ബർമീസ് ലേക്ക് അൽബേനിയൻ വിവർത്തനം ചെയ്യുക - സൗജന്യ ഓൺലൈൻ വിവർത്തകനും ശരിയായ വ്യാകരണവും | ഫ്രാങ്കോ വിവർത്തനം

မြန်မာဘာသာစကားနှင့် အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကားတို့သည် မတူညီသော ဘာသာစကားမိသားစုများမှ ဆင်းသက်လာကြပြီး တည်ဆောက်ပုံ၊ သဒ္ဒါစနစ်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုနောက်ခံများ လွန်စွာကွာခြားကြသည်။ မြန်မာဘာသာစကားသည် တရုတ်-တိဗက် (Sino-Tibetan) ဘာသာစကားမိသားစုဝင် ဖြစ်ပြီး အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကားမှာမူ အင်ဒို-ယူရိုပီယံ (Indo-European) ဘာသာစကားမိသားစုတွင် သီးခြားခွဲထွက်နေသော ထူးခြားသည့် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာဘာသာမှ အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာသို့ တိကျမှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်ရန် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ ကွာခြားချက်များကို အတွင်းကျကျ နားလည်သဘောပေါက်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် အဆိုပါ ဘာသာစကားနှစ်ခုအကြား ပြန်ဆိုရာ၌ တွေ့ကြုံရမည့် စိန်ခေါ်မှုများ၊ သဒ္ဒါစနစ် ကွာခြားချက်များနှင့် ပညာရှင်များအတွက် အသုံးဝင်မည့် အကြံပြုချက်များကို အသေးစိတ် ဖော်ပြပေးသွားမည် ဖြစ်သည်။

၁။ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ကွာခြားချက် (Sentence Structure Differences)

မြန်မာဝါကျများ၏ အခြေခံတည်ဆောက်ပုံမှာ ကတ္တား-ကံ-ကြိယာ (Subject-Object-Verb - SOV) ပုံစံဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် "ကျွန်တော် ထမင်း စားသည်" ဟူသော ဝါကျတွင် ကြိယာသည် ဝါကျ၏အဆုံးတွင် တည်ရှိသည်။ အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကားတွင်မူ အင်ဒို-ယူရိုပီယံ ဘာသာစကားအများစုကဲ့သို့ ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ (Subject-Verb-Object - SVO) စနစ်ကို အသုံးပြုသည်။ "Unë ha bukë" (ကျွန်တော် စားသည် ထမင်း) ဟု ရေးသားရသည်။

ဤကွာခြားချက်ကြောင့် ဘာသာပြန်ဆိုသူများသည် မြန်မာစာသားကို ဖတ်ရှုရာတွင် ဝါကျတစ်ခုလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်နိုင်ရန် ဝါကျအဆုံးအထိ စောင့်ဆိုင်းဖတ်ရှုရပြီးမှ အယ်လ်ဘေးနီးယားဝါကျပုံစံသို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းရသည်။ အထူးသဖြင့် ရှုပ်ထွေးသော ဝါကျရှည်များတွင် သတင်းအချက်အလက် စီးဆင်းမှုနှင့် ဦးစားပေး အစီအစဉ်များကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်းရန် လိုအပ်သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာစာတွင် ပါဝင်လေ့ရှိသော "ကြောင့်"၊ "သော်လည်း" စသည့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာတွင် ဝါကျ၏အစ သို့မဟုတ် အလယ်၌ ထည့်သွင်းရသဖြင့် နေရာချထားမှုကို ဂရုပြုရမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာ - "မိုးရွာသောကြောင့် ကျွန်တော် မသွားပါ" ဟူသော ဝါကျကို အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာသို့ ပြန်ဆိုလျှင် "Unë nuk shkoj sepse bie shi" (မိုးရွာသောကြောင့် ကျွန်တော် မသွားပါ) ဟု အကြောင်းပြချက်ကို ဝါကျနောက်ပိုင်းတွင် ထားရှိလေ့ရှိသည်။

၂။ နာမ်နှင့် သဒ္ဒါဂုဏ်သတ္တိများ (Nouns and Grammatical Features)

အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာစကား၏ အခက်ခဲဆုံး သဒ္ဒါအပိုင်းတစ်ခုမှာ နာမ်များတွင် ဂျင်ဒါ (Gender) သို့မဟုတ် လိင်ခွဲခြားမှု ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ နာမ်တိုင်းကို ပုလ္လိင် (Masculine)၊ ဣတ္ထိလိင် (Feminine) နှင့် ကလ္လိင် (Neuter) ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ ဤလိင်ကွဲပြားမှုသည် ၎င်းတို့နှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုသည့် နာမဝိသေသနများနှင့် အညွှန်းစကားလုံးများကိုပါ ပြောင်းလဲစေသည်။ မြန်မာဘာသာစကားတွင်မူ နာမ်များ၌ သဒ္ဒါနည်းအရ လိင်ခွဲခြားမှုမရှိသဖြင့် ဘာသာပြန်ရာတွင် အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကား၏ နာမ်လိင်စနစ်နှင့် ဝိဘတ်သွယ်ခြင်း (Declension) များကို အထူးဂရုပြုရမည်။

ထို့အပြင် အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာတွင် နာမ်များကို ဝါကျအတွင်း ၎င်းတို့၏ တာဝန်အလိုက် ဝိဘတ်ငါးမျိုး (Nominative - ကတ္တားဝိဘတ်၊ Genitive - ပိုင်ဆိုင်ခြင်းပြဝိဘတ်၊ Dative - လက်ခံသူပြဝိဘတ်၊ Accusative - ကံဝိဘတ်၊ Ablative - ထွက်ခွာရာပြဝိဘတ်) ခွဲခြားအသုံးပြုသည်။ မြန်မာဘာသာတွင် "ကို"၊ "၏"၊ "သို့" စသည့် ဝိဘတ်နောက်ဆက်များဖြင့် ဖော်ပြသကဲ့သို့ အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာတွင် နာမ်၏ အဆုံးသတ်စာလုံးများ ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ နာမ်တစ်ခုတည်းကိုပင် ၎င်းနောက်ဆက်တွဲ သတ်မှတ်ချက်များအရ ပုံစံပေါင်းများစွာ ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်းသည် မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုသူများအတွက် ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် "libër" (စာအုပ်) ဟူသော နာမ်သည် ဝါကျအတွင်းရှိ နေရာအလိုက် "libri"၊ "librit"၊ "librin" စသည်ဖြင့် ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။

၃။ ကြိယာပုံစံများနှင့် ကာလပြောင်းလဲမှု (Verb Tenses and Moods)

မြန်မာဘာသာစကားသည် ကြိယာနောက်ဆက် ပစ္စည်းများ (particles) ဖြစ်သော "သည်"၊ "ခဲ့သည်"၊ "မည်" စသည်တို့ကို သုံး၍ ကာလ (Tense) ကို ဖော်ပြသည်။ အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကားတွင်မူ ကြိယာများကို ကာလ၊ ကတ္တား၏ လူပုဂ္ဂိုလ် (First, Second, Third Person) နှင့် အရေအတွက် (Singular, Plural) ပေါ်မူတည်၍ ရုပ်လုံးပြောင်းလဲခြင်း (Conjugation) ပြုလုပ်ရသည်။

အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာတွင် အတိတ်ကာလကိုပင် ပုံစံအမျိုးမျိုး (Imperfect, Perfect, Aorist) ခွဲခြားထားပြီး စကားပြောသူ၏ စိတ်နေသဘောထားကို ဖော်ပြသည့် စိတ်အခြေအနေပြ ကြိယာပုံစံများ (Indicative, Subjunctive, Conditional, Optative, Admirative, Imperative) လည်း ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် "Admirative mood" (အံ့သြခြင်းပြ ကြိယာပုံစံ) သည် အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကား၏ သီးခြားထူးခြားချက်ဖြစ်ပြီး မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် သင့်လျော်သော အာမေဋိတ် သို့မဟုတ် အနက်အဓိပ္ပာယ်ပြောင်းလဲမှုများဖြင့် ဖော်ပြရန် လိုအပ်သည်။ မြန်မာဘာသာစကားရှိ ကြိယာနောက်ဆက်ပစ္စည်းများ၏ နက်နဲမှုကို အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရာတွင် သဒ္ဒါနည်းကျကျ မှန်ကန်စေရန် အထူးဂရုပြုရမည်ဖြစ်သည်။

၄။ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လေးစားသမှုပြ စကားလုံးများ (Politeness and Honorifics)

မြန်မာဘာသာစကားတွင် စကားပြောဆိုသူချင်း၏ ရာထူး၊ အသက်အရွယ်နှင့် ဆက်ဆံရေးအပေါ် မူတည်၍ လေးစားသမှုပြ စကားလုံးများ (ဥပမာ - ပါဘုရား၊ ခင်ဗျာ၊ ရှင့်၊ ကန်တော့ဆွမ်း) ကို အလေးထားသုံးစွဲကြသည်။ အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကားတွင်မူ ယေဘုယျအားဖြင့် ဒုတိယလူပုဂ္ဂိုလ် နာမ်စားဖြစ်သော "ti" (မင်း/နင်) နှင့် "ju" (ခင်ဗျား/သင်တို့) ဟူ၍သာ တရားဝင်မှုအဆင့်အတန်းကို ခွဲခြားသည်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာဘာသာရှိ နက်နဲသော လေးစားသမှုပြစနစ်နှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများကို အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရာတွင် တိုက်ရိုက်ပြန်ဆို၍မရဘဲ သင့်လျော်သော လေသံ၊ အသုံးအနှုန်းနှင့် စကားလုံးရွေးချယ်မှုဖြင့် အနီးစပ်ဆုံး ဖော်ပြရမည်။ ဥပမာအားဖြင့် "ဆရာတော်" ဟူသော စကားလုံးကို ပြန်ဆိုရာတွင် သာမန်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် အဆင့်မြင့်ဘုန်းတော်ကြီးဟူသော ဆက်စပ်အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်ရန် နောက်ထပ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်နိုင်သည်။

၅။ ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းနှင့် အီဒီယံ (Idioms) များ ပြန်ဆိုခြင်း စိန်ခေါ်မှုများ

ဘာသာစကားနှစ်ခုလုံးတွင် ကိုယ်ပိုင်အီဒီယံများနှင့် စကားပုံများ ရှိကြသည်။ မြန်မာတို့၏ "ခွေးမြီးကောက် ကျည်တောက်စွပ်" သို့မဟုတ် "အိုးချင်းထားတော့ အိုးချင်းထိ" စသည့် စကားပုံများသည် မြန်မာ့လူနေမှုဘဝနှင့် သမိုင်းကြောင်းကို အခြေခံထားသည်။ အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကားတွင်လည်း ဘော်လ်ကန်ဒေသ ယဉ်ကျေးမှုကို အခြေခံထားသော စကားပုံများစွာ ရှိသည်။

ဤသို့သော စကားစုများကို တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်ဆိုပါက အယ်လ်ဘေးနီးယား စာဖတ်သူများအတွက် နားလည်ရခက်ခဲစေမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘာသာပြန်ဆိုသူသည် အဆိုပါ အီဒီယံများ၏ အနှစ်သာရကို သဘောပေါက်ပြီး အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကားတွင် အလားတူ ဆိုလိုရင်းရှိသည့် စကားပုံ သို့မဟုတ် ရှင်းလင်းသော အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်ကို အစားထိုးသုံးစွဲရမည်ဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားနှစ်ခုလုံး၏ နောက်ကွယ်ရှိ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းကို လေ့လာထားခြင်းကသာ ဤစိန်ခေါ်မှုကို ကျော်လွှားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

၆။ နည်းပညာနှင့် ကွန်ပျူတာ အထောက်အကူပြု ဘာသာပြန်စနစ်များ (CAT Tools) အသုံးပြုခြင်း

ယနေ့ခေတ်တွင် ဘာသာပြန်လုပ်ငန်းများကို ပိုမိုမြန်ဆန်ပြီး တသမတ်တည်း ဖြစ်စေရန် ကွန်ပျူတာအထောက်အကူပြု ဘာသာပြန်ကိရိယာများ (CAT Tools) ကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော် မြန်မာဘာသာစကားမှ အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကားသို့ တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုနိုင်သော စက်ဘာသာပြန်စနစ်များ (Machine Translation) သည် အင်္ဂလိပ် သို့မဟုတ် အခြားဘာသာစကားကြီးများကဲ့သို့ တိကျမှုမရှိသေးပေ။

ထို့ကြောင့် CAT Tools များကို အသုံးပြုရာတွင် ဘာသာပြန်မှတ်ဉာဏ် (Translation Memory) နှင့် ဝေါဟာရဘဏ် (Glossary) များကို ကိုယ်တိုင် စနစ်တကျ ပြုစုပျိုးထောင်ထားရန် လိုအပ်သည်။ ၎င်းသည် ဘာသာပြန်အရည်အသွေးကို ထိန်းရှိမ်းရန်နှင့် အချိန်ကုန်သက်သာစေရန် များစွာ အထောက်အကူပြုမည် ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် ဥပဒေဆိုင်ရာ စာသားများကို ပြန်ဆိုရာတွင် ဝေါဟာရဘဏ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် အလွန်အရေးပါသည်။

၇။ ဘာသာပြန်သူများအတွက် လက်တွေ့ကျသော အကြံပြုချက်များ (Practical Tips)

• စကားစပ်ကို အလေးထားပါ - စကားလုံးချင်း တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်ခြင်း (Literal Translation) ကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး စာကြောင်းတစ်ခုလုံး၏ ဆိုလိုရင်းနှင့် လေသံကို ဦးစားပေးပြန်ဆိုပါ။
• သဒ္ဒါမှန်ကန်မှုကို စစ်ဆေးပါ - အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကား၏ နာမ်နှင့် နာမဝိသေသန ညှိနှိုင်းမှု (Noun-Adjective Agreement) နှင့် ကြိယာရုပ်ပြောင်းပုံစံများ မှန်ကန်မှုကို ထပ်ဖန်တလဲလဲ စစ်ဆေးရန် လိုအပ်သည်။
• အပြန်အလှန် စိစစ်ပါ - တတ်နိုင်ပါက မြန်မာဘာသာနှင့် အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာစကားနှစ်ခုလုံးကို ကျွမ်းကျင်သော ဒေသခံပညာရှင် (Native Speaker) များဖြင့် အချောသတ် တည်းဖြတ်ခြင်း (Proofreading) ပြုလုပ်ပါ။
• ဆီလျော်အောင် ရေးသားပါ - အယ်လ်ဘေးနီးယား စာဖတ်ပရိသတ်အတွက် ဖတ်ရလွယ်ကူပြီး သဘာဝကျစေရန် လိုအပ်သလို ဝါကျများကို ပြန်လည်ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းပါ။

၈။ နိဂုံး (Conclusion)

မြန်မာဘာသာမှ အယ်လ်ဘေးနီးယားဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခြင်းသည် အာရှနှင့် ဥရောပတောင်ပိုင်း ဘာသာစကားနှစ်ခုအကြား ပေါင်းကူးတံတားသဖွယ် ဖြစ်သည်။ ထိရောက်ပြီး အရည်အသွေးမြင့်မားသော ဘာသာပြန်ဆိုမှုများ ရရှိရန်အတွက် ဘာသာစကားနှစ်ခုလုံး၏ သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ကွဲပြားချက်များကို အစဉ်တစိုက် လေ့လာပြီး ယဉ်ကျေးမှုချင်း ထိတွေ့ဆက်စပ်မှုကို သတိပြုလုပ်ဆောင်ကြရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။