Fassarar adabi da bayanai tsakanin harsuna mabanbanta fanni ne da ke bukatar zurfin sani da kwarewa. Fassarar daga harshen Hausa, wanda yake daya daga cikin manyan harsunan Afirka na rukunin Chadic (Afroasiatic), zuwa harshen Majaranci (Hungarian), wanda yake na rukunin Uralic (Finno-Ugric), babban aiki ne mai cike da kalubale da ban mamaki. Wadannan harsuna guda biyu ba su da wata alaka ta dangi ko ta yanki, wanda hakan ke sa tsarin nahawunsu, kalmominsu, da al'adunsu su kasance mabanbanta ta kowace fuska. Wannan mukala za ta yi bayani dalla-dalla kan matakai, nuances (rikitarwa), da kuma shawarwari masu amfani domin gudanar da fassara ingantacciya daga Hausa zuwa Majaranci.
Fahimtar Harshen Hausa da Harshen Majaranci
Kafin a fara fassara, dole ne mai fassara ya fahimci dabi'un kowane harshe. Harshen Hausa harshe ne mai amfani da sautuka (tonal language) a cikin furuci, kodayake ba a cika rubuta alamomin sautin ba a daidaitaccen rubutun boko. Yana da tsari na jinsi (namiji da mace) ga sunaye da wakilan suna, kuma yana amfani da kari ko fi'ili na musamman don nuna lokaci (tense) da yanayi (aspect) ta hanyar wakilin suna na musamman (pronominal paradigm).
A daya bangaren, harshen Majaranci (Hungarian) harshe ne na musamman a cikin kasashen Turai. Ba kamar yawancin harsunan Turai ba (kamar Turanci ko Jamusanci), Majaranci ba harshen Indo-European ba ne. Yana daya daga cikin harsunan Uralic, kuma yana da dabi'ar gina kalmomi ta hanyar lika dogayen hasiyoyi ko makaloli (agglutination). Wannan yana nufin cewa ana iya samun kalma guda daya mai dauke da ma'anar jimla daya cikakkiya a wasu harsunan.
Manyan Bambance-Bambancen Nahawu da Tsari
1. Tsarin Jimloli (Word Order)
A cikin harshen Hausa, tsarin jimla mafi shahara shi ne Subject-Verb-Object (SVO), wato (Mai aikatawa - Aikatau - Abin da aka aikatawa). Kodayake ana iya samun sauye-sauye don nuna jaddada (focusing), wannan shi ne daidaitaccen tsari. Misali: "Yaron ya sayi littafi."
Harshen Majaranci kuma yana da tsarin da ake kira "Topic-Comment". Wannan tsari ne mai matukar sassauci inda matsayin kalma a cikin jimla ya danganta da abin da aka fi jaddadawa ko muhimmancin bayani a lokacin. Don haka, babu tsayayyen tsarin SVO. Wannan yana bukatar mai fassara ya natsu sosai domin gano wace kalma ce ke dauke da babban sako a cikin jimlar Hausa kafin ya tsara ta da Majaranci.
2. Agglutination (Makala suffixes) a Majaranci
Wannan shi ne babban kalubale ga kowane mai fassara zuwa Majaranci. A cikin Hausa, muna amfani da kalmomi daban-daban (prepositions da pronouns) don nuna dangantaka, kamar "a cikin", "daga", "zuwa", ko "tare da". Misali: "A cikin gida" ko "Daga kasuwa".
A Majaranci, ana amfani da suffixes (makalolin karshen kalma) maimakon prepositions. Akwai kimanin cases (yanayin kalma) guda 18 a Majaranci. Misali, kalmar "ház" tana nufin gida. "A cikin gida" zai zama "házban" (inda "-ban" ke nufin a cikin). "Zuwa gida" zai zama "házba". Saboda haka, mai fassara dole ne ya san wane case suffix ne ya dace da kowace manufa ta Hausa.
3. Jinsi da Wakilan Suna (Gender and Pronouns)
Hausa tana da rarrabe-rarraben jinsi. Muna da "ya" don mace da "ya" don namiji a wasu lokuta, ko wakilan suna kamar "ya/ta" (he/she). Har ila yau, sunaye da siffofi suna da jinsi. Misali, "babban yaro" (masculine) da "gari mai girma" ko "dogo/doguwa".
Majaranci ba shi da jinsi ko kadan. Babu banbanci tsakanin namiji da mace ko abubuwa marasa rai a cikin wakilin suna ko siffofi. Wakilin suna na mutum na uku guda daya shi ne "ő", wanda ke nufin "shi", "ita", ko "abin". Wannan yana nufin lokacin fassara daga Hausa zuwa Majaranci, za a rasa bayanin jinsi a cikin wakilan suna, wanda ke bukatar ƙara wasu kalmomi don fayyace ko wane ne ake magana a kansa idan mahallin bai bayyana hakan ba.
Kalubalen Al'adu da Karin Magana
Fassara ba kawai sauya kalma zuwa kalma ba ne; canja al'ada ce zuwa al'ada. Harshen Hausa yana cike da karin magana, adabi, da kuma misalai na addinin Musulunci da al'adun Afirka ta Yamma. Misali, kalmomi kamar "Insha Allah", "Alhamdulillah", ko karin magana kamar "Habaici ba shi da magani..." suna da wuyar fassara kai-tsaye.
Majaranci kuma yana da nasa tarihin da al'adun Turai ta Tsakiya da kuma camfe-camfe na musamman. Lokacin fassara karin maganar Hausa, mai fassara kada ya yi fassarar kalma-da-kalma (literal translation). Maimakon haka, ya kamata ya nemo karin magana na Majaranci wanda ke da ma'ana iri daya ko kuma ya yi bayanin ma'anar a sarari domin mai karatu dan Hungary ya fahimci sakon.
Matakan Samun Kyakyawar Fassara
Domin samun fassara mai inganci da za ta gamsar da masu karatu, ga wasu muhimman shawarwari:
- Zurfafa Bincike kan Mahallin (Context): Kada ka yi fassara ba tare da fahimtar dukan labarin ko takardar ba. Mahallin yana taimakawa wajen sanin ainihin ma'anar kalmomin da ke da ma'ana fiye da guda a Hausa.
- Kula da Vowel Harmony a Majaranci: Harshen Majaranci yana da tsarin daidaita wasula (magyar hangrend). Lokacin da kake sanya suffixes ga kalmomi, dole ne su dace da wasulan cikin kalmar (wasula na gaba ko na baya). Kuskure a nan yana sa fassarar ta zama mara kyau da wuyar karantawa.
- Yin Amfani da Kamus na Musamman: Saboda rashin yalwar kamus na kai-tsaye tsakanin Hausa da Majaranci, sau da yawa ana amfani da harshe na uku (kamar Turanci ko Faransanci) a matsayin gada. Koyaya, dole a kiyaye don kada a rasa ma'anar asali yayin wannan tsari.
- Tace Aiki (Proofreading): Bayan kammala fassarar, ya zama dare a bai wa wani kwararre wanda yaren mahaifiyarsa ne Majaranci ya duba rubutun don tabbatar da cewa yana tafiya daidai da al'adar rubutunsu (natural flow).
Kammalawa kan Fassarar
A takaice, fassarar Hausa zuwa Majaranci tafiya ce mai ban sha'awa tsakanin duniyoyi biyu mabanbanta. Tana bukatar hakuri, bincike na ilimin harshe, da kuma kiyaye ka'idojin rubutu na zamani. Ta hanyar bin wadannan shawarwari da kuma fahimtar bambance-bambancen nahawun harsunan biyu, masu fassara za su iya samar da ayyuka masu inganci wadanda za su hada al'adun biyu wuri guda yadda ya kamata.