ຄວາມສຳຄັນຂອງການແປພາສາລາວເປັນພາສາຫວຽດນາມໃນຍຸກປັດຈຸບັນ
ໃນຍຸກໂລກາພິວັດ ແລະ ການເຊື່ອມໂຍງພາກພື້ນ, ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ແລະ ສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນіຍົມ ຫວຽດນາມ ນັບມື້ນັບມີຄວາມແໜ້ນແຟ້ນຍິ່ງຂຶ້ນ. ບໍ່ວ່າຈະເປັນທາງດ້ານການເມືອງ, ການຄ້າ, ການລົງທຶນ, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການສຶກສາ, ການສື່ສານທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ມີປະສິດທິພາບຈຶ່ງກາຍເປັນສິ່ງຈຳເປັນຢ່າງຍິ່ງ. ການແປພາສາລາວເປັນພາສາຫວຽດນາມ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການປ່ຽນຄຳສັບຈາກພາສາໜຶ່ງເປັນອີກພາສາໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ແມ່ນການຖ່າຍທອດຄວາມໝາຍ, ບໍລິບົດທາງວັດທະນະທຳ ແລະ ເຈດຕະນາລົມຂອງຜູ້ສົ່ງສານຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ດັ່ງນັ້ນ, ຄວາມເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງກ່ຽວກັບໂຄງສ້າງພາສາ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ເຕັກນິກການແປ ຈຶ່ງເປັນກຸນແຈສຳຄັນໃນການສ້າງສັນຜົນງານການແປທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ ແລະ ສາມາດນຳໃຊ້ໄດ້ໃນລະດັບສາກົນ.
ໂຄງສ້າງໄວຍາກອນ: ຄວາມຄ້າຍຄືກັນ ແລະ ຂໍ້ແຕກຕ່າງທີ່ຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່
ພາສາລາວ ແລະ ພາສາຫວຽດນາມ ມີຈຸດຮ່ວມທີ່ຄ້າຍຄືກັນຫຼາຍຢ່າງ ເນື່ອງຈາກທັງສອງພາສາຈັດຢູ່ໃນກຸ່ມພາສາຄຳໂດດ ທີ່ບໍ່ມີການຜັນປ່ຽນຮູບຮ່າງຂອງຄຳສັບຕາມການເວລາ, ເພດ ຫຼື ພົດ ຄືກັບພາສາໃນຕະກູນອິນໂດ-ຢູໂຣບ. ໂຄງສ້າງປະໂຫຍກພື້ນຖານຂອງທັງສອງພາສາແມ່ນ ປະທານ + ກິລິຍາ + ກຳ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ນັກແປສາມາດເຂົ້າໃຈໂຄງສ້າງໂດຍລວມໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ.
ແນວໃດກໍດີ, ຂໍ້ແຕກຕ່າງທີ່ສຳຄັນແມ່ນລະບົບການຂຽນ ແລະ ວິທີການສ້າງຄຳສັບ. ພາສາລາວໃຊ້ຕົວອັກສອນລາວທີ່ໄດ້ຮັບອິດທິພົນມາຈາກອັກສອນພຣາມີ, ໃນຂະນະທີ່ພາສາຫວຽດນາມໃຊ້ຕົວອັກສອນໂລມັນ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ຕົວໜັງສືກວກຫງື ພ້ອມກັບເຄື່ອງໝາຍວັນນະຍຸດເພື່ອສະແດງສຽງວັນນະຍຸດ. ນອກຈາກນີ້, ລະບົບສຽງວັນນະຍຸດຂອງຫວຽດນາມທີ່ມີ 6 ສຽງ ແລະ ລາວທີ່ມີ 5-6 ສຽງ ຍັງສົ່ງຜົນຕໍ່ການຖອດສຽງຊື່ສະເພາະ ຫຼື ຄຳທັບສັບ. ໃນການແປ, ນັກແປຕ້ອງມີຄວາມລະມັດລະວັງໃນການຈັດວາງຄຳຂະຫຍາຍ ເພາະບາງກໍລະນີຕຳແໜ່ງຂອງຄຳຄຸນນາມ ຫຼື ຄຳວິເສດອາດຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນເລັກນ້ອຍໃນການເນັ້ນໜັກຄວາມໝາຍຂອງປະໂຫຍກ.
ຈຸດທີ່ແຕກຕ່າງທາງໄວຍາກອນທີ່ສຳຄັນອີກປະການໜຶ່ງແມ່ນ ໂຄງສ້າງການນຳໃຊ້ຄຳລັກສະນະນາມ. ໃນພາສາລາວ, ໂຄງສ້າງທົ່ວໄປແມ່ນ ຄຳນາມ + ຈຳນວນ + ຄຳລັກສະນະນາມ (ຕົວຢ່າງ: "ປຶ້ມສອງຫົວ"). ແຕ່ໃນພາສາຫວຽດນາມ, ໂຄງສ້າງຈະສະຫຼັບກັນເປັນ ຈຳນວນ + ຄຳລັກສະນະນາມ + ຄຳນາມ (ຕົວຢ່າງ: "hai quyển sách" ເຊິ່ງແປຕາມຕົວອັກສອນແມ່ນ "ສອງ + ຫົວ + ປຶ້ມ"). ຫາກນັກແປບໍ່ມີຄວາມຄ່ອງແຄ້ວ ຫຼື ແປແບບກົງຕົວເກີນໄປ ອາດຈະເຮັດໃຫ້ໂຄງສ້າງປະໂຫຍກໃນພາສາປາຍທາງມີຄວາມຜິດພາດ ແລະ ເບິ່ງບໍ່ເປັນທຳມະຊາດ.
ນອກຈາກນີ້, ການສະແດງປະໂຫຍກຖືກກະທຳ ກໍເປັນອີກຈຸດໜຶ່ງທີ່ຕ້ອງລະມັດລະວັງ. ໃນພາສາລາວ, ຄຳວ່າ "ຖືກ" ມັກຖືກນຳໃຊ້ໃນທັງບໍລິບົດທີ່ດີ ແລະ ບໍ່ດີ (ຕົວຢ່າງ: "ຖືກປັບໃໝ" ຫຼື "ຖືກຊົມເຊີຍ"). ແຕ່ໃນພາສາຫວຽດນາມ, ຈະມີການແຍກຢ່າງຊັດເຈນລະຫວ່າງ "bị" (ໃຊ້ໃນບໍລິບົດທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບທາງລົບ) ແລະ "được" (ໃຊ້ໃນບໍລິບົດທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບທາງບວກ). ການເລືອກໃຊ້ຄຳສັບເຫຼົ່ານີ້ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຄວາມໝາຍຕົວຈິງຈຶ່ງມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍໃນການຮັກສາຄວາມໝາຍຕົ້ນສະບັບ.
ສິ່ງທ້າທາຍຫຼັກໃນການແປພາສາລາວເປັນພາສາຫວຽດນາມ
ຫນຶ່ງໃນສິ່ງທ້າທາຍທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນການແປລະຫວ່າງສອງພາສານີ້ແມ່ນ ລະບົບຄຳສັບທີ່ມາຈາກແຫຼ່ງກຳເນີດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ພາສາລາວໄດ້ຮັບອິດທິພົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຈາກພາສາປາລີ ແລະ ສັນສະກິດ ໂດຍສະເພາະໃນຄຳສັບທີ່ເປັນທາງການ, ວິຊາການ, ແລະ ວັດທະນະທຳ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ພາສາຫວຽດນາມໄດ້ຮັບອິດທິພົນຢ່າງເລິກເຊິ່ງຈາກພາສາຈີນ ເຮັດໃຫ້ມີຄຳສັບຈີນ-ຫວຽດນາມ ເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ. ເມື່ອຕ້ອງແປເອກະສານທາງການ, ສັນຍາທາງກົດໝາຍ ຫຼື ບົດຄວາມວິຊາການ, ນັກແປຕ້ອງມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດໃນການຊອກຫາຄຳສັບຈີນ-ຫວຽດນາມ ທີ່ມີຄວາມໝາຍກົງກັບຄຳປາລີ-ສັນສະກິດໃນພາສາລາວຢ່າງຖືກຕ້ອງ ເພື່ອໃຫ້ບົດແປມີຄວາມເປັນທາງການ ແລະ ໜ້າເຊື່ອຖື.
ສິ່ງທ້າທາຍຕໍ່ມາແມ່ນ ລະບົບຄຳສັບພະນາມ ແລະ ລະດັບຄວາມເຄົາລົບ. ທັງພາສາລາວ ແລະ ພາສາຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍມີລະບົບສັບພະນາມທີ່ຊັບຊ້ອນ ໂດຍອີງໃສ່ອາຍຸ, ເພດ, ສະຖານະພາບທາງສັງຄົມ ແລະ ລະດັບຄວາມສະໜິດສະໜົມ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ຄຳວ່າ "ຂ້ອຍ" ໃນພາສາລາວ ອາດຈະແປເປັນພາສາຫວຽດນາມໄດ້ຫຼາຍຄຳເຊັ່ນ: tôi, tớ, mình, em, anh, chị, cháu, con, ໂດຍຂຶ້ນກັບວ່າໃຜເປັນຜູ້ເວົ້າ ແລະ ເວົ້າກັບໃຜ. ການເລືອກໃຊ້ສັບພະນາມທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງໃນພາສາຫວຽດນາມອາດເຮັດໃຫ້ບົດແປເບິ່ງຄືບໍ່ມີຄວາມເຄົາລົບ ຫຼື ບໍ່ເໝາະສົມກັບບໍລິບົດ. ດັ່ງນັ້ນ, ນັກແປຕ້ອງວິເຄາະຄວາມສຳພັນຂອງຕົວລະຄອນ ຫຼື ຜູ້ຂຽນ ແລະ ຜູ້ອ່ານຢ່າງລະອຽດກ່ອນການຕັດສິນໃຈເລືອກໃຊ້ຄຳສັບ.
ນອກຈາກນີ້, ສຳນວນພາສາ ແລະ ຄຳອຸປະມາອຸປະໄມ ກໍເປັນອີກໜຶ່ງຈຸດທີ່ຍາກ. ທັງສອງປະເທດມີປະຫວັດສາດການດຳລົງຊີວິດທີ່ຜູກພັນກັບການເຮັດກະສິກຳ ແລະ ທຳມະຊາດ, ແຕ່ລະບົບຄວາມເຊື່ອ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີບາງຢ່າງກໍແຕກຕ່າງກັນ. ການແປສຳນວນລາວແບບກົງຕົວອາດຈະເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານຊາວຫວຽດນາມບໍ່ເຂົ້າໃຈ ຫຼື ເຂົ້າໃຈຜິດ. ນັກແປຕ້ອງຊອກຫາສຳນວນຫວຽດນາມທີ່ມີຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ທຽບເທົ່າກັນເພື່ອທົດແທນ.
ຄຳສັບສະເພາະ ແລະ ການປັບໃຊ້ໃນແຕ່ລະຂົງເຂດ
ໃນບໍລິບົດຂອງການແປເອກະສານທາງດ້ານທຸລະກິດ ແລະ ການຄ້າ, ນັກແປຕ້ອງມີຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບກົດລະບຽບການຄ້າ ແລະ ເອກະສານພາສີລະຫວ່າງສອງປະເທດ. ຄຳສັບຕ່າງໆ ເຊັ່ນ "ໃບກຳກັບພາສີ", "ໃບຂົນສົ່ງສິນຄ້າ", ຫຼື "ສັນຍາຮ່ວມທຶນ" ຕ້ອງໄດ້ຮັບການແປຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມມາດຕະຖານທາງກົດໝາຍຂອງຫວຽດນາມ. ການເລືອກໃຊ້ຄຳສັບທີ່ບໍ່ສອດຄ່ອງອາດຈະເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດໃນການປະຕິບັດສັນຍາ ຫຼື ມີບັນຫາທາງດ້ານກົດໝາຍໃນການດຳເນີນທຸລະກິດຮ່ວມກັນ.
ການແປເນື້ອຫາເວັບໄຊ, ແອັບພລິເຄຊັນ ຫຼື ສື່ສັງຄົມອອນລາຍ ຕ້ອງການຫຼາຍກວ່າການແປຄຳສັບ. ນັກແປຕ້ອງປັບປ່ຽນເນື້ອຫາໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບພຶດຕິກຳການຊົມໃຊ້ຂອງຄົນຫວຽດນາມ. ຕົວຢ່າງ, ການໃຊ້ຮູບແບບວັນທີ, ເວລາ, ແລະ ຫົວໜ່ວຍເງິນຕາ (ຈາກ ກີບ ເປັນ ດົງ) ຕ້ອງມີການປ່ຽນແປງໃຫ້ເໝາະສົມ. ນອກຈາກນີ້, ການໃຊ້ຄຳຄົ້ນຫາ (Keywords) ທີ່ເປັນທີ່ນິຍົມໃນເຄື່ອງມືຄົ້ນຫາຂອງຫວຽດນາມ ກໍມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍໃນການເພີ່ມປະສິດທິພາບທາງດ້ານ SEO.
ເຄັດລັບ ແລະ ວິທີການແປເພື່ອຄວາມຖືກຕ້ອງ ແລະ ສະຫຼະສະຫຼວຍ
- ການວິເຄາະບໍລິບົດ ແລະ ລະດັບພາສາ: ກ່ອນເລີ່ມການແປ, ນັກແປຕ້ອງກຳນົດໃຫ້ໄດ້ວ່າເອກະສານນັ້ນເປັນເອກະສານປະເພດໃດ (ທາງການ, ວັນນະຄະດີ, ການໂຄສະນາ ຫຼື ການສົນທະນາທົ່ວໄປ). ການເລືອກໃຊ້ຄຳສັບ ແລະ ໂຄງສ້າງປະໂຫຍກຕ້ອງສອດຄ່ອງກັບລະດັບພາສານັ້ນໆ. ສັນຍາທາງການຄ້າຕ້ອງການພາສາທີ່ຮັດກຸມ ແລະ ເປັນທາງການ, ໃນຂະນະທີ່ເນື້ອຫາການຕະຫຼາດຕ້ອງການພາສາທີ່ດຶງດູດ ແລະ ເຂົ້າເຖິງອາລົມຂອງຜູ້ອ່ານຊາວຫວຽດນາມ.
- ການສ້າງຖານຂໍ້ມູນຄຳສັບ: ການຮັກສາຄວາມສອດຄ່ອງຂອງຄຳສັບ ແມ່ນສິ່ງສຳຄັນໃນວຽກງານການແປມືອາຊີບ. ນັກແປຄວນສ້າງຖານຂໍ້ມູນຄຳສັບສະເພາະ ໂດຍສະເພາະຄຳສັບທາງດ້ານເຕັກນິກ, ກົດໝາຍ ຫຼື ຊື່ໂຄງການຮ່ວມມືລະຫວ່າງລາວ-ຫວຽດນາມ ເພື່ອຮັບປະກັນວ່າຄຳສັບເຫຼົ່ານັ້ນຈະຖືກແປຄືກັນຕະຫຼອດທັງເອກະສານ.
- ການນຳໃຊ້ເຄື່ອງມືຊ່ວຍແປ: ການໃຊ້ໂປຣແກຣມຊ່ວຍແປເຊັ່ນ SDL Trados, MemoQ, ຫຼື Wordfast ຈະຊ່ວຍເພີ່ມປະສິດທິພາບໃນການເຮັດວຽກ, ໂດຍສະເພາະກັບເອກະສານທີ່ມີຄວາມຍາວ ແລະ ມີຂໍ້ຄວາມທີ່ຊ້ຳກັນ. ເຄື່ອງມືເຫຼົ່ານີ້ຊ່ວຍໃຫ້ການກວດສອບຄວາມສອດຄ່ອງ ແລະ ການຈັດການຮູບແບບເອກະສານເຮັດໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ.
- ການກວດແກ້ໂດຍເຈົ້າຂອງພາສາ: ບໍ່ວ່າຜູ້ແປຈະມີຄວາມຊ່ຽວຊານໃນພາສາຫວຽດນາມພຽງໃດ, ການໃຫ້ເຈົ້າຂອງພາສາຫວຽດນາມ ກວດແກ້ ແລະ ຂັດເກົາຄຳເວົ້າຄືນໃໝ່ກໍເປັນຂັ້ນຕອນທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້. ຂັ້ນຕອນນີ້ຈະຊ່ວຍໃຫ້ບົດແປມີຄວາມເປັນທຳມະຊາດ, ສະຫຼະສະຫຼວຍ ແລະ ບໍ່ມີກິ່ນອາຍຂອງການແປແບບແຂງກະດ້າງ.
ບົດບາດຂອງຄວາມເຂົ້າໃຈທາງວັດທະນະທຳໃນການແປພາສາ
ການແປພາສາທີ່ດີບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການແປຄຳສັບ, ແຕ່ແມ່ນການແປວັດທະນະທຳ. ປະເທດລາວ ແລະ ຫວຽດນາມ ເຖິງວ່າຈະມີຊາຍແດນຕິດຈອດກັນ ແລະ ມີການພົວພັນກັນຢ່າງໃກ້ຊິດ, ແຕ່ກໍມີລັກສະນະທາງວັດທະນະທຳສະເພາະຕົວ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ, ລະບົບຄວາມເຊື່ອທາງພຸດທະສາສະໜາແບບເຖຣະວາດໃນລາວ ແລະ ພຸດທະສາສະໜາແບບມະຫາຍານ ບວກກັບລັດທິຂົງຈືໃນຫວຽດນາມ ສົ່ງຜົນສະທ້ອນຕໍ່ແນວຄິດ, ຄຳສັບ ແລະ ວິທີການສະແດງອອກໃນຊີວິດປະຈຳວັນ. ນັກແປທີ່ມີປະສິດທິພາບຕ້ອງມີຄວາມຮູ້ຮອບຕົວ ແລະ ເຂົ້າໃຈໃນຄວາມແຕກຕ່າງທາງວັດທະນະທຳເຫຼົ່ານີ້ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດເລືອກໃຊ້ຄຳສັບທີ່ເໝາະສົມ, ຫຼີກເວັ້ນຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດ ແລະ ສາມາດເຊື່ອມໂຍງຫົວໃຈຂອງຜູ້ອ່ານທັງສອງຊາດໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ.