Famakafakana lalina momba ny fahasamihafan'ny rafitra sy ny fomba fandikana teny ho an'ireo mpandika teny matihanina iraisam-pirenena.
Ny Fahasamihafan'ny Rafitry ny Fehezanteny: Avy amin'ny VOS ho amin'ny SOV
Ny iray amin'ireo fanamby lehibe indrindra amin'ny fandikan-teny avy amin'ny teny Malagasy ho amin'ny teny Nepaley dia ny fiovan'ny rafitra sy ny filaharan'ny teny ao anatin'ny fehezanteny. Ny teny Malagasy dia mampiasa ny rafitra VOS (Matoanteny - Fameno - Mpanao). Ohatra, amin'ny fehezanteny hoe: "Mamaky boky ny mpianatra", ny matoanteny (mamaky) no mialoha, arahin'ny fameno (boky), ary faranana amin'ny mpanao (ny mpianatra). Io rafitra io dia tsy fahita firy amin'ny fiteny maro maneran-tany.
Etsy an-daniny, ny fiteny Nepaley dia fiteny ao amin'ny fianakaviam-piteny Indo-Ariana izay mampiasa ny rafitra SOV (Mpanao - Fameno - Matoanteny). Raha adika ara-bakiteny amin'ny rafitra Nepaley io fehezanteny io, dia ho lasa: "Ny mpianatra boky mamaky" (विद्यार्थी किताब पढ्छ - Vidyārthī kitāba paḍhcha). Ny mpandika teny dia tsy maintsy mahay mamantatra avy hatrany ny mpanao any amin'ny faran'ny fehezanteny Malagasy mba hametrahana izany any amin'ny fiandohan'ny fehezanteny Nepaley, ary mametraka ny matoanteny any amin'ny farany indrindra. Ity fanovana rafitra ity dia mitaky fahamatorana ara-tsaina sy fahaizana mandrindra ny fehezanteny mba tsy hisian'ny fahadisoana amin'ny fahazoana ny hafatra.
Ny Rafitry ny Kasika (Case Markers) sy ny Tondrom-pifandraisana (Postpositions)
Ny teny Malagasy dia mampiasa mpampiankin-teny (prepositions) izay apetraka mialoha ny anarana na ny teny ampiankinina aminy, toy ny "amin'ny", "ho an'ny", "any amin'ny", na "avy amin'ny". Amin'ny fiteny Nepaley kosa, ny fifandraisana ara-pitsipi-pitenenana dia tondroina amin'ny alalan'ny mpampiankin-teny apetraka aorian'ny teny (postpositions na "vibhakti"). Rehefa mandika teny, dia tsy maintsy avadika ny filaharan'ireo singa ireo.
Diniho ireto ohatra manaraka ireto momba ny fampiasana ny mpampiankin-teny sy ny postpositions:
- "ho an'ny mpianatra" amin'ny teny Malagasy dia lasa "विद्यार्थीका लागि" (vidyārthīkā lāgi) amin'ny teny Nepaley, izay midika ara-bakiteny hoe "mpianatra ho an'ny".
- "any an-trano" dia lasa "घरमा" (ghar-mā) ahitana ny tovana "-ma" izay apetraka aorian'ny anarana hoe "ghar" (trano).
- "boky an'ny mpampianatra" dia adika hoe "शिक्षकको किताब" (śikṣak-ko kitāb) ahitana ny tovana mpandraharaha "-ko" (an'ny) mifamatotra amin'ny "śikṣak" (mpampiankin-teny na mpampianatra).
Ity toe-javatra ity dia mitaky ny fahafantaran'ny mpandika teny tsara ny fiovan'ny endriky ny anarana (oblique cases) amin'ny teny Nepaley alohan'ny hanampiana ny postpositions, indrindra rehefa miova ny mpisolo anarana na ny anarana maro an'isa.
Ny Fitsipiky ny Fahamendrehana sy ny Ambaratongam-pitenenana (Honorifics)
Ny iray amin'ireo fahasamihafana ara-kolontsaina sy ara-pitsipi-pitenenana lehibe indrindra eo amin'ny Malagasy sy ny Nepaley dia ny rafitry ny fahamendrehana. Amin'ny teny Malagasy, na dia misy aza ny fomba fiteny feno fanajana (toy ny fampiasana ny teny hoe "tompoko" na ny fisafidianana teny voalanjalanja), ny mpisolo anarana sy ny matoanteny dia tsy miova endrika araka ny ambaratongan'ny olona iresahana na resahina. Misy ny "ianao" sy ny "hianareo" fa ny matoanteny dia tsy miova.
Ao amin'ny fiteny Nepaley anefa, misy ambaratongam-pahamendrehana maromaro (Honorific levels) izay misy fiantraikany mivantana amin'ny mpisolo anarana sy ny fiantanana matoanteny:
- Tā (तँ): Ampiasaina ho an'ny olona ambany toerana, biby, na namana tena akaiky (tsy dia misy fanajana).
- Timī (तिमी): Ambaratonga antonony, ampiasaina ho an'ny namana, vady, na havana mitovy taona.
- Tapāīñ (तपाईं): Ambaratonga ambony, ampiasaina ho an'ny olon-dehibe, mpampianatra, na olona tsy fantatra tsara ho fanehoana fanajana.
- Hazūr (हजूर) / Wahāñ (वहाँ): Ambaratonga farany ambony, ampiasaina amin'ny fomba ofisialy indrindra na ho an'ny olona manan-kaja lehibe.
Ny mpandika teny avy amin'ny teny Malagasy dia tsy maintsy mamakafaka tsara ny manodidina ny lahatsoratra (context) mba hamaritana ny karazana fifandraisana misy eo amin'ireo olona resahina. Ny fahadisoana amin'ny fisafidianana ny ambaratonga mety dia mety hiteraka fahatezerana na tsy fifanarahana ara-kolontsaina ho an'ny mpamaky Nepaley.
Ny Fampitahana ny Matoanteny sy ny Lasa/Ankehitriny/Ho avy
Ny matoanteny malagasy dia tsotra raha ny rafitra no jerena, satria ny tontolon'ny fotoana ihany (lasa, ankehitriny, ho avy) no ovaina amin'ny alalan'ny mpampiankin-teny mpamaritra fotoana ("n-", "m-", "h-"). Tsy miova ny matoanteny na lahy na vavy ny mpanao, na tokana na maro, ary na inona na inona ambaratongam-panajana.
Mifanohitra amin'izany, ny rafitry ny matoanteny nepaley dia tena sarotra. Ny matoanteny dia tsy maintsy mifanaraka amin'ny mpanao amin'ireto lafiny manaraka ireto:
- Ny maha-lahy na maha-vavy (Gender): Ny matoanteny Nepaley dia manana endrika samihafa ho an'ny mpanao lahy sy ny mpanao vavy.
- Ny isa (Number): Misy fiovana ny matoanteny eo amin'ny tokana (singular) sy ny maro (plural).
- Ny ambaratongam-panajana: Araka ny voalaza teo aloha, ny fiantanan'ny matoanteny dia miova tanteraka arakaraka ny mpisolo anarana ampiasaina.
Ohatra, ny matoanteny hoe "mandeha" dia mety ho "jānchha" (lahy, tsotra), "jānchhīn" (vavy, tsotra), "jānu-hunchha" (fanajana ambony), na "jānchhan" (maro an'isa). Noho izany, rehefa mandika lahatsoratra avy amin'ny teny Malagasy izay tsy mamaritra mivantana ny maha-lahy na maha-vavy na ny ambaratongam-panajana ny mpandika teny, dia tsy maintsy manao fikarohana fanampiny na misafidy ny endrika tsy miangatra indrindra (neutral/formal register) amin'ny teny Nepaley.
Fahaiza-manao ara-Kolontsaina sy ny Dikan'ny Teny (Semantic Localization)
Tsy misy fandikan-teny mahomby raha tsy misy ny fahatakarana ny kolontsaina misy ao amin'ny firenena roa tonta. Ny teny Malagasy dia feno ohabolana sy fomba fiteny mifototra amin'ny tontolo iainana maha-nosy (ohatra ny fampiasana ny teny hoe "rano", "omby", "tany"). Ny fiteny Nepaley kosa dia mifamatotra amin'ny kolontsaina Himalaya sy ny finoana hindoa ary bodista.
Ohatra, ny hevitra momba ny "fihavanana" amin'ny kolontsaina malagasy dia tsy manana dika mitovy mivantana amin'ny teny Nepaley. Ny mpandika teny dia mety hampiasa teny toy ny "सद्भाव" (sadbhāv - firindrana na finamanana tsara) na "भ्रातृत्व" (bhrātṛtva - firahalahiana), saingy tsy maintsy manampy fanazavana fanampiny raha ilaina izany mba hampitana ny tena lanjan'ny teny malagasy. Torak'izany koa, ny fomba amam-panao malagasy toy ny "famadihana" dia mitaky famaritana lava kokoa na fampitahana amin'ny fombafomba fandevenana na fanomezana voninahitra ny maty any Nepal mba ho takatry ny mpamaky.
Torohevitra fototra ho an'ny Mpandika Teny
Mba hahazoana dikanteny tsara kalitao sy matihanina, ireto misy torohevitra vitsivitsy azon'ny mpandika teny ampiasaina:
- Mamorona Diksionera Manokana: Noho ny tsy fahampian'ny diksionera mivantana eo amin'ny teny Malagasy sy ny teny Nepaley, dia ilaina ny manangana tahirin-kevitra manokana mirakitra ireo teny sarotra adika, amin'ny fampiasana ny teny fahatelo (matetika ny teny Frantsay na ny teny Anglisy) ho tetezana.
- Aza Mandika Teny Ara-bakiteny: Mifantoha amin'ny hafatra sy ny dikan'ny fehezanteny manontolo fa tsy ny teny tsirairay. Ny fandikana ara-bakiteny dia hiteraka fehezanteny tsy takatry ny saina noho ny fahasamihafan'ny rafitra VOS sy SOV.
- Famakiana Lahatsoratra Nepaley: Ampitomboy ny famakiana boky, gazety, ary lahatsoratra amin'ny teny Nepaley mba hahazoana ny fomba fiteny voajanahary sy ny fikorianan'ny fehezanteny amin'izany fiteny izany.
- Fanamarinana ataon'ny Teratany (Native Review): Alohan'ny handefasana ny asa vita, dia tsara foana ny mampandinika ny dikanteny amin'ny olona teratany nepaley mba hahazoana antoka fa tsy misy feo hafahafa na tsy fifanarahana ara-kolontsaina ny lahatsoratra.