a'r Thai
Un o'r heriau mwyaf wrth drosi o'r Gymraeg i'r Thai yw'r gwahaniaeth sylfaenol mewn trefn geiriau. Mae'r Gymraeg yn defnyddio strwythur Berf-Goddrych-Gwrthrych (VSO) yn ei ffurfiau rhedol, tra bod y Thai yn dilyn trefn Goddrych-Berf-Gwrthrych (SVO).
Er enghraifft, wrth drosi'r frawddeg Gymraeg: "Ysgrifennodd y bardd y cerddi," mae strwythur y Gymraeg yn rhoi'r ferf ar y dechrau. Mewn cyferbyniad, byddai'r frawddeg Thai gyfatebol yn dilyn y drefn: "Y bardd [goddrych] + ysgrifennu [berf] + y cerddi [gwrthrych]". Rhaid i gyfieithydd ddadadeiladu cystrawen Gymraeg yn llwyr cyn ei hail-greu yn y Thai i osgoi ymadroddion anhydwyth sy'n swnio fel pe baent wedi'u cyfieithu gan beiriant.
Yn ogystal, nid yw iaith Thai yn defnyddio ffurfdroadau berfol i ddangos amser neu agwedd. Lle mae'r Gymraeg yn dibynnu ar rhediadau berfol cymhleth a geirynnau fel "yn", "wedi", ac "ar fin", mae'r Thai yn defnyddio marcwyr agwedd (aspect markers) neu eiriau amser fel "ddoe" neu "ymhen ychydig" i sefydlu cyd-destun dros dro. Rhaid cyfieithu'r cysyniadau hyn gan ddefnyddio marcwyr fel "dai" (cael/wedi) cyn y ferf, neu "laew" (yn barod) ar ddiwedd y frawddeg.
Rheoli Ffurfdroadau, Cenedl, a Chytundeb Gramadegol
Mae'r Gymraeg yn iaith ffurfdroadol iawn gyda dwy genhedl ramadegol (gwrywaidd a benywaidd), system gymhleth o dreigladau cydsonol (meddal, trwynol, llaes), a chytundeb clir rhwng ansoddeiriau ac enwau. Ar y llaw arall, mae'r Thai yn iaith ddadansoddol neu ynysol (analytic/isolating). Nid oes gan enwau Thai genhedl ramadegol, nid ydynt yn newid ar gyfer y lluosog, ac nid oes treigladau o gwbl.
Wrth drosi o'r Gymraeg, mae angen dileu'r holl wybodaeth ramadegol ddiangen hon er mwyn cyrraedd y craidd semantegol. Er enghraifft, wrth gyfieithu ansoddair sy'n treiglo ar ôl enw benywaidd unigol yn y Gymraeg (fel "cath ddu"), mae'r Thai yn cadw'r ansoddair yn ei ffurf sylfaenol ar ôl yr enw ("maew si-dam", sef llythrennol: "cath du"). Nid oes angen poeni am gytundeb rhyw na rhif, ond rhaid bod yn ymwybodol o sut i fynegi lluosogrwydd pan fydd yn hollbwysig i'r ystyr, gan ddefnyddio geiriau fel "lai" (llawer) neu ailadrodd yr enw.
Defnyddio Dosbarthwyr Enwol (Classifiers) yn y Thai
Nodwedd unigryw o ramadeg Thai sy'n hollol absennol o'r Gymraeg yw dosbarthwyr enwol (a elwir yn "laksananam"). Pan fyddwch yn cyfrif pethau neu'n defnyddio dangosyddion yn y Thai, rhaid i chi gynnwys gair dosbarthu penodol sy'n nodi siâp, maint, neu fath y gwrthrych.
Er enghraifft, wrth gyfieithu "tri llyfr" o'r Gymraeg, nid yw'n ddigon dweud "tri" a "llyfr" yn y Thai. Mae strwythur y Thai yn gofyn am: "enw + rhif + dosbarthwr". Gan fod y dosbarthwr ar gyfer llyfrau yn "lem", y cyfieithiad fyddai "llyfr tri lem". Mae dosbarthwyr gwahanol ar gyfer anifeiliaid ("tua"), pobl ("khon"), cerbydau ("khan"), a hyd yn oed gwrthrychau fflat neu daflenni ("phaen"). Mae dewis y dosbarthwr anghywir yn gamgymeriad cyffredin a all beri dryswch mawr i ddarllenwyr Thai.
Lefelau Parch a Chofrestrau Cymdeithasol yn y Gymdeithas Thai
Er bod gan y Gymraeg wahaniaeth syml rhwng y ffurfiau anffurfiol a ffurfiol (ti a chi), mae gan iaith Thai system lawer mwy cywrain o gofrestrau cymdeithasol sy'n adlewyrchu hierarchaeth, oedran, statws, a rhywedd. Mae dewis rhagenwau ac ychwanegu geirynnau cwrtais ar ddiwedd brawddegau yn hanfodol ar gyfer cyfathrebu parch.
Wrth gyfieithu testun Cymraeg sy'n defnyddio'r ffurf "chi", rhaid i'r cyfieithydd dadansoddi perthynas y siaradwr a'r gwrandawr yn y cyd-destun Thai. Rhaid ychwanegu geirynnau fel "khrap" (ar gyfer siaradwyr gwrywaidd) neu "kha" (ar gyfer siaradwyr benywaidd) i wneud y testun yn dderbyniol yn gymdeithasol. Hefyd, mae'r rhagenwau ar gyfer "fi" a "chi" yn newid yn ddramatig yn dibynnu ar bwy sy'n siarad ac wrth bwy y siaredir. Gall camgymeriad yma drosglwyddo naws anghwrtais neu or-ffurfiol.
Traws-gread a Lleoleiddio Diwylliannol dwfn
Nid yw cyfieithu llythrennol yn gweithio wrth bontio rhwng y Gymraeg a'r Thai oherwydd y gwahaniaethau dwfn mewn diwylliant, hinsawdd, a hanes. Mae idiomau Cymraeg sy'n ymwneud â'r tywydd neu'r dirwedd ("bwrw hen wragedd a ffyn" neu "siarad fel melin wynt") yn gofyn am draws-gread llwyr i ymadroddion Thai cyfatebol sy'n gwneud synnwyr i gynulleidfa yn Ne-Ddwyrain Asia.
Wrth leoleiddio cynnwys marchnata neu lenyddol, rhaid chwilio am drosiadau Thai sy'n defnyddio elfennau o'u byd nhw. Er enghraifft, yn hytrach na chyfeirio at "law trwm fel hen wragedd a ffyn", gellir defnyddio'r ymadrodd Thai "fon-tok-fa-rong" (glaw yn disgyn ac awyr yn taranu) neu gyfeiriadau at stormydd monsŵn sy'n fwy cyfarwydd. Mae angen sensitifrwydd diwylliannol uchel hefyd wrth gyfieithu termau crefyddol neu draddodiadol, gan fod cymdeithas Thai wedi'i dylanwadu'n drwm gan Fwdhaeth, tra bod hanes Cymru yn gysylltiedig â Christnogaeth.
Heriau Technegol ac Optimeiddio SEO ar gyfer Thai
O safbwynt technegol a SEO, mae cyfieithu i'r Thai yn cyflwyno heriau unigryw sy'n gofyn am driniaeth arbennig:
- Ddim yn defnyddio bylchau rhwng geiriau: Nid yw iaith Thai yn ysgrifennu bylchau rhwng geiriau unigol; yn hytrach, mae bylchau yn cael eu defnyddio i nodi diwedd cymal neu frawddeg. Gall hyn achosi problemau mawr gydag offer torri llinellau yn y cod HTML os nad yw'r meddalwedd wedi'i ffurfweddu'n gywir ar gyfer Thai.
- Yr Wyddor Thai ac Amgodio: Mae'n hanfodol defnyddio amgodio UTF-8 i sicrhau bod yr wyddor Thai (sy'n cynnwys 44 o gonsonantau a 32 o lafariaid) yn rendro'n gywir ar draws porwyr a dyfeisiau heb droi'n gymeriadau annealladwy.
- Geiriau Allweddol a SEO: Wrth wneud optimization peiriannau chwilio, mae'r ffordd y mae defnyddwyr Thai yn chwilio ar-lein yn wahanol. Mae chwiliadau Thai yn tueddu i fod yn fwy disgrifiol a chymysg â thermau Saesneg (loanwords). Rhaid i gyfieithydd SEO wneud ymchwil geiriau allweddol yn benodol yn y Thai yn hytrach na chyfieithu geiriau allweddol Cymraeg yn uniongyrchol.
Ffyrdd ymarferol o sicrhau ansawdd y cyfieithiad
I gyflawni'r canlyniadau gorau, rhaid dilyn proses adolygu drylwyr. Mae defnyddio cyfieithwyr brodorol o iaith Thai sydd hefyd â dealltwriaeth o ddiwylliant Cymru yn ddelfrydol. Lle nad yw hynny'n bosibl, mae cyfieithu trwy iaith bont (fel y Saesneg) yn gyffredin iawn, ond gall hyn gyflwyno camgymeriadau ychwanegol os na chaiff y testun terfynol ei wirio gan olygydd Thai proffesiynol. Mae profi'r testun ar wahanol sgriniau hefyd yn hanfodol oherwydd y nodweddion technegol a ddisgrifiwyd uchod.
I gloi, mae llwyddiant cyfieithiad o'r Gymraeg i'r Thai yn dibynnu ar allu'r cyfieithydd i symud y tu hwnt i eiriau unigol a thrawsnewid y neges yn strwythurol a diwylliannol. Trwy ddeall trefn SVO iaith Thai, meistroli dosbarthwyr enwol, a pharchu cofrestrau cymdeithasol, gallwn sicrhau bod y cynnwys yn taro'r nod nodweddiadol a phroffesiynol a ddymunir.