ترجمه لاویان به ایسلندی - مترجم آنلاین رایگان و گرامر صحیح | فرانکو ترنسلیت

ການແປພາສາລະຫວ່າງສອງພາສາທີ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສຸດຂົ້ວທາງດ້ານພູມສາດ, ປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ໂຄງສ້າງໄວຍາກອນ ຖືເປັນວຽກງານທີ່ທ້າທາຍ ແລະ ຕ້ອງອາໄສຄວາມຊ່ຽວຊານສູງຈາກນັກແປມືອາຊີບ. ການແປພາສາລາວ (Lao) ເປັນພາສາໄອສແລນ (Icelandic) ແມ່ນຕົວຢ່າງໜຶ່ງທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງນີ້ຢ່າງຈະແຈ້ງທີ່ສຸດ. ພາສາລາວຈັດຢູ່ໃນຕະກູນພາສາກະໄດ (Kra-Dai) ເຊິ່ງມີລັກສະນະເປັນພາສາຄຳໂດດ (Analytic Language) ທີ່ບໍ່ມີການຜັນຄຳສັບຕາມເພດ, ພົດ ຫຼື ກາລະ ແຕ່ອາໄສການຮຽງຄຳ ແລະ ຄຳຊ່ວຍໄວຍາກອນ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ພາສາໄອສແລນ ເປັນພາສາກຸ່ມເຢຍລະມັນເໜືອ (North Germanic) ທີ່ຍັງຄົງຮັກສາໂຄງສ້າງການຜັນຄຳສັບ (Highly Inflected Language) ທີ່ຊັບຊ້ອນ ແລະ ໃກ້ຄຽງກັບພາສາສະແກນດິເນວຽນບູຮານ (Old Norse) ຫຼາຍທີ່ສຸດ. ບົດຄວາມນີ້ຈະນຳສະເໜີເຈາະເລິກກ່ຽວກັບຂະບວນການ, ຄວາມແຕກຕ່າງທາງໄວຍາກອນ, ສິ່ງທ້າທາຍທີ່ພົບເລື້ອຍ ແລະ ເຄັດລັບຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ງານແປທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ, ຖືກຕ້ອງ ແລະ ເໝາະສົມກັບບໍລິບົດທັງສອງພາສາຢ່າງແທ້ຈິງ.

1. ຄວາມແຕກຕ່າງທາງໂຄງສ້າງໄວຍາກອນທີ່ນັກແປຕ້ອງຮູ້

ความເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບຄວາມແຕກຕ່າງທາງໄວຍາກອນແມ່ນບາດກ້າວທຳອິດ ແລະ ສຳຄັນທີ່ສຸດທີ່ນັກແປຕ້ອງສຶກສາຢ່າງລະອຽດ ເພື່ອຫຼີກເວັ້ນຄວາມຜິດພາດໃນການສື່ສານ ແລະ ການສື່ຄວາມໝາຍ:

• ລະບົບເພດທາງໄວຍາກອນ (Grammatical Gender): ພາສາໄອສແລນມີການແບ່ງເພດຂອງຄຳນາມອອກເປັນ 3 ເພດ ຄື: ເພດຊາຍ (Karlkyn), ເພດຍິງ (Kvenkyn) ແລະ ເພດກາງ (Hvorugkyn). ນອກຈາກນີ້, ຄຳຄຸນນາມ, ຄຳແທນນາມ ແລະ ຕົວເລກບາງຕົວ ກໍຕ້ອງຜັນຕາມເພດ ແລະ ພົດ (ເອກະພົດ ແລະ ພະຫູພົດ) ຂອງຄຳນາມທີ່ມັນໄປຂະຫຍາຍ. ສ່ວນພາສາລາວບໍ່ມີການແບ່ງເພດທາງໄວຍາກອນ ແລະ ບໍ່ມີການຜັນຄຳສັບເພື່ອສະແດງພົດ ແຕ່ຈະໃຊ້ຄຳຊີ້ບອກປະລິມານ ຫຼື ຄຳລັກສະນະນາມແທນ ເຊັ່ນ "ຫຼາຍ", "ບາງ", "ເຫຼົ່ານີ້".
• ລະບົບກໍລະນີທີ່ຊັບຊ້ອນ (Case System): ພາສາໄອສແລນມີລະບົບກໍລະນີ 4 ແບບ ໄດ້ແກ່: Nominative (nefnifall - ປະທານ), Accusative (þolfall - ກຳກົງ), Dative (þágufall - ກຳຮອງ) ແລະ Genitive (eignarfall - ສະແດງຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງ). ຄຳນາມ, ຄຳຄຸນນາມ ແລະ ຄຳແທນນາມຈະຕ້ອງປ່ຽນຮູບຮ່າງ (Declension) ໄປຕາມໜ້າທີ່ຂອງມັນໃນປະໂຫຍກ ແລະ ຕາມຄຳບຸພະບົດທີ່ນຳໜ້າ. ສໍາລັບພາສາລາວ, ໜ້າທີ່ຂອງຄຳສັບໃນປະໂຫຍກຈະຖືກກຳນົດໂດຍຕຳແໜ່ງ (ເຊັ່ນ: ປະທານ + ກິລິຍາ + ກຳ) ຫຼື ການໃຊ້ຄຳບຸພະບົດຊ່ວຍ ເຊິ່ງຄຳສັບຈະບໍ່ມີການປ່ຽນຮູບຮ່າງແຕ່ຢ່າງໃດ.
• การຜັນຄຳກິລິຍາ (Verb Conjugation): ໃນພາສາໄອສແລນ ຄຳກິລິຍາຈະຖືກຜັນຕາມບຸກຄົນ (ບຸລຸດທີ 1, 2, 3), ພົດ, ກາລະ (Tense - ປັດຈຸບັນ ແລະ ອະດີດ), ມູດ (Mood) ແລະ ວາຈົກ (Voice). ແຕ່ໃນພາສາລາວ, ຄຳກິລິຍາຈະຄົງຮູບເດີມສະເໝີ ແລະ ໃຊ້ຄຳຊ່ວຍກິລິຍາ ເຊັ່ນ "ໄດ້", "ຈະ", "ພວມ", "ແລ້ວ", "ກຳລັງ" ເພື່ອບອກເວລາ ແລະ ລັກສະນະຂອງການກະທຳ.
• ລະບົບສຽງ ແລະ ວັນນະຍຸດ (Tones and Phonology): ພາສາລາວເປັນພາສາທີ່ມີລະບົບສຽງວັນນະຍຸດ (Tonal Language) ເຊິ່ງລະດັບສຽງທີ່ແຕກຕ່າງກັນສາມາດປ່ຽນຄວາມໝາຍຂອງຄຳສັບໄດ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ສ່ວນພາສາໄອສແລນບໍ່ມີວັນນະຍຸດ ແຕ່ມີການເນັ້ນສຽງ (Stress) ຢູ່ພະຍາງທຳອິດຂອງຄຳສັບ ແລະ ມີລະບົບການປ່ຽນແປງຂອງສຽງສະຫຼະ (Vowel Mutation) ທີ່ເກີດຈາກການຜັນຄຳສັບ.

2. ສິ່ງທ້າທາຍຫຼັກໃນການແປພາສາລາວເປັນພາສາໄອສແລນ

ການປ່ຽນຖ່າຍຂໍ້ຄວາມຈາກພາສາລາວໄປເປັນພາສາໄອສແລນມີອຸປະສັກ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍສະເພາະຕົວທີ່ນັກແປຕ້ອງພົບພໍ້ເລື້ອຍໆ ດັ່ງນີ້:

ການກຳນົດເພດ ແລະ ກໍລະນີຂອງຄຳນາມໃນພາສາປາຍທາງ: ເນື່ອງຈາກພາສາລາວບໍ່ມີການລະບຸເພດຂອງຄຳນາມ, ເມື່ອນັກແປຕ້ອງແປຄຳນາມລາວໄປເປັນໄອສແລນ, ນັກແປຕ້ອງຮູ້ ແລະ ຈົດຈຳວ່າຄຳນາມນັ້ນໃນພາສາໄອສແລນຈັດຢູ່ໃນເພດໃດ ແລະ ຢູ່ໃນກໍລະນີໃດຂອງປະໂຫຍກ ເພື່ອຈະໄດ້ຜັນຄຳສັບ ແລະ ຄຳຄຸນນາມທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກໄວຍາກອນໄອສແລນ. ການຜັນໄວຍາກອນທີ່ຜິດພາດພຽງເລັກນ້ອຍອາດເຮັດໃຫ້ປະໂຫຍກນັ້ນຟັງເບິ່ງບໍ່ເປັນທຳມະຊາດ ຫຼື ອາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານເຂົ້າໃຈຜິດພາດຢ່າງຮ້າຍແຮງ.

ການແປຄຳລັກສະນະນາມ (Classifiers): ພາສາລາວມີການໃຊ້ຄຳລັກສະນະນາມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ມີຄວາມລະອຽດອ່ອນ (ເຊັ່ນ: ໂຕ, ຫົວ, ແຜ່ນ, ເຫຼັ້ມ, ຫຼັງ, ດວງ). ໃນພາສາໄອສແລນບໍ່ມີລະບົບຄຳລັກສະນະນາມແບບນີ້. ການແປຈຶ່ງຕ້ອງປ່ຽນໂຄງສ້າງປະໂຫຍກໂດຍການຕັດຄຳລັກສະນະນາມອອກ ແລະ ໃຊ້ລະບົບຄຳນາມພະຫູພົດ ຫຼື ລະບຸຈຳນວນຕົວເລກໂດຍກົງ ເຊິ່ງຕ້ອງລະວັງການຜັນຕົວເລກໃຫ້ເຂົ້າກັບເພດຂອງຄຳນາມນັ້ນໆນຳອີກ ເຊັ່ນ ຕົວເລກ 1-4 ໃນພາສາໄອສແລນມີການຜັນຕາມເພດ.

ລະດັບຄວາມສຸພາບ, ສັບສຸພາບ ແລະ ຄຳລາຊາສັບ: ພາສາລາວມີລະບົບສັບສຸພາບ, ຄຳລາຊາສັບ ແລະ ຄຳແທນນາມທີ່ສະແດງເຖິງຄວາມອາວຸໂສ, ຖານະທາງສັງຄົມ ແລະ ຄວາມໃກ້ຊິດສະໜິດສະໜົມ. ໃນຂະນະທີ່ພາສາໄອສແລນເປັນພາສາທີ່ມີຄວາມສະເໝີພາບສູງ (Egalitarian Culture) ແລະ ບໍ່ຄ່ອຍມີການແບ່ງລະດັບຊັ້ນຂອງພາສາໃນລັກສະນະດຽວກັນ. ການໃຊ້ຄຳແທນນາມໃນພາສາໄອສແລນມັກຈະໃຊ້ຄຳວ່າ "þú" (ເຈົ້າ/ທ່ານ) ໃນທຸກບໍລິບົດ. ນັກແປຕ້ອງເລືອກໃຊ້ລະດັບພາສາ ແລະ ຄຳສັບໃນພາສາໄອສແລນໃຫ້ເໝາະສົມກັບຈຸດປະສົງ ແລະ ບໍລິບົດຂອງຜູ້ເວົ້າໃນຕົ້ນສະບັບ ເພື່ອຮັກສາຄວາມເຄົາລົບ ແລະ ນ້ຳສຽງຂອງຂໍ້ຄວາມໄວ້.

3. ບໍລິບົດທາງວັດທະນະທຳ, ພູມສາດ ແລະ ວິຖີຊີວິດ

ນອກຈາກຄວາມແຕກຕ່າງທາງດ້ານໄວຍາກອນແລ້ວ, ຄວາມແຕກຕ່າງທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມກໍເປັນສິ່ງທ້າທາຍທີ່ໃຫຍ່ຫຼວງ. ປະເທດລາວເປັນປະເທດໃນເຂດຮ້ອນທີ່ມີວັດທະນະທຳພຸດທະສາສະໜາ ແລະ ວິຖີຊີວິດຜູກພັນກັບກະສິກຳ, ທຳມະຊາດປ່າໄມ້ ແລະ ແມ່ນ້ຳຂອງ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ປະເທດໄອສແລນເປັນປະເທດເກາະໃນເຂດໜາວໃກ້ຂົ້ວໂລກເໜືອ ທີ່ມີວັດທະນະທຳ ແລະ ປະຫວັດສາດຜູກພັນກັບຊາວໄວກິ້ງ (Vikings), ທະເລ, ພູເຂົາໄຟ ແລະ ນ້ຳກ້ອນ. ຄຳສັບຫຼາຍຄຳໃນພາສາລາວທີ່ກ່ຽວກັບສະພາບອາກາດ, ອາຫານ (ເຊັ່ນ: ປາແດກ, ລາບ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ) ຫຼື ຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາ ແລະ ປະເພນີ (ເຊັ່ນ: ການບວດ, ບຸນພະເວດ, ການບາສີສູ່ຂວັນ) ບໍ່ມີຄຳສັບທີ່ກົງກັນໂດຍກົງໃນພາສາໄອສແລນ. ນັກແປຕ້ອງໃຊ້ເຕັກນິກການທັບສັບແລ້ວອະທິບາຍເພີ່ມເຕີມ (Transliteration with Explanation) ຫຼື ການຊອກຫາຄຳອຸປະມາອຸປະໄມທີ່ໃກ້ຄຽງທີ່ສຸດໃນວັດທະນະທຳໄອສແລນ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານຊາວໄອສແລນສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ໂດຍບໍ່ຮູ້ສຶກຂັດເຂີນ.

4. ເຄັດລັບ ແລະ ເຕັກນິກການແປໃຫ້ມີປະສິດທິພາບສູງ

ເພື່ອຮັບປະກັນວ່າຜົນງານການແປມີຄວາມຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກໄວຍາກອນ, ອ່ານເຂົ້າໃຈງ່າຍ ແລະ ເປັນທຳມະຊາດຂອງພາສາປາຍທາງ, ນັກແປຄວນປະຕິບັດຕາມຄຳແນະນຳດັ່ງນີ້:

• ການວິເຄາະໂຄງສ້າງປະໂຫຍກຢ່າງລະອຽດກ່ອນລົງມືແປ: ນັກແປຕ້ອງກຳນົດວ່າໃຜ, ເຮັດຫຍັງ, ຢູ່ໃສ ໃນປະໂຫຍກພາສາລາວຢ່າງຈະແຈ້ງ ເພາະພາສາລາວມັກຈະລະປະທານ ຫຼື ກຳໄວ້ໃນບໍລິບົດ (Context-dependent). ເມື່ອແປເປັນພາສາໄອສແລນ, ຈຳເປັນຕ້ອງຕື່ມຄຳແທນນາມ ຫຼື ຄຳນາມທີ່ເປັນປະທານ ແລະ ກຳໃຫ້ຄົບຖ້ວນເພື່ອໃຫ້ປະໂຫຍກຖືກຕ້ອງຕາມໂຄງສ້າງ ແລະ ຫຼັກໄວຍາກອນ.
• ການສ້າງຄລັງຄຳສັບສະເພາະ ແລະ ຄູ່ມືການແປ (Glossary & Style Guide): ການຮັກສາຄວາມສອດຄ່ອງຂອງຄຳສັບ (Terminology Consistency) ຕະຫຼອດທັງເອກະສານແມ່ນສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດ. ນັກແປຄວນສ້າງຄລັງຄຳສັບທີ່ແປແລ້ວໄດ້ມາດຕະຖານ ໂດຍສະເພາະຄຳສັບທາງວິຊາການ, ຊື່ສະເພາະ ຫຼື ຄຳສັບທາງວັດທະນະທຳ ເພື່ອໃຊ້ເປັນບ່ອນອ້າງອີງຕະຫຼອດການເຮັດວຽກ.
• ການຫຼີກເວັ້ນການແປແບບຄຳຕໍ່ຄຳ (Word-for-Word Translation): ເນື່ອງຈາກໂຄງສ້າງປະໂຫຍກ ແລະ ວິທີການຄິດຂອງທັງສອງພາສາແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍ, ການແປແບບຄຳຕໍ່ຄຳຈະເຮັດໃຫ້ຜົນງານການແປອ່ານບໍ່ເຂົ້າໃຈ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມເປັນທຳມະຊາດ. ນັກແປຕ້ອງແປໂດຍເນັ້ນໃສ່ "ຄວາມໝາຍ" ແລະ "ບໍລິບົດ" ແລ້ວຈຶ່ງຮຽບຮຽງໃໝ່ຕາມໂຄງສ້າງໄວຍາກອນຂອງພາສາປາຍທາງ.
• ການກວດທານໂດຍເຈົ້າຂອງພາສາ (Native Speaker Proofreading): ສໍາລັບຄູ່ພາສາທີ່ຫາຍາກ ແລະ ມີຊັບພະຍາກອນຈຳກັດເຊັ່ນ ລາວ-ໄອສແລນ, ເຄື່ອງມືແປພາສາອັດຕະໂນມັດ (Machine Translation) ມັກຈະເຮັດວຽກໄດ້ບໍ່ດີ ແລະ ມີຂໍ້ຜິດພາດສູງຫຼາຍ. ດັ່ງນັ້ນ, ການກວດທານໂດຍມະນຸດ (Human Proofreading) ໂດຍສະເພາະແມ່ນການໃຫ້ເຈົ້າຂອງພາສາໄອສແລນທີ່ມີຄວາມຮູ້ພາສາລາວ ຫຼື ພາສາອັງກິດເປັນຜູ້ກວດແກ້ ຈຶ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ເພື່ອຮັບປະກັນຄຸນນະພາບສູງສຸດ.

5. ຄວາມສຳຄັນຂອງການແປພາສາລາວ-ໄອສແລນ ໃນຍຸກປັດຈຸບັນ

ໃນຍຸກໂລກາພິວັດ ແລະ ການເຊື່ອມໂຍງລະຫວ່າງປະເທດ, ຄວາມຕ້ອງການໃນການແປພາສາລະຫວ່າງປະເທດລາວ ແລະ ປະເທດໄອສແລນມີທ່າອ່ຽງເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ເຖິງແມ່ນວ່າທັງສອງປະເທດຈະຢູ່ຫ່າງໄກກັນທາງພູມສາດ, ແຕ່ການພົວພັນດ້ານການທ່ອງທ່ຽວ, ການສຶກສາ, ການແລກປ່ຽນວັດທະນະທຳ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນການຮ່ວມມືດ້ານພະລັງງານທົດແທນ (ເຊັ່ນ ພະລັງງານຄວາມຮ້ອນໃຕ້ພິພົບ ຫຼື Geothermal Energy ເຊິ່ງໄອສແລນມີຄວາມຊ່ຽວຊານລະດັບໂລກ) ແມ່ນກຳລັງໄດ້ຮັບການພັດທະນາ. ການແປເອກະສານທາງການ, ສັນຍາທຸລະກິດ, ຄູ່ມືການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ເອກະສານທາງວິຊາການໃຫ້ມີຄວາມຖືກຕ້ອງ ແລະ ຊັດເຈນ ຈຶ່ງມີບົດບາດສຳຄັນໃນການສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ຄວາມຮ່ວມມືທີ່ດີລະຫວ່າງສອງປະເທດ. ນັກແປທີ່ມີຄວາມຮູ້ຄວາມເຂົ້າໃຈທັງສອງພາສາ ແລະ ວັດທະນະທຳຢ່າງເລິກເຊິ່ງຈະກາຍເປັນຂົວຕໍ່ທີ່ສຳຄັນໃນການພັດທະນາການພົວພັນນີ້ໃຫ້ຍືນຍົງ ແລະ ມີປະສິດທິພາບສູງສຸດ.