Puo ya Setswana ke nngwe ya dipuo tsa Bantu tse di buiwang thata mo borwa ba Aferika, bogolo segolo mo dinageng jaaka Botswana le Aferika Borwa. Kafa letlhakoreng le lengwe, se-Kazakh ke puo ya lelapa la dipuo tsa se-Turkic e e buiwang kwa nageng ya Kazakhstan le mo mafelong a mangwe a a gaufi le yona kwa Central Asia. Fa o fetolela Setswana go ya go se-Kazakh, go na le dikgwetlho le dilo tse di raraaneng tse mofetoleli a tshwanetseng go di ela tlhoko go netefatsa gore molaetsa o fetisiwa ka botlalo le ka go tlhamalala. Ditsamaiso tsa dipuo tse pedi tse di farologana ka tsela e e tseneletseng, mme se se tlhoka gore mofetoleli a nne le kitso e e tseneletseng ya dithutapuo le ditso tsa dipuo ka bobedi.
Pharologanyo ya Dithutapuo: SVO kgatlhanong le SOV
Nngwe ya dipharologanyo tse di kgolo lipolotiking tsa thutapuo ya Setswana le se-Kazakh ke tatelano ya mafoko mo polelong. Setswana se latela thulaganyo ya Subject-Verb-Object (SVO), kwa polelo e simololang ka sediri, e latelwa ke lediri, mme e felele ka sedirwa. Ka fa letlhakoreng le lengwe, se-Kazakh se latela tatelano ya Subject-Object-Verb (SOV), kwa lediri le bewang kwa bofelong jwa polelo. Pharologanyo eno e tlhoka gore mofetoleli a se ka a fetolela mafoko ka go latelelana ka go tlhamalala, mme a thulaganye polelo gape ka tsela e e utlwalang mo go se-Kazakh. Fa mofetoleli a sa eole tlhoko ntlha eno, dipolelo di ka utlwala di sa tlhamalala ebile di thulana le melao ya thutapuo ya se-Kazakh.
Tsamaiso ya Ditlhopha tsa Maina le Dinako tsa Mafoko
Setswana se itsege ka tsamaiso ya sone e e raraaneng ya ditlhopha tsa maina (noun classes), kwa maina a kgaoganngwang ka ditlhopha tse di farologaneng go ya ka dipharologanyo tsa bo-mongwe le bo-dintsi, mme ditlhopha tseno di laola ditumelano tsa thutapuo mo polelong yotlhe. Kafa letlhakoreng le lengwe, se-Kazakh ga se na ditlhopha tsa maina tse di tshwanang le tsa Setswana, mme se na le tsamaiso ya thutapuo e e bidiwang 'agglutination'. Mo puong ya se-Kazakh, go dirisiwa mekgwasa (suffixes) e e tlhomelwang mo mafokong a konokono go bontsha dinako, bo-mong, dipalo, le dingwe tse di amanang le thutapuo. Se se raya gore mofetoleli o tshwanetse go tlhaloganya ka botlalo tsela e ditlhopha tsa maina tsa Setswana di amang ditumelano tsa thutapuo ka yona, mme a itse go fetolela bokao joo ka go dirisa mekgwasa e e maleba mo go se-Kazakh.
Go Fetolela Ditlhamane le Maele a Setso
Setso sa Batswana se farologana thata le setso sa batho ba Kazakhstan, mme se se bonala mo maeleng le diane tsa dipuo tseno ka bobedi. Setswana se na le maele le diane tse di tswang mo botshelong jwa temothuo, diphologolo tsa naga, le dikgomo. Kafa letlhakoreng le lengwe, se-Kazakh se na le ditsela tsa go bua tse di amang botshelo jwa bo-nomadic (bojalofa), dipitse, le go phela mo mabalane a magolo a steppe. Fa o fetolela maele a Setswana go ya go se-Kazakh, go fetolela mafoko ka tlhamalalo go ka latlhegelwa ke bokao gotlhelele. Mofetoleli o tshwanetse go dirisa maano a go fetolela bokao ba setso (transcreation) go batla maele a se-Kazakh a a nang le bokao jo bo tshwanang le jo bo mo maeleng a Setswana. Tokologo ya go dirisa tsamaiso ya ditlhaloso tse di tsamaelanang ke yona fela e ka netefatsang gore babadi ba se-Kazakh ba tlhaloganya molaetsa o o tswang mo Setswaneng.
Dikgato le Dikgopolo tsa Batlhatlheleli ba Di-Translation
Netefatso ya bokao e ka fitlhelelwa ka go tsaya dikgato tse di latelang tsa botlhokwa mo tirong ya go fetolela dipuo tse pedi tse di katologaneng ka thutapuo le tikologo:
- Go Rulaganya Dipolelo Gape: Mofetoleli o tshwanetse go tlhaloganya kafa polelo ya Setswana e rulagantsweng ka gona mme a e fetolele mo thulaganyong ya se-Kazakh ya SOV ntle le go fetola bokao jwa yone jwa ntlha.
- Go Ela Tlhoko Mekgwasa (Suffixes): Thutapuo ya se-Kazakh e ikaegile thata ka mekgwasa e e kopanngwang le ledi la lentswe. Mofetoleli o tshwanetse go tlhopha mekgwasa e e maleba go bontsha ditiragalo le dinako ka botlalo.
- Go Batla Ditlhaloso tse di Tshwanang: Go tila go fetolela mafoko ka bongwe ka bongwe. Go na le mafoko a a se nang ditlhaloso tse di tlhamaletseng mo puong e nngwe, ka jalo go tlhokega go dirisa ditlhaloso tse di bulegileng (descriptive equivalents).
- Go Semantolola Setso: Netefatsa gore mekgwa ya setso e e tlhalositsweng mo Setswaneng e fetolelwa ka tsela e e tla utlwalang mo go yo o buang se-Kazakh, go sa khutliswe dintlha tsa botlhokwa.
Tiriso ya Didirisiwa tsa Sejwalejwale mo go Fetoleleng
Gompieno, dithekenoloji tsa thuto ya dipuo di tsere karolo e e raraaneng. Mo go fetoleleng Setswana go ya go se-Kazakh, didirisiwa tsa se-elekatoroniki di jaaka dikapakapa tsa thutapuo (corpora) le didirisiwa tsa translation memory (TM) di ka thusa thata. Le fa go ntse jalo, ka gonne dipuo tseno ka bobedi di sa tsewe e le dipuo tse di nang le didirisiwa tse di tlhaelang mo maranyaneng (low-resource languages), go na le kgonagalo ya gore didirisiwa tsa translation tsa go ithuta ka motshine (machine translation) di dire diphoso tse di tseneletseng. Ka jalo, tiriso ya matlho a mofetoleli yo o nang le kitso ya dipuo ka bobedi ke ntlha e e sa beelweng thoko e e netefatsang boleng jo bo kwa godimo ba tiro ya go fetolela.
Fa re konosetsa, go fetolela Setswana go ya go se-Kazakh ga se fela kgang ya go fetola mafoko go tswa mo puong e nngwe go ya go e nngwe, ke kgang ya go aga borogo fa gare ga ditso tse pedi tse di farologaneng tsa batho ba borwa ba Aferika le ba Central Asia. Ka go ela tlhoko melao ya thutapuo ya se-Kazakh, go thulaganya dipolelo ka tsela e e maleba, le go batla ditlhaloso tsa setso tse di tsamaelanang, bafetoleli ba ka kgona go ntsha tiro e e boleng jo bo kwa godimo, e e tla utlwalang sentle le go anaanelwa ke babadi ba puo ya se-Kazakh.