Ny fandikan-teny eo amin'ny teny Malagasy sy ny teny Yiddish dia iray amin'ireo sehatra sarotra indrindra nefa mahaliana indrindra eo amin'ny fandikan-teny iraisam-pirenena. Ny teny Malagasy, izay anisan'ny fianakaviana teny Aostrôneziana, dia manana ny maha izy azy manokana eo amin'ny lafiny rafitra sy kolontsaina. Etsy ankilany, ny teny Yiddish (na teny Jiosy) dia teny Jermanika manana tantara manan-karena, izay ampiasain'ireo Jiosy Askenazy, ary ahitana taratra ny fifangaroan'ny fiteny Jermanika, Hebreo, ary Slavy. Ity lahatsoratra ity dia manolotra torolalana feno sy matihanina momba ny paikady, ny fahasamihafana ara-pitsipi-pitenenana, ary ny kolontsaina tokony hotandremana rehefa mandika teny avy amin'ny teny Malagasy ho amin'ny teny Yiddish.
1. Ny Fahasamihafan'ny Firafitry ny Fehezanteny: VOS mankany amin'ny SVO sy V2
Ny iray amin'ireo sakana lehibe indrindra atrehin'ny mpandika teny dia ny firafitry ny fehezanteny. Ny teny Malagasy dia mampiasa ny rafitra VOS (Verb-Object-Subject) ho rafitra fototra. Ohatra, ao amin'ny fehezanteny malagasy hoe "Mihinana vary ny zaza", ny matoanteny ("mihinana") no loha-fehezanteny, arahin'ny fameno ("vary"), ary faranan'ny lazaina ("ny zaza").
Ny teny Yiddish kosa dia manaraka ny rafitra SVO (Subject-Verb-Object) amin'ny ankapobeny, saingy manana fitsipika manokana antsoina hoe V2 (Verb-Second). Midika izany fa ny matoanteny dia tsy maintsy eo amin'ny toerana faharoa hatrany ao amin'ny fehezanteny tsotra. Rehefa mandika teny avy amin'ny teny Malagasy ho amin'ny teny Yiddish, dia tsy maintsy ovaina tanteraka ny lamin'ireo singa ao amin'ny fehezanteny mba hifanaraka amin'ny sain'ny mpamaky Yiddish. Tsy azo atao ny mandika mivantana ny teny tsirairay satria hiteraka fehezanteny tsy takatry ny saina sy tsy mifanaraka amin'ny fitsipi-pitenenana Yiddish izany.
2. Ny Lohahevitra sy ny Matoanteny: Ny Fiovan'ny Matoanteny Malagasy sy Yiddish
Ny teny Malagasy dia fantatra amin'ny rafitra matoanteny saro-takarina izay mifantoka amin'ny lazaina (Voice system: Active, Passive, ary Circumstantial). Ny matoanteny malagasy dia tsy miova endrika arakaraka ny lazaina (tsy misy fiovana amin'ny olona voalohany, faharoa, na fahatelo, na amin'ny tokana sy maro), fa ny tondro-potoana ihany no manova ny tovona (ohatra: n-, m-, h-).
Etsy an-daniny, ny teny Yiddish dia manana fiovan'ny matoanteny (conjugation) saro-takarina arakaraka ny mpisolo tena lazaina (ich, du, er/sie/es, mir, ihr, zey) sy ny tondro-potoana. Ankoatra izany, ny teny Yiddish dia mampiasa matoanteny mpanampy (auxiliary verbs) toy ny "hobn" (manana) sy "zayn" (ho) mba hamoronana ny tondro-potoana lasa. Ny mpandika teny dia tokony hamantatra tsara ny fifandraisan'ny lazaina sy ny matoanteny ao amin'ny lahatsoratra malagasy loharano mba hahafahany misafidy ny fiovan'ny matoanteny marina amin'ny teny Yiddish.
3. Ny Kilasin'ny Anarana: Ny Mriky ny Lahy sy ny Vavy ary ny Tsy Miankina
Ao amin'ny teny Malagasy, ny anarana dia tsy manana mari-boninahitra na kilasin'ny lahy sy vavy (gender). Ny mpisolo tena "izy" dia ampiasaina ho an'ny lahy, vavy, ary ny zavatra tsy manana aina. Izany dia manamora ny firafitry ny tarika anarana amin'ny teny Malagasy.
Ny teny Yiddish anefa dia manana kilasin'ny anarana telo lehibe: ny lahy (masculine), ny vavy (feminine), ary ny tsy miankina (neuter). Ny mpamari-toetra sy ny mpisolo tena ary ny mpanampy anarana (articles: der, di, dos) dia tsy maintsy mifanaraka amin'ny kilasin'ny anarana. Ny mpandika teny avy amin'ny teny Malagasy dia tsy maintsy mamantatra ny kilasin'ny anarana tsirairay amin'ny teny Yiddish rehefa mandika, satria tsy misy tondro momba izany ao amin'ny lahatsoratra malagasy loharano. Izany dia mitaky fahalalana lalina momba ny voambolana Yiddish sy ny fitsipi-pitenenana misy ao aminy.
4. Ny Rindran-damina sy ny Kasen'ny Anarana (Cases)
Ny teny Yiddish dia mampiasa ny rafitra kase (case system) izay ahitana ny Nominative (lazaina), Accusative (fameno mivantana), ary Dative (fameno tsy mivantana). Ny endriky ny mpanampy anarana sy ny mpamari-toetra dia miovaova arakaraka ny kase misy ny anarana ao amin'ny fehezanteny.
Ny teny Malagasy kosa dia tsy mampiasa io rafitra io, fa ny toerana misy ny teny ao amin'ny fehezanteny sy ny fampiasana ny mpampiankin-teny (toy ny "ho an'ny", "amin'ny", "hozatra") no mamaritra ny anjara asan'ny anarana. Ny mpandika teny dia tokony handinika tsara ny anjara asa ara-pitsipi-pitenenan'ny teny malagasy tsirairay mba hahafahany mampihatra ny kase Yiddish mety tsara.
5. Ny Olana ara-Kolontsaina sy ny Transcreation
Tsy vitan'ny fandikana fitsipi-pitenenana fotsiny ny fandikan-teny, fa fandikana kolontsaina ihany koa. Ny tontolo ara-kolontsaina malagasy sy ny tontolo ara-kolontsaina Yiddish dia samy manana ny mampiavaka azy manokana:
- Ny Fihavanana sy ny Fifandraisana: Ny teny Malagasy dia manan-karena amin'ny teny maneho fahalalam-pomba, fanajana, ary fifandraisana ara-tsosialy (ohatra ny fampiasana ny fitenenana an-kolaka na ny ohabolana). Ny teny Yiddish koa dia manana ny ohabolana sy ny fomba fiteny manokana (idioms) izay matetika mifandray amin'ny tantaran'ny Jiosy tany Eoropa Atsinanana sy ny finoana Jiosy.
- Ny Voambolana ara-Pinoana sy Tradisiona: Ny teny malagasy dia mirakitra voambolana maro mifandray amin'ny fivavahan-drazana sy ny fomba amam-panao malagasy (ohatra ny razana, famadihana, fady). Ny teny Yiddish kosa dia feno teny nindramina tamin'ny teny Hebreo sy Aramaika izay mifandray amin'ny lalàna Jiosy, ny fety, ary ny fiainana ara-panahy (toy ny "Shabbat", "Mitzvah", "Kosher"). Ny mpandika teny dia tsy maintsy mampiasa ny tetika "transcreation" (fandikana mamorona) na manome fanazavana fanampiny mba hahafahan'ny mpamaky Yiddish mahatakatra ny hevitra tiana hampitaina.
6. Soso-kevitra Praktika ho an'ny Mpandika Teny Matihanina
Mba hahazoana fandikan-teny avo lenta sy azo antoka, ireto misy paikady vitsivitsy azo ampiharina:
- Manorena lisitry ny voambolana (Glossary): Alohan'ny hanombohana ny asa fandikana teny, dia ilaina ny manao lisitra ireo teny manan-danja sy ny dikan'izany amin'ny teny Yiddish, indrindra fa ny teny ara-teknika na ara-kolontsaina.
- Diniho ny tontolon'ny mpamaky (Target Audience): Ny teny Yiddish dia ampiasain'ny vondrona samy hafa (ohatra: ny Hasidim izay mampiasa azy io eo amin'ny fiainana andavanandro, na ny olona mandalina ny kolontsaina Yiddish). Ilaina ny mampifanaraka ny fomba fiteny amin'ny karazana mpamaky kendrena.
- Ampiasao ny soratra Hebreo mety: Ny teny Yiddish dia soratana amin'ny alalan'ny abidy Hebreo. Ny mpandika teny dia tokony hahafehy tsara ny fitsipiky ny tsipelina Yiddish (Orthography), izay tsy mitovy tanteraka amin'ny tsipelina teny Hebreo na dia mitovy aza ny abidy ampiasaina.
- Hamarino amin'ny tompon-tany (Native Review): Rehefa java-bita ny fandikan-teny, dia tena ilaina ny mampandinika izany lahatsoratra izany amin'ny olona manana ny teny Yiddish ho teny nibeazana mba hiantohana fa voajanahary sy tsara rindra ny lahatsoratra farany.
Ny fandikana teny avy amin'ny teny Malagasy ho amin'ny teny Yiddish dia mitaky faharetana, fahalalana lalina ny teny roa tonta, ary fahaizana mampifandray kolontsaina roa miavaka tsara. Amin'ny fampiharana ireo paikady voalaza etsy ambony, dia ho afaka hamokatra lahatsoratra tsara kalitao sy matihanina ny mpandika teny.