I kēia au o ke ao holoʻokoʻa kahi e launa pū ai nā lāhui mai nā kihi ʻehā o ka honua, ke lilo nei ka unuhi ʻōlelo i alahaka koʻikoʻi no ke kūkākūkā a me ka hoʻomaopopo ʻana. ʻOiai he nui nā unuhi ʻana i waena o nā ʻōlelo nui o ka honua e like me ka ʻōlelo Pelekania, ka Pākē, a me ka Sepania, aia kekahi mau ʻōlelo kūikawā e launa pū nei i kēia manawa ma o ka hoihoi hoʻonaʻauao. ʻO kekahi laʻana kū hoʻokahi ʻo ia ka unuhi ʻana mai ka ʻōlelo Hawaiʻi (he ʻōlelo Pōlinekia o ka ʻohana ʻōlelo ʻAukolonelia) a i ka ʻōlelo Tureke (he ʻōlelo no ka ʻohana ʻōlelo Tureke). ʻAʻohe pilina mōʻaukala a kumu paha i waena o kēia mau ʻōlelo ʻelua, a he ʻokoʻa loa kā lāua mau hale pilinaʻōlelo a me ka manaʻo moʻomeheu. Kuhi kēia alakaʻi i nā ʻenehana kālailai, nā pilikia maʻamau o ka grammar, a me nā manaʻo hoʻoponopono no ka unuhi ʻana i kēlā me kēia ʻaoʻao me ka holomua.
Ka ʻOkoʻa o ka Hoʻonohonoho Huaʻōlelo: VSO e kūʻē i ka SOV
I ka hoʻomaka ʻana o kekahi hana unuhi, ʻo ka pilikia mua a ka mea unuhi e hālāwai ai, ʻo ia ka hoʻonohonoho ʻana o ka hopunaʻōlelo. Loaʻa i ka ʻōlelo Hawaiʻi kahi hale pilinaʻōlelo i kapa ʻia ʻo ka Verb-Subject-Object (VSO). ʻO ia hoʻi, waiho ʻia ka haʻina (verb) ma ka hoʻomaka loa o ka hopunaʻōlelo, ukali ʻia e ka mea nāna ka hana (subject), a ʻo ka mea e hana ʻia nei (object) ka mea hope. E nānā i kēia laʻana maʻamau: "Kākau ka haumāna i ka palapala" (Kākau [haʻina] - ka haumāna [kumuhana] - i ka palapala [mea]).
Akā, ma ka ʻōlelo Tureke, ua huli loa ke kumu. He ʻōlelo Subject-Object-Verb (SOV) ka ʻōlelo Tureke. Ua waiho mau ʻia ka haʻina ma ka hopena o ka hopunaʻōlelo. Inā e unuhi ʻia ke kumu hoʻohālikelike ma luna nei i ka ʻōlelo Tureke, e lilo ia penei: "Öğrenci mektubu yazıyor" (Öğrenci [kumuhana] - mektubu [mea] - yazıyor [haʻina]). No laila, i ke kaʻina hana of ka unuhi ʻana, ʻaʻole hiki ke unuhi huaʻōlelo ma ke kumu "kāʻei helu" (word-for-word). Pono ka mea unuhi e wāwahi i ke kūkulu holoʻokoʻa o ka hopunaʻōlelo Hawaiʻi a hoʻonohonoho hou ma muli o ke ʻano o ka noʻonoʻo Tureke.
Mai ka Hunaʻōlelo a i ka Pākuʻina Agglutinative
Hana ka ʻōlelo Hawaiʻi me nā hunaʻōlelo (particles) he nui e hoʻoholo ana i ka pilina a me ke ʻano o ka inoa a me ka haʻina. Hoʻohana ʻia nā hunaʻōlelo e like me "i", "ma", "mai", "no", "na", a me nā hōʻailona kuhikuhi manawa e like me "ua", "e... ana", a me "ke... nei". Eia kekahi laʻana: "mai ka hale" kahi e hōʻike ai ʻo "mai" i ke kuhikuhi ʻana mai kahi kumu mai.
Ma ka ʻōlelo Tureke, he ʻōlelo agglutinative (hoʻopili pākuʻina) ia, a hoʻohana ʻia nā pākuʻina (suffixes) he nui ma kahi o nā hunaʻōlelo kūʻokoʻa. E hoʻopili pololei ʻia kēia mau pākuʻina ma ke kumu o ka inoa a i ʻole ka haʻina, me ka hoʻololi pū ʻana i ke kani o ka huaʻōlelo ma muli o ka rula kūlike vowel (vowel harmony). No laila:
- Ka Hunaʻōlelo Kuhikuhi Hale: ʻO ka ʻōlelo Hawaiʻi "ma ka hale", e lilo ia i "evde" ma o ka pākuʻina "-de".
- Ka Hunaʻōlelo Holoʻokoʻa Mai: ʻO "mai ka hale", e lilo ia i "evden" ma o ka pākuʻina "-den".
- Ka Hoʻohālikelike Manawa: Inā ʻōlelo ʻia ma ka Hawaiʻi "Ua hīmeni ʻo ia" (Past tense), ma ka ʻōlelo Tureke e lilo ia i "O şarkı söyledi" (O [ʻo ia] - şarkı söyledi [ua hīmeni, kahi ʻo "-di" ka pākuʻina manawa i hala]).
Ma muli o kēia ʻano, hiki i kekahi huaʻōlelo Tureke hoʻokahi ke hōʻike i kekahi manaʻo lōʻihi loa ma ka ʻōlelo Hawaiʻi. ʻO ka hoʻomaopopo ʻana i ka waiwai o kēlā me kēia hunaʻōlelo Hawaiʻi ka kihi e wehe ai i ka pākuʻina Tureke pololei loa no ka hopunaʻōlelo hou.
Ka Pilikia o nā Hōʻailona Kani: ʻOkina a me ke Kahakō
He ʻōlelo leo nui ka ʻōlelo Hawaiʻi, a he mea koʻikoʻi ke kākau pololei ʻana i nā hōʻailona kani. Hōʻike ka ʻokina i ka glottal stop a he kumu ia no ka hoʻokaʻawale ʻana i nā huaʻōlelo ʻokoʻa. Pēlā nō ke kahakō, ka mea e hoʻolōʻihi i ka puana ʻana o ka vowel. Ke hana ka mea unuhi i ka unuhi mai kahi kikokikona Hawaiʻi i loaʻa ʻole kēia mau hōʻailona (he mea maʻamau kēia i nā nūpepa kahiko a i ʻole nā pūnaewele kahiko), e hālāwai maoli ʻo ia me ka pohihihi o ka manaʻo.
E nānā i kekahi laʻana o ka huikau nui ke hiki ʻole ke ʻike i ka ʻokina a me ke kahakō:
- Ala (path/road) e kūʻē i ka ʻAla (fragrant) a me ka Alā (volcanic stone).
- Malu (shade/shelter) e kūʻē i ka Mālū (quiet/serene).
- Mana (supernatural power/branch) e kūʻē i ka Mānā (chewed food).
Ka Unuhi ʻana i ke Kaona a me nā Manaʻo Moʻomeheu Hohonu
ʻO kekahi mea kupaianaha o ka ʻōlelo Hawaiʻi, ʻo ia ke "kaona", ka manaʻo huna a i ʻole ke ʻano metaphorical i loko o nā mele a me nā kumu manaʻo kahiko. ʻAʻole puka maʻalahi kēia mau manaʻo ma o ka unuhi pololei ʻana i ka ʻōlelo Tureke. E laʻa, ʻo ka huaʻōlelo "ʻOhana", he ʻokoʻa iki kona manaʻo mai ka huaʻōlelo Tureke "Aile" (family) no ka mea pili ka ʻohana i ka pilina koko, nā hoaaloha pili loa, a me nā kānaka a pau i pili i ka hana hoʻokahi. Pēlā nō me ka "ʻĀina" (land), ʻaʻole ia he lepo wale nō (toprak) akā he mea ola e hānai ana i nā kānaka a pili pū ana ma ke ala ʻuhane.
I ka hana ʻana i ka localization no ka poʻe heluhelu Tureke, loaʻa i ka mea unuhi kekahi mau koho hana:
- Ka Hoʻohui ʻana i nā Footnotes: Ke hoʻohana ʻia kekahi huaʻōlelo koʻikoʻi e like me "Mana" a i ʻole "Aloha", e waiho i ka huaʻōlelo ma kona ʻano kumu a e kākau i kahi wehewehe pōkole ma lalo o ka ʻaoʻao ma ka ʻōlelo Tureke.
- Ka Huli ʻana i nā Metaphor Kūloko: No ka laʻana, no ka manaʻo o ka pili aloha a me ka mālama ʻana i kekahi i kekahi, hiki ke hoʻohana i nā huaʻōlelo Tureke e like me "Gönül birliği" (unity of hearts) a i ʻole "Vefa" (loyalty/gratitude) e hoʻokokoke aku ai i ka manaʻo Hawaiʻi i loko o ka naʻau o ka poʻe heluhelu Tureke.
- Ka wehewehe ʻana i ke Kikokikona: E hoʻolōʻihi iki i ka hopunaʻōlelo Tureke ma ka hoʻohui ʻana i kekahi mau huaʻōlelo wehewehe no ka manaʻo huna of ka huaʻōlelo Hawaiʻi kumu, me ka mālama mau naʻe i ke ʻano aesthetic o ka palapala.
Nā Loina Koʻikoʻi no ka Mea Unuhi
No ka hoʻokō ʻana i kahi hana unuhi Hawaiʻi-Tureke kūlana kiʻekiʻe, e mālama i kēia mau kumu aʻo:
- E ʻimi i ka pōʻaiapili moʻomeheu: Ma mua o ka hoʻomaka ʻana, pono e heluhelu i ka moʻolelo a i ʻole ke kumu o ke kikokikona Hawaiʻi. Inā he mele a i ʻole he ʻōlelo noʻeau (Hawaiian proverb), he mea nui ke kipa ʻana i nā puke wehewehe ʻōlelo proverbs e hoʻomaopopo ai i ke kaona maoli.
- E hoʻohana i ka ʻōlelo Pelekania ma ke ʻano he alahaka: Ma muli o ke kākaʻikahi loa o nā puke wehewehe pololei mai ka Hawaiʻi a i ka Tureke, ʻo ke ala palekana loa ʻo ia ka hoʻohana ʻana i nā puke wehewehe ʻōlelo Hawaiʻi-Pelekania mana (e like me ko Pukui & Elbert). Ma hope o ka loiloi hohonu ʻana i ka manaʻo ma o ka Pelekania, e hoʻohuli i ke kikokikona i ka ʻōlelo Tureke me ka hoʻohana ʻana i nā manaʻo grammar kūpono.
- E mālama i ke kahe ʻana o ke kani: Ke unuhi ʻia ke kikokikona, e heluhelu nui ia ma ka ʻōlelo Tureke. Pono ka hopena e like me ke kākau ʻana a kekahi mea kākau Tureke mākaukau, ʻaʻole e like me ka unuhi mīkini pololei wale nō.
He huakaʻi paʻakikī akā he huakaʻi nani ka unuhi ʻana mai ka ʻōlelo Hawaiʻi a i ka ʻōlelo Tureke. Ke hui ka leo o ka Pākīpika me ka naʻauao o ka Anatolia, e wehe ʻia ana kekahi puka hou no ka launa pū ʻana o nā kānaka a me kā lākou mau moʻomeheu kupanaha. ʻO ka mālama pono ʻana i ke grammar, ke kani, a me ke kaona ka kihi e holomua ai kēia hana nui.