Ko te whakamaori i waenga i te reo Māori me te reo Kanata (Kannada) he kaupapa whakahirahira e hono ana i nga ao rereke e rua. Ko te reo Māori, he reo taketake no Aotearoa, e patoto ana i nga taringa o te Moana-nui-a-Kiwa. Ko te reo Kanata hoki, tetahi o nga reo tawhito o te whanau reo Tarawiri (Dravidian), e korero nei e nga miriona tangata i te kawanatanga o Karnataka i Inia. Ki te hiahia te kaiwhakamaori ki te mahi i tenei mahi nui, me maarama ia ki nga rereketanga o te wetereo, te hanganga o te rerenga korero, me nga rereketanga ahurea hohonu e rere ana i raro i enei reo e rua.
1. Nga Whanau Reo me te Hanga o te Rerenga Korero
Ko tetahi o nga wero matua mo te kaiwhakamaori ko te rereke o te hanganga o te rerenga korero i waenga i te reo Māori me te reo Kanata. Ko te reo Māori he reo VSO (Kupu Mahi - Tumu Kōrero - Aronga), ko te reo Kanata ia he reo SOV (Tumu Kōrero - Aronga - Kupu Mahi). Mo te tauira:
- Reo Māori (VSO): Kei te kai (V) te tangata (S) i te aporo (O).
- Reo Kanata (SOV): Tangata (S) aporo (O) kei te kai (V) - ಮನುಷ್ಯನು ಸೇಬನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾನೆ (Manushyanu sebannu thinnuttiddane).
Na tenei rereketanga, e kore e taea te whakamaori kupu-ki-te-kupu. Me wetewete te kaiwhakamaori i te katoa o te rerenga korero Māori, ka hanga ano i te whakaaro i roto i te hanganga reo Kanata. Ki te kore tenei e mahia, ka ahua rereke te ahua o te reo whakawhiti, a, ka ngaro te hanga tika o te reo ohaoha o te reo Kanata.
2. Nga Tumu wetereo me nga Puka Kupu (Suffixes vs. Particles)
Ko te reo Māori e okioki ana ki nga kupu hono me nga puka reo (particles) penei i te 'i', 'ki', 'a', me te 'e' hei whakaatu i te hononga o nga kupu i roto i te rerenga korero. I te reo Kanata, he reo whakawhirinaki ki te whakaurunga kupu (agglutinative language), ka whakamahia nga purua kupu (suffixes/cases) e kiia ana ko 'vibhakti' hei whakaatu i te hononga o nga kupu noun ki nga kupu mahi.
Hei tauira, te kupu Māori "ki te whare" (to the house) ka noho i te reo Kanata ko "whare-ki" (ಮನೆಗೆ - mane-ge), i reira ko te 'ge' te purua kupu e whakaatu ana i te huarahi. Me tino matatau te kaiwhakamaori ki te wetewete i enei particles a te Māori kia kitea ai te 'vibhakti' e tika ana i roto i te reo Kanata hei tiaki i te tikanga o te rerenga korero.
3. Te Mana o te Kupu me nga Huringa Ahurea
Ko te reo te kaikawe i te wairua o te iwi. Mo te reo Māori, kei reira nga kupu whakahirahira penei i te mana, tapu, whakapapa, me te kaitiakitanga. Karekau he kupu kotahi i roto i te reo Kanata e rite ana te tikanga ki enei kupu taonga. E kore e taea te whakamaori noa i te kupu 'mana' ki te 'status' ranei, ki te 'power' ranei, no te mea he nui atu te tapu me te taha wairua o tera kupu.
I roto i enei ahuatanga, e rua nga huarahi ma te kaiwhakamaori:
- Te pupuri i te kupu taketake: Ka taea te whakamahi i te kupu Māori me te tapiri atu i tetahi whakamarama poto i te reo Kanata hei whakaatu i te horopaki ahurea.
- Te rapu kupu ahua rite: Whakamahia he kupu Kanata e tata ana ki te tikanga, penei i te 'shakti' (ಶಕ್ತಿ) ranei 'gaurava' (ಗೌರವ) mo te mana, engari me te mohio ano he rereketanga tonu kei waenga i te ao Māori me te ao Inia.
4. Nga Tohutohu Awhina mo te Kaiwhakamaori
Mena kei te mahi koe i te whakamaori i waenga i enei reo rereke e rua, e whai ake nei etahi tohutohu whakahirahira hei whai maau:
- Arotahi ki te Horopaki: Kaua rawa e whakamaori kupu-ki-te-kupu. Me titiro ki te tikanga whanui o te paraka kōrero i mua i te whakawhiti ki te reo tuarua.
- Matapaki me nga Matanga: Me mahi tahi ki nga tangata e mohio ana ki nga tikanga o te iwi Māori me nga tikanga o te iwi Kanata hei whakarite kia kaua e pakaru te mana o te korero.
- Kia Tupato ki te Reo Whakaute: He reo whakaute te reo Kanata, e whakamahi ana i nga kupu rereke mo te tangata i runga i tona tau, tona tu rangatira ranei (penei i te whakamahi i te 'ri' ranei 'aru' hei purua kupu). Me whakaata tenei i roto i te whakamaoritanga o nga korero whakaute a te Māori.
- Mauri me te Ora o te Reo: Kia mahara ko te kaupapa matua ko te tiaki i te mauri o te korero kia ora ai te reo whakawhiti ki nga taringa o te hunga korero reo Kanata.
Ma te whai i enei huarahi, ka whiwhi te kaiwhakamaori i tetahi hononga marama, whakaute, me te whai mana i waenga i te reo Māori me te reo Kanata, e noho ai enei ao e rua hei hoa piri i roto i te ao o te kupu tuhi.