Go fetolela dipuo magareng ga Setswana le Searabi ke tiro e e tlhokang boitseanape jo bo tseneletseng, e seng fela ka ntlha ya pharologanyo ya mafoko, mme gape ka ntlha ya dipharologanyo tse di kgolo tsa kagego ya puo, setso, le ditso tsa batho ba ba buang dipuo tse. Setswana, e le nngwe ya dipuo tsa Bantu tse di buiwang kwa Borwa ba Aferika, se na le kagego e e farologaneng gotlhelele le Searabi, se e leng puo ya Semitic e e buiwang kwa Bokone ba Aferika le kwa Botlhaba jo bo Fa gare. Mo mekwalong e e latelang, re tlhalosa ka botlalo dintlha tse di botlhokwa tse mofetoleli mongwe le mongwe a tshwanetseng go di ela tlhoko go netefatsa gore thutopuo le molaetsa di fetolwa ka botswerere le ka phaphalo.
1. Pharologanyo ya Kagego ya Dipolelo (Syntax le Grammar)
Kagego ya dipolelo magareng ga Setswana le Searabi e farologana fela thata. Setswana se latela kagego ya SVO (Subject-Verb-Object), kwa go tlhagang thero (subject), sediri (verb), mme morago ga foo go tle sedirwa (object). Sekai: "Mosimane o ja apole." Mo polelong eno, "Mosimane" ke thero, "o ja" ke sediri, mme "apole" ke sedirwa.
Kafa letlhakoreng le lengwe, Searabi sa gompieno sa semmuso se tlwaelegile ka go latela kagego ya VSO (Verb-Subject-Object), le fa kagego ya SVO le yona e dirisiwa mo mabakeng mangwe. Mo Searabing, sediri se gantsi se tlang pele ga thero. Seno se raya gore mofetoleli o tshwanetse go rulaganya mafoko sefsa mo mogopolong wa gagwe gore polelo e se ke ya utlwala e le selo se se sa tlwaelegang mo puong e e fetolelwang. Go fetolela polelo ka tlhamalalo ntle le go fetola tatelano eno go ka baka tlhakatlhakano e kgolo mo mmading.
2. Dithopha tsa Maina kgatlhanong le Bong (Noun Classes vs. Gender)
Setswana se itsege ka go dirisa dithopha tsa maina (noun classes) tse di laolang tumalano ya thutopuo mo polelong yotlhe. Maina otlhe a a mo Setswaneng a wela mo ditlhopheng tse di farologaneng (tse di jaaka Mo-/Ba-, Mo-/Me-, le tse dingwe), mme ditlhopha tse di laola ditshwanelo tsa dipolelo le ditumalanego tsa sediri le letlhaodi. Ka sekai, maina a a mo setlhopheng sa batho a tla batla ditumalanego tse di farologaneng le a a mo setlhopheng sa diphologolo kgotsa dilo.
Searabi ga se na dithopha tsa maina tse di tshwanang le tsa Setswana. Searabi se ikaegile ka bong ba thutopuo (grammatical gender) – e leng bong ba senna (masculine) le bong ba sesadi (feminine). Sengwe le sengwe mo Searabing, go tsenyeletsa le dilo tse di sa tshelang, se na le bong jo bo se laolang. Gape, Searabi se na le tumalano e e kgethegileng ya dipalo tse tharo: bongwe (singular), bobedi (dual - muthanna), le bontsi (plural). Mofetoleli o tshwanetse go tlhaloganya mekgwa eno ka botlalo go thibela diphoso tsa tumalano ya thutopuo mo dipolelong.
3. Mokgwa wa go Kwala le go Rulaganya Ditlhaka (Bi-directional text)
Ntlha e nngwe e e botlhokwa e e sa amaneng fela le puo mme e amana le theknoloji le go rulaganya mekwalo ke thulaganyo ya ditlhaka. Setswana se kwala go tswa molemeng go ya go le le jang (Left-to-Right kgotsa LTR) se dirisa ditlhaka tsa Se-Latini. Searabi kafa letlhakoreng le lengwe se kwala go tswa go le le jang go ya molemeng (Right-to-Left kgotsa RTL) se dirisa ditlhaka tsa Searabi.
Seno se baka dikgwetlho tse di jaaka:
- Thulaganyo ya mekwalo (Formatting): Ditaele tsa mekwalo, dipalo, le matshwao a go bala di tshwanetse go fetolwa kafa go tshwanetseng gore di balege sentle mo dipuong tseno tse pedi.
- Theknoloji ya go Fetolela: Go dirisa didirisiwa tsa khomputara (CAT tools) tse di sa kgoneng go laola mekwalo e e yang ka dintlha tse di farologaneng go ka senya thulaganyo ya dipolelo le matshwao.
- Matshwao a go bala: Sekai, matshwao a a jaaka sesupadipotso (?) mo Searabing a fetolwa ntlha (؟) go supa ntlha e e yang molemeng.
4. Diane, Maele le Dintlha tsa Setso (Diane le Transcreation)
Puo nngwe le nngwe e rwele setso le ditso tsa batho ba ba e buang. Diane le maele ke dingwe tsa dilo tse di thatang go di fetolela ka gonne gantsi ga di na mafoko a a lekanang ka tlhamalalo mo puong e nngwe. Mo Setswaneng, re na le diane tse di jaaka "Lore lo ojwa lo sa le metsi," jo bo kayang gore ngwana o tshwanetse go otlhaiwa kgotsa go rutiwa a sa le monnye. Mo Searabing, ga go na polelo e e tshwanang le eno ka tlhamalalo e e buang ka lore kgotsa metsi mo setting eno. Le fa go ntse jalo, go na le seane sa Searabi se se reng "Al-ta'lim fi al-sighar kal-naqsh 'ala al-hajar" (Thuto mo bongwaneng e tshwana le go gola mo lelapeng kgotsa go setla mo letlapeng).
Mofetoleli ga a tshwanela go fetolela fela mafoko (literal translation), mme o tshwanetse go fetolela molaetsa ka go dirisa transcreation. Seno se raya go kgetha seane sa Searabi se se katisang molaetsa o o tshwanang gore mmadi a kgone go tlhaloganya ka botlalo ntle le go tlhakatlhakanngwa ke ditlhaloso tsa ditso tse di farologaneng.
Tafole e e latelang e supa dipharologanyo tse di botlhokwa magareng ga dipuo tse pedi tse:
| Ntlha ya Thutopuo | Setswana | Searabi |
|---|---|---|
| Tsela ya go Kwala | Go tswa molemeng go ya jang (LTR) | Go tswa jang go ya molemeng (RTL) |
| Kagego ya Polelo | SVO (Subject-Verb-Object) | VSO (Verb-Subject-Object) / SVO |
| Dintlhokwa tsa Bong | Ga go na bong ba thutopuo (dithopha tsa maina) | Bong ba thutopuo (Senna le Sesadi) |
| Palo ya Dilo | Bongwe le Bontsi | Bongwe, Bobedi (Dual), le Bontsi |
5. Dikgato le Dikeletso tsa go Fetolela ka Katlego
Go bona maduo a a kwa godimo fa o fetolela go tswa mo Setswaneng go ya mo Searabing, latela dintlha tse di latelang tsa botlhokwa:
- Ela tlhoko dikafalo tsa bodumedi le setso: Searabi se amane thata le setso sa Seislam le sa Searabi. Mafoko mangwe a a jaaka "botho" mo Setswaneng a tshwanetse go tlhalosiwa ka tsela e e utlwisang botlhoko mo Searabing e e jaaka "Al-muru'ah" kgotsa "Al-akhlaq".
- Dirisa didirisiwa tsa tlhaloso ya mantsoe (Glossaries): Itlhamele lenaneo la mantsoe a a kgethegileng a o a dirisang go netefatsa gore go na le boikanyego mo go fetoleleng mafoko a a raraaneng.
- Netefatsa ka babadi ba ba tsaletsweng mo puong (Native Speakers): Morago ga go fetolela, netefatsa gore polelo e balwa ke motho yo o buang Searabi e le puo ya gagwe ya ntlha go netefatsa gore dipolelo di elela sentle.
- Tlhaloganya kagego ya lefoko (Morphology): Searabi se dirisa mokgwa wa metso ya mafoko (roots) fa Setswana se dirisa metsofe (affixes) go aga mafoko. Ela tlhoko kafa go fetolwang mefuta eno ya mafoko ka gonne e ka fetola bokao ka botlalo.
Fa mofetoleli a tseneletse mo dilong tse di tlhokang botlalo, thutopuo e e lolameng, le go tlhoka boitshwaro mo setsong sa dipuo tseno tse pedi, maduo a tla nna a a kgethegileng mme dipolelo di tla elela ka tsela e e tlhamaletseng le e e amhegang. Tiro eno ya go kopanya Aferika Borwa le Lefatshe la Searabi ke borogo jo bo botlhokwa jwa puisano le popotlhe.