Fassaran bayanai tsakanin harsuna biyu wadanda ba su da alaka ta kut-da-kut ta fuskar zuri'ar harshe, kamar Harshen Hausa (wanda ke cikin rukunin harsunan Chadic na Afro-Asiatic) da kuma Yaren Girkanci ko Helenanci (wanda ke cikin rukunin harsunan Indo-European), yana bukatar kwarewa ta musamman. Wannan labarin zai yi bayani dalla-dalla kan tsari, matsaloli, da kuma shawarwari masu amfani ga masu fassara domin tabbatar da cewa an isar da sako yadda ya kamata ba tare da an rasa ainihin ma'anarsa ba.
Kalubalen Tsarin Nahawu da Tsarin Jimla
Daya daga cikin manyan kalubale wajen fassara daidai daga Hausa zuwa Girkanci shine bambancin tsarin nahawu da ginin jimla. Harshen Hausa yana amfani da tsarin Subject-Verb-Object (SVO) a mafi yawancin lokuta, kuma yana dogara ne da wakilan suna na musamman don nuna lokaci (tense) da kuma jinsi (gender). Sabanin haka, Yaren Girkanci yana da tsarin nahawu mai sarkakiya inda zuri'ar kalmomi ke sauyawa dangane da matsayinsu a cikin jimla (cases: nominative, genitive, accusative, vocative).
Bugu da kyau, Girkanci yana da sassauci sosai wajen tsarin jeri na kalmomi a cikin jimla (word order), domin ana iya sauya wurin subject da verb ba tare da an lalata ma'anar jimlar ba, muddin an kiyaye cases din da suka dace. Ga mai fassara daga Hausa, dole ne ya fahimci yadda zai fassara pronouns da jinsin abubuwa (masculine, feminine, neuter) a Girkanci, tunda Hausa ba ta da rukunin jinsi na tsaka-tsaki (neuter) kamar yadda yake a Girkanci.
Bambancin Al'adu da Kuma Ma'anoni na Fakaice
Al'ada ita ce ruhin kowane harshe. Hausawa suna da al'adu masu karfi da suka ginu a kan addinin Musulunci da al'adun gargajiyar Afirka ta Yamma. A gefe guda, al'adun Girka sun ginu ne a kan tarihi mai tsawo na falsafa, tarihin alloli na dā (Greek mythology), da kuma addinin Kiristanci na Orthodox. Saboda haka, kalmomi da yawa a Hausa ba su da takamaiman kalma guda daya da za ta wakilce su a Girkanci wadda ke da daidai wannan ma'ana ta al'ada.
Misali, kalmomi kamar "karbar baki" (hospitality) a al'adar Hausa na da ma'ana ta musamman ta karbar bako da girmama shi, yayin da a Girkanci akwai kalmar "philoxenia" (φιλοξενία), wadda ita ma ke nufin soyayyar bako amma tana da asalinta tun a zamanin da na Girka. Mai fassara dole ne ya kasance yana da zurfin ilimin al'adun kasashen biyu domin ya san lokacin da zai yi amfani da fassarar da ta dace da mahallin (contextual translation) maimakon fassarar kalma-da-kalma (literal translation) wadda za ta iya rikitar da mai karatu.
Fassarar Karuruwan Magana da Karin Magana
Karin magana da karuruwan magana suna taka rawar gani sosai a cikin harshen Hausa. Fassara su zuwa yaren Girkanci na bukatar basira ta musamman. Idan aka fassara karin maganar Hausa kai-tsaye zuwa Girkanci, yakan rasa ma'anarsa gaba daya. Misali, karin maganar nan "Kaza mai kwana a tantabarar wani, kwana zai yi ko ya kwana?" ba za a fassara ta kai-tsaye ba. Maimakon haka, mai fassara yana bukatar neman karin magana na Girkanci wanda ke da irin wannan ma'ana ta gargadi ko kuma ya fassara ma'anar fakaice ta hanyar bayani mai sauki.
A cikin yaren Girkanci kuma, akwai karuruwan magana da yawa wadanda suka fito daga rubuce-rubucen Homer ko falsafar su Socrates da Aristotle. Don haka, fahimtar wadannan kafofin yana da matukar muhimmanci ga duk wani mai fassara da ke son samar da aiki mai inganci da zai gamsar da masu magana da yaren Girkanci na asali.
Rubutun Haruffa da Transliteration na Sunaye
Bambancin haruffa tsakanin Hausa (wacce ke amfani da haruffan Latin ko Boko, da kuma wani lokacin Ajami) da kuma Girkanci (wanda ke amfani da haruffan Girka na musamman kamar α, β, γ, δ) na haifar da matsalar rubuta sunayen mutane ko wurare. Lokacin fassara sunayen Hausa kamar "Musa", "Aminu", ko "Kano" zuwa Girkanci, mai fassara dole ne ya yi amfani da tsarin rubuta sautin kalma (transliteration) ta hanyar amfani da haruffan Girkanci da ke da irin wannan sauti (misali, Μούσα, Αμίνου, Κάνο).
Wannan tsari na bukatar kiyaye yadda ake furta kalmomin domin guje wa canza ma'anar sunan ko kuma sanya shi ya yi wuyar karantawa ga mai amfani da yaren Girkanci. Hakanan, akwai buƙatar kula da ka'idojin rubutu na yaren Girkanci, inda kusan kowane suna yake karewa da wasu haruffa na musamman dangane da jinsinsa da kuma matsayinsa a jimla.
Muhimman Shawarwari Ga Masu Fassara Hausa Zuwa Girkanci
- Zurfafa Bincike kan Mahallin Rubutu: Kafin ka fara fassara, tabbatar ka fahimci ko wane irin rubutu ne (na shari'a, na likitanci, na adabi, ko na kasuwanci). Kowane fanni yana da nasa salon da kalmomin fasaha da ake amfani da su.
- Guje wa Fassarar Kalma-da-Kalma: Wannan ita ce babbar hanyar da ke haifar da kuskure. Tabbatar kana fassara ma'ana da sakon da ke cikin jimla, ba wai kalmomin daya bayan daya ba.
- Amfani da Kamus da Kayan Aiki Masu Kyau: Yi amfani da kamus na harsuna biyu (Hausa-Girkanci ko Hausa-Turanci sannan Turanci-Girkanci) domin tabbatar da daidaiton kalmomi.
- Tuntubar Masu Harshen Asali (Native Speakers): Idan rubutun yana da matukar muhimmanci, yana da kyau a samu mai magana da yaren Girkanci na asali ya duba fassarar domin tabbatar da cewa sautin jimlar ya yi daidai da yadda suke magana na yau da kullum.
- Kula da Alamomin Rubutu (Punctuation): Alamomin rubutu a Girkanci sun bambanta da na Hausa. Misali, alamar tambaya a Girkanci ita ce semicolon (;) a tsarin Latin, kuma akwai sauran alamomi da ke nuna inda za a danne murya ko a tsawaita sauti (tonos).
Tasirin Fasaha da Kayan Aiki na Zamani a Fassara
A wannan zamanin na fasaha, akwai kayan aiki da yawa na kwamfuta da ke taimaka wa masu fassara (CAT tools) kamar SDL Trados, MemoQ, da sauran su. Wadannan kayan aiki suna da amfani kwarai wajen adana kalmomin da aka riga aka fassara (translation memory) domin tabbatar da daidaito a cikin dogon rubutu. Duk da cewa fassarar na'ura (Machine Translation) kamar Google Translate tana samun ci gaba, har yanzu ba za ta iya maye gurbin mai fassara na mutum ba wajen gano hikima, barkwanci, da kuma al'adun da ke fakaice a cikin harshen Hausa don sanya su cikin tsarin yaren Girkanci yadda ya kamata.
Saboda haka, hada ilimin ɗan adam da kuma fasahar zamani ita ce hanya mafi kyau ta samun fassara mai inganci da za ta gamsar da kowane mai karatu a kasar Girka ko kuma duk inda ake amfani da harshen Helenanci.