Unuhi iā Yiddish iā Kamili - Unuhi pūnaewele manuahi a me ka ʻōlelo pololei | Unuhi ʻo Franco

איבערזעצן פֿון איין שפּראַך אויף אַן אַנדערער איז שטענדיק אַ קאָמפּליצירטע אַרבעט, אָבער ווען עס קומט צו צוויי שפּראַכן וואָס שטאַמען פֿון אינגאַנצן אַנדערע שפּראַך-משפּחות, ווערט די אויפֿגאַבע נאָך פֿיל מער פֿאַרשידנאַרטיק און פֿאָדערנדיק. ייִדיש, אַ גערמאַנישע שפּראַך מיט אַ טיפֿן סעמיטישן און סלאַווישן אײַנפֿלוס, און טאַמיל, איינע פֿון די עלטסטע דראַווידישע שפּראַכן אין דרום-אַזיע, רעפּרעזענטירן צוויי אינגאַנצן אַנדערע וועלטן פֿון קולטור, דענקען און גראַמאַטישער סטרוקטור. אַן איבערזעצונג פּראָצעס פֿון ייִדיש אויף טאַמיל פֿאָדערט ניט נאָר אַ טיפֿן וויסן פֿון די ווערטער, נאָר אויך אַן אמתע פֿאַרשטענדעניש פֿון די היסטאָרישע און סאָציאָ-קולטורעלע קאָנטעקסטן וואָס שפּילן אַ ראָלע אין ביידע שפּראַכן.

0

איבערזעצן פֿון איין שפּראַך אויף אַן אַנדערער איז שטענדיק אַ קאָמפּליצירטע אַרבעט, אָבער ווען עס קומט צו צוויי שפּראַכן וואָס שטאַמען פֿון אינגאַנצן אַנדערע שפּראַך-משפּחות, ווערט די אויפֿגאַבע נאָך פֿיל מער פֿאַרשידנאַרטיק און פֿאָדערנדיק. ייִדיש, אַ גערמאַנישע שפּראַך מיט אַ טיפֿן סעמיטישן און סלאַווישן אײַנפֿלוס, און טאַמיל, איינע פֿון די עלטסטע דראַווידישע שפּראַכן אין דרום-אַזיע, רעפּרעזענטירן צוויי אינגאַנצן אַנדערע וועלטן פֿון קולטור, דענקען און גראַמאַטישער סטרוקטור. אַן איבערזעצונג פּראָצעס פֿון ייִדיש אויף טאַמיל פֿאָדערט ניט נאָר אַ טיפֿן וויסן פֿון די ווערטער, נאָר אויך אַן אמתע פֿאַרשטענדעניש פֿון די היסטאָרישע און סאָציאָ-קולטורעלע קאָנטעקסטן וואָס שפּילן אַ ראָלע אין ביידע שפּראַכן.

די סטרוקטורעלע און גראַמאַטישע שוועריקייטן

איינער פֿון די גרעסטע קאָנטראַסטן צווישן ייִדיש און טאַמיל ליגט אין זייער סינטאַקס. ייִדיש געהערט צו די שפּראַכן וואָס ניצן די SVO (סוביעקט-ווערב-אָביעקט) סטרוקטור, אָבער מיט אַ ספּעציפֿישן V2 (ווערב-צווייט) כּלל אין הויפּט-זאַצן. דאָס מיינט אַז דאָס קאָניוגירטע ווערב מוז שטענדיק שטיין אויפֿן צווייטן אָרט אין דעם זאַץ. אויף טאַמיל, פֿון דער אַנדערער זײַט, איז די גרונט-סטרוקטור SOV (סוביעקט-אָביעקט-ווערב). דאָס ווערב קומט כּמעט שטענדיק אין דעם סוף פֿונעם זאַץ. אַן איבערזעצער מוז דעריבער איבערבויען די גאַנצע געדאַנקען-סטרוקטור כּדי צו שאַפֿן אַ נאַטורעלן זאַץ אויף טאַמיל.

דערצו איז טאַמיל אַן אַגלוטינאַטיווע שפּראַך (an agglutinative language). דאָס מיינט אַז גראַמאַטישע באַציִונגען, צײַטן און פּרעפּאָזיציעס ווערן אויסגעדריקט דורך צוגעבן סופֿיקסן צו די וואָרצל-ווערטער, אָפֿט שאַפֿנדיק זייער לאַנגע ווערטער וואָס קענען פֿאַרנעמען דעם אָרט פֿון אַ גאַנצן זאַץ אין ייִדיש. למשל, די פּרעפּאָזיציעס אין ייִדיש ווי 'אין', 'אויף', 'פֿון' אָדער 'מיט' ווערן אויף טאַמיל טראַנספֿאָרמירט אין פֿאַל-ענדיקונגען (case endings) וואָס קלעפּן זיך צום סוף פֿונעם סובסטאַנטיוו. דאָס פֿאָדערט פֿון דעם איבערזעצער גרויס קאָנצענטראַציע כּדי ניט צו פֿאַרלירן די ריכטיקע סעמאַנטישע באַציִונג צווישן די טיילן פֿונעם זאַץ.

קולטורעלע קאָנטעקסטן און אידיאָמאַטישע אויסדרוקן

ייִדיש איז באַקאַנט מיט אירע טיפֿע און אָפֿט שפּילעוודיקע אידיאָמען, וואָס זענען שטאַרק פֿאַרבונדן מיט דער ייִדישער טראַדיציע, רעליגיע און היסטאָרישן גורל אין אייראָפּע. ווערטער ווי 'חוצפּה', 'נחת', 'צרה' אָדער אויסדרוקן ווי 'צו להכעיס' אָדער 'אַ שך' האָבן ניט קיין דירעקטע עקוויוואַלענטן אין דער טאַמילישער שפּראַך. טאַמיל, וואָס האָט אירע אייגענע רײַכע ליטעראַרישע און פֿילאָסאָפֿישע קוואַלן וואָס גייען צוריק טויזנטער יאָרן, דריקט אויס די מענטשלעכע עמאָציעס און געזעלשאַפֿטלעכע באַציִונגען דורך אַנדערע מעטאַפֿאָרן.

ווען מען זעצט איבער, למשל, דאָס וואָרט 'נחת' (די ספּעציפֿישע פֿרייד וואָס עלטערן האָבן פֿון זייערע קינדער), קען מען ניט ניצן בלויז דאָס טאַמילישע וואָרט פֿאַר פֿרייד (மகிழ்ச்சி - Magizhchi). דער איבערזעצער מוז אָנשרײַבן אַ מער דעטאַלירטן אויסדרוק אָדער געפֿינען אַ קאָנטעקסטועלן עקוויוואַלענט וואָס רעפּרעזענטירט די משפּחה-שטאָלץ אין דער טאַמילישער קולטור. דאָס זעלבע גילט פֿאַר רעליגיעזע באַגריפֿן; ווערטער וואָס שטיצן זיך אויפֿן תּנ"ך אָדער אויפֿן ייִדישן יום-טובֿ דאַרפֿן אָפֿט באַקלייט ווערן מיט קורצע דערקלערונגען אָדער טראַנספֿאָרמירט ווערן אין אַ וועג וואָס וועט זיין פֿאַרשטענדלעך פֿאַר אַ טאַמילישן לייענער וואָס קען ניט די ייִדישע וועלט-געשיכטע.

די ראָלע פֿון פֿאָרמאַליטעט און כבוד-רעגיסטערס

אין טאַמיל שפּילט די סאָציאַלע כיראַרכיע און כבוד אַ זייער וויכטיקע ראָלע אין דער טעגלעכער קאָמוניקאַציע. די שפּראַך האָט ספּעציפֿישע פּראָנאָמען און ווערב-ענדיקונגען צו ווײַזן כבוד (honorifics). בעת ייִדיש ניצט דעם פֿאָרמאַלן 'איר' פֿאַרן צווייטן פּערזאָן מערצאָל אָדער כבוד (אַנשטאָט דעם פֿרײַנדלעכן 'דו'), גייט טאַמיל פֿיל ווײַטער. עס זענען דאָ פֿאַרשידענע מדרגות פֿון רעספּעקט, און דאָס ווערב אַליין ענדערט זיך לויט דעם סטאַטוס פֿון דעם מענטש וועגן וועמען מען רעדט.

אויב מען זעצט איבער אַ דיאַלאָג פֿון ייִדיש, מוז דער איבערזעצער זיין זייער אויפֿמערקזאַם צו די באַציִונגען צווישן די פּערסאָנאַזשן. רעדט אַ זון צו זיין פֿאָטער? רעדט אַ לערנער צו זיין רבי'ן? די דאָזיקע ניואַנסן, וואָס אין ייִדיש קענען אויסגעדריקט ווערן דורך דעם טאָן אָדער דורך ווערטער ווי 'טאַטע' אָדער 'רבי', מוזן אין טאַמיל אַרײַנגעבויט ווערן דירעקט אין דער גראַמאַטיק פֿונעם זאַץ דורך די פּאַסיקע כבוד-סופֿיקסן (ווי למשל צוגעבן דעם סופֿיקס 'גאַל' -கள் אָדער ניצן דעם פּראָנאָם 'נינגאַל' நீங்கள்).

די שוועריקייט פֿון פֿאָנעטישער טראַנסקריפּציע

די פֿאָנעטישע סיסטעמען פֿון ייִדיש און טאַמיל זענען זייער פֿאַרשידן. ייִדיש פֿאַרמאָגט אַ רײַכע פּאַליטרע פֿון קאָנסאָנאַנטן, אַרײַנגערעכנט די קלאַנגען 'טש' (ch), 'זש' (zh), און די ספּעציפֿישע העברעישע קלאַנגען ווי 'ח' (kh) און 'ע' ווי אַ וואָקאַל. טאַמיל, פֿון דער אַנדערער זײַט, האָט ניט קיין באַזונדערע אותיות פֿאַר קלאַנגען ווי 'ב' (b) און 'פּ' (p) אָדער 'ג' (g) און 'ק' (k) - איין און דער זעלביקער אות קען רעפּרעזענטירן ביידע קלאַנגען לויט זיין פּאָזיציע אין דעם וואָרט. אָבער טאַמיל האָט ייִדיש-פֿרעמדע קלאַנגען, ווי רעטראָפֿלעקס קאָנסאָנאַנטן (retroflex consonants) און דעם ספּעציפֿישן קלאַנג 'זשלאַ' (ழ - zha).

ווען מען דאַרף איבערזעצן אייגענע נעמען אָדער ייִדישע קולטור-ווערטער וואָס מען וויל לאָזן ווי זיי זענען (ווי 'שבת', 'חלה', אָדער נעמען ווי 'שרקע' און 'לייבל'), דאַרף דער איבערזעצער פֿינדן די נאָענטסטע פֿאָנעטישע רעפּרעזענטאַציע אין טאַמילישן אַלפֿאַבעט. דאָס פֿאָדערט אָפֿט אַ קאָמפּראָמיס אָדער די נוצן פֿון ספּעציעלע אותיות (Grantha script) וואָס זענען היסטאָריש צוגעגעבן געוואָרן צו טאַמיל פֿאַר סאַנסקריט און פֿרעמדע ווערטער.

פּראַקטישע עצות פֿאַר אַ מצליחדיקער איבערזעצונג

כּדי צו שאַפֿן אַן איבערזעצונג וואָס וועט קלינגען פֿליסיק און פּראָפֿעסיאָנעל, זענען דאָ עטלעכע וויכטיקע עצות וואָס יעדער איבערזעצער זאָל האַלטן אין זינען:

  • פֿאָקוסירט זיך אויפֿן געדאַנק, ניט אויף די ווערטער: צוליב די גרויסע סטרוקטורעלע אונטערשיידן, וועט אַ וואָרט-בײַ-וואָרט איבערזעצונג פֿון ייִדיש אויף טאַמיל זיין אינגאַנצן אומפֿאַרשטענדלעך. זעצט איבער די סעמאַנטישע איינהייטן.
  • אַדאַפּטירט די מעטאַפֿאָרן: אויב דער ייִדישער טעקסט ניצט אַ משל וואָס איז פֿאַרבונדן מיט קאַלטן אייראָפּעישן וועטער אָדער מיט שניי, פּרוּווט געפֿינען אַ טאַמילישן עקוויוואַלענט וואָס דריקט אויס די זעלבע עמאָציע דורך בילדער וואָס זענען נאָענט צו דער דרום-אינדישער קולטור.
  • ניצט קאָנטעקסטועלע דערקלערונגען: ווען איר מוזט ניצן ספּעציפֿישע ייִדישע טערמינען, לייגט צו אַ קורצע באַמערקונג אָדער אַ פֿוסנאָטע כּדי דער לייענער זאָל פֿאַרשטיין דעם היסטאָרישן הינטערגרונט.
  • טשעקירט די כבוד-פֿאָרמעס: איבערקוקט שטענדיק דעם טאָן פֿונעם טעקסט. אויב דער טעקסט פֿאָדערט פֿאָרמאַליטעט, זיכערט אַז די טאַמילישע ווערב-ענדיקונגען שפּיגלען דאָס אָפּ ריכטיק.

דורך אַנטוויקלען די דאָזיקע פֿעיִקייטן און פֿאַרשטיין די טיפֿע לינגוויסטישע געזעצן פֿון ביידע שפּראַכן, קענען די איבערזעצער בויען אַ בריק צווישן דער וועלט פֿון ייִדישקייט און דער רײַכער דראַווידישער קולטור פֿון די טאַמילן.

Other Popular Translation Directions