I kēia wā o ka launa honua ʻana, ke piʻi nei ka makemake e hoʻohui i nā ʻōlelo a me nā moʻomeheu mamao loa kekahi mai kekahi. ʻO kahi laʻana kupaianaha ʻo ia ka unuhi ʻana mai ka ʻōlelo Hawaiʻi, he ʻōlelo Polenekia i hānai ʻia i waena o ke kai nui o ka Pākīpika, a i ka ʻōlelo Kazaka, he ʻōlelo Tureke i ulu aʻe i waena o nā kula mauʻu ākea o ʻAsia Waena. ʻOiai ʻaʻohe pilina koko a pilina ʻohana paha o kēia mau ʻōlelo ʻelua, he hana nui ka unuhi ʻana i koi i ka mākaukau kiʻekiʻe ma ka ʻaoʻao pilina ʻōlelo (linguistics) a me ke kāhulu moʻomeheu (cultural context). E nānā kākou i nā ʻano kikoʻī, nā luʻuluʻu, a me nā kuhikuhi mākaukau no ka poʻe unuhi e hoʻoikaika nei ma kēia ala ʻōlelo.
Ka Hoʻohālikelike ʻAna i ke Kūkulu ʻŌlelo: Mai ka VSO a i ka SOV
ʻO kekahi keʻakeʻa nui loa ma ka unuhi pololei ʻana ma waena o ka ʻōlelo Hawaiʻi a me ka ʻōlelo Kazaka, ʻo ia ke kūkulu ʻokoʻa ʻana o ka hopena ʻōlelo (sentence structure). Ma ka ʻōlelo Hawaiʻi, hahai ka hapanui o nā hopena i ke kaʻina VSO (Verb-Subject-Object), kahi e mua ai ka wehewehe ʻana i ka hana ma mua o ka mea hana a me ka mea i hana ʻia. No ka laʻana: "Inu ka lio i ka wai." Eia nō ke kumu: "Inu" (Verb), "ka lio" (Subject), a me "i ka wai" (Object). He mea nui kēia no ka mea hōʻike koke ia i ke ʻano o ka hana.
Akā naʻe, he ʻokoʻa loa ke kūkulu ʻana o ka ʻōlelo Kazaka. ʻO kona kaʻina maʻamau ʻo ia ka SOV (Subject-Object-Verb). Ma kēia ʻōlelo Tureke, pono e waiho ʻia ka hana (verb) ma ka hopena loa o ka hopena ʻōlelo. Inā e unuhi pololei ʻia ka laʻana ma luna nei ma ke ʻano Kazaka, e puka mai ana he ʻano like me: "Ka lio i ka wai inu." No laila, ʻaʻole hiki i ka mea unuhi ke neʻe huaʻōlelo ma hope o ka huaʻōlelo. Pono e wāwahi mua ʻia ka hopena holoʻokoʻa o ka ʻōlelo Hawaiʻi, e ʻimi i nā ʻāpana koʻikoʻi o ka pilina ʻōlelo, a laila e kūkulu hou ai ma ke ʻano o ka noʻonoʻo Kazaka. He hana kēia e koi ana i ka noʻonoʻo hohonu i ʻole e nalowale ka waiwai o ka memo kumu.
Nā Momi o ka ʻŌlelo: Kaona a me ka Moʻomeheu Nomadika
He waiwai nui ka manaʻo hūnā ma nā ʻōlelo ʻelua, akā ua hānai ʻia ma luna o nā ʻāina like ʻole. Ma ka ʻōlelo Hawaiʻi, kapa ʻia kēia ʻo ka kaona. He manaʻo hūnā ma hope o nā huaʻōlelo a me nā māmalaʻōlelo, i hoʻopili pinepine ʻia me nā mea ulu o ka ʻāina, ka lepo, ke kai, a me ka makani. ʻO nā huaʻōlelo e like me "pua" a me "ua," hiki ke kuhikuhi i ke keiki, ke aloha, a i ʻole ka waimaka. Inā unuhi ʻia kēia mau huaʻōlelo ma ka ʻōlelo Kazaka me ka hoʻohana ʻana i nā manaʻo maʻamau (e like me "gül" no ka pua a i ʻole "jañbır" no ka ua), e nalowale ana kēlā ʻano hohonu o ka manaʻo moʻomeheu.
Ma kekahi ʻaoʻao, he pilina ikaika ko ka ʻōlelo Kazaka me ka nohona kahuhipa neʻe a me ka steppe (nā kula mauʻu ākea). Loaʻa iā lākou he mau haneli huaʻōlelo e wehewehe ana i nā ʻano like ʻole o ka lio (jylqy), kona mau makahiki, kona kala, a me kona ʻano. No ka laʻana, he ʻokoʻa ka inoa no ke keiki lio, ka lio wahine, ka lio mākua, a me ka lio holo wikiwiki. Inā makemake ka mea unuhi e lawe i kekahi moʻolelo Kazaka e pili ana i nā lio a hoʻokomo i ka ʻōlelo Hawaiʻi, pono e ʻimi i nā ala hou e hōʻike ai i kēlā mau ʻano kikoʻī, no ka mea ʻaʻole lawa ka huaʻōlelo maʻamau ʻo "lio" no ka hōʻike ʻana i kēlā ʻano ʻike kahiko o ka poʻe Kazaka.
Ke Kumu Suffixes a me nā Māka Kuhikuhi
He ʻōlelo agglutinative ka ʻōlelo Kazaka, ʻo ia hoʻi, pili pū nā huaʻōlelo me nā mea liʻiliʻi (suffixes) ma ka hope o ka huaʻōlelo kumu no ka hōʻike ʻana i ke kāne/wahine, ka helu, ka wā (past/present/future), a me ka hihia (case). Hiki i kekahi huaʻōlelo hoʻokahi ma ka ʻōlelo Kazaka ke lilo i hopena ʻōlelo piha ma ka ʻōlelo Hawaiʻi. E nānā kākou i kekahi mau kikoʻī e pili ana i kēia:
- Nā Māka Pilina (Prepositions vs. Postpositions/Suffixes): Ma ka ʻōlelo Hawaiʻi, hoʻohana ʻia nā huaʻōlelo mua (prepositions) e like me "i," "ma," "mai," a me "no." Akā ma ka ʻōlelo Kazaka, hoʻohana ʻia nā suffix e like me -da/-de, -dan/-den, a me -ğa/-ge e pili ana ma ka hope o ka inoa.
- Nā Painu (Verb Conjugation): Hoʻohana ka ʻōlelo Hawaiʻi i nā māka painu ma mua o ka painu (pēlā me "ua," "e...ana," "ke...nei") no ka hōʻike ʻana i ke ʻano o ka wā. Pono ka mea unuhi e hoʻopili pono i kēia mau māka me nā kānāwai o ka "vowel harmony" ma ka ʻōlelo Kazaka i ka manawa e koho ai i ka suffix painu kūpono.
- Ka ʻAha Kuhikuhi Helu: Hōʻike ka ʻōlelo Hawaiʻi i ka helu ma o nā kaimua e like me "nā" a me "mau." Ma ka ʻōlelo Kazaka, ʻo nā suffix -lar/-ler ke hoʻohana ʻia, akā aia nā lula kikoʻī inā pili pū me nā huahelu (e like me ka hoʻohana ʻole ʻana i ka plural suffix ma hope o ka helu).
Nā Manaʻo Kōkua Kūikawā no ka Mea Unuhi
No ka poʻe e makemake ana e unuhi me ka holomua ma waena o kēia mau ʻōlelo ʻelua, eia kekahi mau manaʻo kōkua e pono ai ke mālama:
Ulu mua i ka Moʻomeheu: Ma mua o kou hoʻomaka ʻana e huli huaʻōlelo ma ka puke wehewehe ʻōlelo, e heluhelu e pili ana i ka moʻolelo o nā kānaka. E aʻo e pili ana i ka "ʻāina" no ko Hawaiʻi a me ka "dala" (steppe) no ko Kazaka. ʻO ka hoʻomaopopo ʻana i ka nohona ka kī no ka wehewehe ʻana i ke ʻano o nā huaʻōlelo.
Mālama i ka Manaʻo o ka Hopena, ʻAʻole ka Huaʻōlelo Wale Nō: E pale aku i ka unuhi ʻana i kēlā me kēia huaʻōlelo (word-for-word translation). ʻAʻole e hana kēia ma muli o nā ʻokoʻa syntactic a me nā ʻano morphological o ka ʻōlelo Kazaka. E heluhelu i ka māmalaʻōlelo a pau, e apo i kona ʻuhane, a laila e kākau hou ai ma ka ʻōlelo hopena.
E Hana i Papa Huaʻōlelo Kūikawā (Glossary): Ma muli o ka loaʻa ʻole o nā puke wehewehe ʻōlelo pololei ma waena o ka ʻōlelo Hawaiʻi a me ke Kazaka, pono e hoʻohana i ke ala ʻekolu (e like me ka ʻōlelo Pelekane a me ka Lūkia). Pono e hana i kekahi waihona huaʻōlelo kahi e hoʻohālikelike ʻia ai nā manaʻo koʻikoʻi e pili ana i ke ola, ke aloha, ka ʻohana, a me ke ao kūlohelohe.
Nānā Hou me ka Native Speaker: Inā hiki, e nānā pū me kahi kanaka i hānai ʻia me ka ʻōlelo hopena. Hiki iā lākou ke kōkua i ka ʻike ʻana inā he ʻano kūlohelohe ka hopena ʻōlelo i unuhi ʻia a i ʻole he ʻano ʻē paha ke heluhelu ʻia.
He Hopena Kūkulu Kūpono
ʻO ka unuhi ʻana mai ka ʻōlelo Hawaiʻi a i ka ʻōlelo Kazaka, ʻaʻole ia he hoʻololi huaʻōlelo wale nō, akā he hana kūkulu alahaka ma waena o nā honua ʻelua. Ma o ka hoʻomaopopo hohonu ʻana i ka grammar VSO a me ka SOV, ke kaona a me ka nohona steppe, hiki i ka mea unuhi ke mālama i ka nani a me ka mana o kēlā me kēia ʻōlelo. Hāʻawi kēia hana i ka manawa kūpono e hoʻomālamalama hou ai i ko kākou ʻano kanaka ma o ka pilina o kā kākou mau ʻōlelo makuahine.