Paghubad sa Burmese sa Pranses - Libre nga online nga tighubad ug husto nga gramatika | FrancoTranslate

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ကူးလူးဖလှယ်မှုများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာသည်နှင့်အမျှ ဘာသာစကားတစ်ခုမှ အခြားဘာသာစကားတစ်ခုသို့ တိကျမှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်ခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသော ကဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အထူးသဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှ၏ ကြွယ်ဝသော ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို သယ်ဆောင်ထားသည့် မြန်မာဘာသာစကား (Burmese) မှ ဥရောပ၏ သမိုင်းဝင်နှင့် သြဇာကြီးမားသော ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည့် ပြင်သစ်ဘာသာစကား (French) သို့ ဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် ဘာသာစကားနှစ်ခုလုံး၏ နက်ရှိုင်းသော သဘောသဘာဝနှင့် သဒ္ဒါစနစ်များကို ကောင်းစွာနားလည်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် မြန်မာဘာသာမှ ပြင်သစ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရာတွင် ကြုံတွေ့ရသည့် အဓိကစိန်ခေါ်မှုများ၊ သဒ္ဒါနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကွဲလွဲချက်များ၊ နှင့် အရည်အသွေးမြင့် ဘာသာပြန်ဆိုမှုများ ရရှိစေရန် လိုက်နာရမည့် အကြံပြုချက်များကို အသေးစိတ် ရှင်းလင်းတင်ပြသွားမည် ဖြစ်သည်။

၁။ ဘာသာစကားနှစ်ခု၏ သဒ္ဒါနှင့် ဝါကျတည်ဆောက်ပုံ ကွဲပြားခြားနားမှုများ

မြန်မာဘာသာစကားနှင့် ပြင်သစ်ဘာသာစကားတို့သည် ဘာသာစကားမိသားစု မတူညီကြသကဲ့သို့ ဝါကျတည်ဆောက်ပုံ (Sentence Structure) တွင်လည်း သိသိသာသာ ကွဲပြားကြသည်။ မြန်မာဘာသာစကားသည် တိဗက်-မြန်မာ (Tibeto-Burman) ဘာသာစကားမိသားစုဝင်ဖြစ်ပြီး ကတ္တား-ကံ-ကြိယာ (Subject-Object-Verb - SOV) ပုံစံကို အသုံးပြုသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ ပြင်သစ်ဘာသာစကားသည် အင်ဒို-ယူရိုပျဉ် (Indo-European) မိသားစုဝင် ရိုမန့်စ် (Romance) ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ (Subject-Verb-Object - SVO) ဝါကျတည်ဆောက်ပုံကို အခြေခံသည်။

ဝါကျတည်ဆောက်ပုံ ကွဲပြားခြားနားမှုသည် ဘာသာပြန်ဆိုသူများအတွက် ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာဝါကျများတွင် ကြိယာသည် အမြဲတမ်း ဝါကျ၏အဆုံး၌ တည်ရှိသော်လည်း၊ ပြင်သစ်ဝါကျများတွင် ကြိယာသည် ကတ္တား၏နောက်တွင် တိုက်ရိုက်လိုက်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဝါကျရှည်ကြီးများကို ပြန်ဆိုရာတွင် စကားလုံးချင်း တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုခြင်း (Word-for-Word Translation) သည် လုံးဝအလုပ်မဖြစ်ဘဲ၊ မြန်မာဝါကျတစ်ခုလုံး၏ ဆိုလိုရင်းနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံကို သေချာစွာ စဉ်းစားပြီးမှသာ ပြင်သစ်သဒ္ဒါစနစ်သို့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရမည် ဖြစ်သည်။

၂။ ပြင်သစ်ဘာသာ၏ နာမ်ကျားမသတ်မှတ်ချက်နှင့် သဒ္ဒါသဘောတူညီချက်များ

မြန်မာဘာသာစကားတွင် နာမ် (Nouns) များအတွက် သဒ္ဒါနည်းကျ ကျား၊ မ ခွဲခြားမှု (Grammatical Gender) မရှိသော်လည်း၊ ပြင်သစ်ဘာသာတွင် နာမ်တိုင်းသည် အဖိုနာမ် (Masculine) သို့မဟုတ် အမနာမ် (Feminine) ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤလက္ခဏာသည် မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုသူများအတွက် အလွန်သတိထားရမည့် အချက်ဖြစ်သည်။

• နာမ်ညွှန်ပစ္စည်းများနှင့် နာမဝိသေသနများ လိုက်ဖက်ညီမှု (Agreement): ပြင်သစ်ဘာသာတွင် နာမ်တစ်ခုသည် အဖို သို့မဟုတ် အမ ဖြစ်သည်အပေါ် မူတည်၍ ၎င်းနှင့် တွဲဖက်သုံးစွဲသည့် နာမ်ညွှန်ပစ္စည်းများ (le, la, un, une) နှင့် နာမဝိသေသနများ (Adjectives) သည်လည်း ပုံစံပြောင်းလဲရသည်။
• ကိန်း (Number) ဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှု: နာမ်သည် နည်းကိန်း (Singular) သို့မဟုတ် များကိန်း (Plural) ဖြစ်သည်အပေါ် မူတည်၍လည်း သဒ္ဒါပုံစံများ ကွဲပြားခြားနားသွားသည်။

မြန်မာဘာသာရှိ "လှပသော ပန်းအိုး" ဟူသော စကားစုတွင် "ပန်းအိုး" (vase) သည် ပြင်သစ်ဘာသာတွင် အဖိုနာမ် ဖြစ်သောကြောင့် "le beau vase" ဟု ပြန်ဆိုရမည်ဖြစ်ပြီး၊ "လှပသော ပန်းပွင့်" ဟူသော စကားစုတွင် "ပန်းပွင့်" (fleur) သည် အမနာမ် ဖြစ်သောကြောင့် "la belle fleur" ဟု ပြောင်းလဲပြန်ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့ ကျားမခွဲခြားမှုစနစ်ကို ကျွမ်းကျင်စွာ အသုံးမပြုနိုင်ပါက သဒ္ဒါအမှားများစွာ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

၃။ ကြိယာကာလ (Tense) နှင့် သရုပ်ပြပစ္စည်းများ၏ ကွဲပြားမှု

ပြင်သစ်ဘာသာစကားသည် ကြိယာအပြောင်းအလဲ (Verb Conjugation) အလွန်စနစ်တကျနှင့် ရှုပ်ထွေးသော ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကြိယာတစ်ခုတည်းကိုပင် ပြုလုပ်သူ (Pronoun Subject)၊ အချိန်ကာလ (Tense) နှင့် စရိုက် (Aspect) တို့အလိုက် ပုံစံအမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲသုံးစွဲရသည်။

မြန်မာဘာသာစကားတွင်မူ ကြိယာ၏ ပုံစံကိုယ်နှိုက်သည် ပြောင်းလဲခြင်းမရှိဘဲ ကြိယာ၏နောက်တွင် သရုပ်ပြပစ္စည်းများ (Verb Particles) ဖြစ်သည့် "သည်"၊ "ခဲ့သည်"၊ "မည်"၊ "နေသည်" စသည်တို့ကို ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် အချိန်ကာလကို သတ်မှတ်သည်။ ပြင်သစ်ဘာသာတွင် အတိတ်ကာလတစ်ခုတည်းကိုပင် ဖော်ပြရန် သိမ်မွေ့သော ကွဲပြားခြားနားမှုများ ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့်-

• Passé Composé: ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီးဖြစ်သော သတ်သတ်မှတ်မှတ် လုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် အသုံးပြုသည်။
• Imparfait: အတိတ်တွင် ဆက်တိုက်ဖြစ်ပျက်နေခဲ့သော လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ နောက်ခံအခြေအနေများ သို့မဟုတ် အလေ့အထများအတွက် အသုံးပြုသည်။
• Passé Simple: စာပေနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ အရေးအသားများတွင်သာ အဓိကအသုံးပြုသော အတိတ်ကာလ ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာစာသားပါ အခြေအနေတစ်ခု၏ အချိန်ကာလ နောက်ခံကို သေချာစွာ ဆန်းစစ်ပြီးမှသာ ပြင်သစ်ဘာသာ၏ သင့်လျော်သော ကာလပုံစံသို့ ပြောင်းလဲပြန်ဆိုရမည် ဖြစ်သည်။

၄။ နာမ်စားများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လူမှုဆက်ဆံရေးပြ အသုံးအနှုန်းများ

မြန်မာယဉ်ကျေးမှုတွင် အသက်အရွယ်၊ ရာထူးဌာနန္တရနှင့် လူမှုရေးအဆင့်အတန်းတို့အပေါ် မူတည်၍ နှုတ်ဆက်ခြင်း၊ ပြောဆိုခြင်းနှင့် နာမ်စား (Pronouns) သုံးစွဲခြင်းတို့သည် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍတွင် ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဒုတိယနာမ်စားကို သုံးစွဲရာတွင် "မင်း"၊ "နင်"၊ "ခင်ဗျား"၊ "ရှင်"၊ "ဆရာ"၊ "အန်ကယ်" စသည်ဖြင့် ကွဲပြားခြားနားစွာ သုံးစွဲကြသည်။

ပြင်သစ်ဘာသာစကားတွင်လည်း ဤကဲ့သို့သော လက္ခဏာမျိုး ရှိသော်လည်း ပိုမိုရိုးရှင်းသည်။ ၎င်းတို့သည် ဒုတိယနာမ်စားကို အဓိကအားဖြင့် "Tu" (ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူများ၊ သူငယ်ချင်းများ၊ ကလေးများအတွက် အသုံးပြုသည်) နှင့် "Vous" (ယဉ်ကျေးစွာ ပြောဆိုရမည့်သူများ၊ မသိကျွမ်းသေးသူများ သို့မဟုတ် အများကိန်းအတွက် အသုံးပြုသည်) ဟူ၍ နှစ်မျိုးသာ ခွဲခြားထားသည်။

မြန်မာဘာသာမှ ပြင်သစ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရာတွင် မူရင်းစာသား၏ ပြောဆိုသူနှင့် နားထောင်သူတို့အကြားရှိ ဆက်ဆံရေးကို ဆန်းစစ်ပြီး "Tu" နှင့် "Vous" အနက် သင့်လျော်ရာတစ်ခုကို ရွေးချယ်ရမည်ဖြစ်သည်။ မှားယွင်းစွာ ရွေးချယ်မိပါက စာဖတ်သူအတွက် မယဉ်ကျေးရာ ရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အလွန်အမင်း စိမ်းကားရာ ရောက်ခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

၅။ အသံထွက်နှင့် အက္ခရာဖလှယ်ခြင်း (Transliteration) ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ

မြန်မာအမည်များ၊ ဒေသအမည်များနှင့် ရိုးရာအသုံးအနှုန်းများကို ပြင်သစ်ဘာသာစကားသို့ ပြောင်းလဲရေးသားရာတွင် အက္ခရာဖလှယ်ခြင်းသည် အလွန်သိမ်မွေ့သော ကိစ္စဖြစ်သည်။ မြန်မာဘာသာစကားသည် အသံထွက်စနစ် (Phonetic System) ပေါ်တွင် အခြေခံပြီး ပြင်သစ်ဘာသာစကားသည်လည်း ကိုယ်ပိုင် အသံထွက် စည်းမျဉ်းများ ရှိသည်။

ဥပမာအားဖြင့် မြန်မာအက္ခရာ "ကျော်" သို့မဟုတ် "ချို" ကဲ့သို့သော အသံများကို ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားရာတွင် အင်္ဂလိပ်စာလုံးပေါင်းစနစ်အတိုင်း ရေးသားပါက ပြင်သစ်လူမျိုးများက လွဲမှားစွာ ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ ပြင်သစ်ဘာသာတွင် "ch" အသံသည် ရှုံ့သံ (sh) ထွက်လေ့ရှိပြီး "j" သည် (zh) သံ ထွက်သည်။ ထို့ကြောင့် အမည်များကို ရေးသားရာတွင် နိုင်ငံတကာ စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီရန် သို့မဟုတ် ပြင်သစ်အသံထွက်စနစ်နှင့် အနီးစပ်ဆုံးဖြစ်အောင် စနစ်တကျ ရေးသားရန် လိုအပ်သည်။ နေရာဒေသအမည်များ (ဥပမာ- ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ အင်းလေး) ကို ပြင်သစ်မြေပုံ သို့မဟုတ် စာပေများတွင် သုံးစွဲနေကျ တရားဝင် စာလုံးပေါင်းများအတိုင်း တသမတ်တည်း သုံးစွဲရန် လိုအပ်သည်။

၆။ စကားအသုံးအနှုန်းအဆင့်အတန်း (Register) နှင့် စတိုင်လ် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်မှု

ပြင်သစ်ဘာသာစကားသည် စာပေအရေးအသား (Style Littéraire) နှင့် ရုံးသုံးစာသား (Style Administratif) တို့တွင် အလွန်စနစ်ကြီးပြီး ပုံသေနည်းလမ်းများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် တရားဝင်စာပေးစာယူများ၊ လျှောက်လွှာများနှင့် စာချုပ်စာတမ်းများတွင် ပြင်သစ်ဘာသာ၏ သီးခြားအသုံးအနှုန်းများနှင့် ဖော်မြူလာများကို မဖြစ်မနေ အသုံးပြုရသည်။

မြန်မာဘာသာတွင် သာမန်အားဖြင့် ရိုးရှင်းစွာ ရေးသားထားသော စာသားကို ပြင်သစ်တရားဝင် စာရွက်စာတမ်းပုံစံသို့ ပြောင်းလဲရာတွင် ပြင်သစ်ဘာသာ၏ ရုံးသုံးစကားပုံစံအတိုင်း လေသံပြောင်းလဲပေးရသည်။ ဤသို့မဟုတ်ပါက စာရွက်စာတမ်းသည် တရားဝင်မှုမရှိသကဲ့သို့ ခံစားရစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘာသာပြန်သူသည် ဘာသာစကားနှစ်ခုလုံး၏ အရေးအသားအဆင့်အတန်း (Language Registers) ကို ကောင်းစွာ နားလည်သဘောပေါက်ပြီး မူရင်းစာသား၏ လေသံကို မပျောက်ပျက်စေဘဲ ပြင်သစ်စာပေ သို့မဟုတ် ရုံးသုံးစတိုင်လ်သို့ ဆီလျော်အောင် ပေါင်းစပ်ပေးနိုင်ရမည် ဖြစ်သည်။

၇။ ဒေသန္တရပြုခြင်း (Localization) နှင့် စကားပုံများ ပြန်ဆိုခြင်း

မြန်မာစကားပုံများနှင့် အီဒီယမ် (Idioms) များသည် မြန်မာ့ရိုးရာလူမှုဘဝ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူအဆများအပေါ်တွင် အခြေခံထားလေ့ရှိသည်။ ယင်းတို့ကို ပြင်သစ်ဘာသာသို့ တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုပါက နားလည်ရခက်ခဲသော ဝါကျများ ဖြစ်သွားနိုင်သည်။

ဥပမာအားဖြင့် "ဆားပုလင်းနှင်းဆီပုံ" ဟူသော မြန်မာစကားပုံကို ပြင်သစ်ဘာသာသို့ တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်လျှင် အဓိပ္ပာယ်ရှိမည်မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် ၎င်း၏ ဆိုလိုရင်းဖြစ်သည့် "အဖိုးတန်အရာကို တန်ဖိုးမထားတတ်ခြင်း" ဟူသောအချက်ကို ပြင်သစ်ယဉ်ကျေးမှုရှိ ဆင်တူယိုးမှား စကားပုံဖြစ်သော "Donner des perles aux pourceaux" (ဝက်များအား ပုလဲပေးခြင်း) စသည်ဖြင့် ဆီလျော်အောင် အစားထိုး ပြန်ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။

၈။ ထိရောက်သော ဘာသာပြန်ခြင်းအတွက် အဖိုးတန်အကြံပြုချက်များ

မြန်မာဘာသာမှ ပြင်သစ်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းလုပ်ငန်းကို အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အောက်ပါလက်တွေ့ကျသော အကြံပြုချက်များကို လိုက်နာသင့်သည်-

1. အကြောင်းအရာ၏ နောက်ခံအဝန်းအဝိုင်း (Context) ကို အရင်လေ့လာပါ: ဘာသာမပြန်မီ မူရင်းစာသား၏ အမျိုးအစား (ဥပမာ- ဥပဒေစာချုပ်၊ သတင်းဆောင်းပါး၊ စာပေဝတ္ထု သို့မဟုတ် နည်းပညာလက်စွဲ) ကို ခွဲခြားနားလည်အောင် ပြုလုပ်ပါ။
2. ဝေါဟာရဘဏ် (Glossary) တည်ဆောက်ပါ: အထူးသဖြင့် နည်းပညာ သို့မဟုတ် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းများအတွက် တသမတ်တည်းဖြစ်သော ဘာသာပြန်ဆိုမှုများ ရရှိစေရန် ကိုယ်ပိုင် ဝေါဟာရဘဏ်များ ပြုစုထားပါ။
3. ပြင်သစ်ဘာသာစကား မိခင်ဘာသာစကားပြောသူ (Native Speaker) နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပါ: ဘာသာပြန်ဆိုပြီးပါက ပြင်သစ်လူမျိုးတစ်ဦးအား အချောသတ်ဖတ်ရှု စစ်ဆေးခိုင်းခြင်း (Proofreading) သည် စာသားများကို ပိုမိုသဘာဝကျပြီး ဆွဲဆောင်မှုရှိစေရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်း ဖြစ်သည်။
4. ဘာသာပြန်ဆော့ဖ်ဝဲလ်များနှင့် နည်းပညာများကို စနစ်တကျ အသုံးချပါ: CAT Tools များကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အချိန်ကုန်သက်သာစေပြီး အသုံးအနှုန်းများ တူညီမှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သည်။

နိဂုံးချုပ်အားဖြင့် မြန်မာဘာသာမှ ပြင်သစ်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းသည် စကားလုံးချင်း လဲလှယ်ခြင်းမျှသာ မဟုတ်ဘဲ၊ မတူညီသော ယဉ်ကျေးမှုနှစ်ခုနှင့် အတွေးအခေါ်ပုံစံနှစ်ခုကို တံတားခင်းပေးရသည့် အနုပညာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားနှစ်ခုလုံး၏ သဒ္ဒါတည်ဆောက်ပုံ ကွဲပြားခြားနားမှုများ၊ ကျားမခွဲခြားမှုစနစ်များနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ နောက်ခံများကို အလေးထား ဂရုပြုခြင်းဖြင့်သာ အရည်အသွေးမြင့်မားပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော ဘာသာပြန်ဆိုမှုများကို ဖန်တီးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။