Ntụgharị asụsụ bụ otu n'ime ngwá ọrụ kachasị ike na-ejikọ obodo na omenala dị iche iche n'ụwa. Mgbe anyị na-ekwu maka ịtụgharị asụsụ site n'Igbo gaa na Arabic (العربية), anyị na-ekwu maka ijikọ asụsụ abụọ nwere akụkọ ihe mere eme bara ọgaranya ma nwee usoro na nhazi dị iche iche kpamkpam. Asụsụ Igbo bụ asụsụ obodo dị na mpaghara ndịda-ọwụwa anyanwụ Nigeria, ebe asụsụ Arabic bụ asụsụ Semitic nke a na-asụ n'ọtụtụ mba dị na Middle East na North Africa. Edemede a ga-enyocha n'ụzọ miri emi usoro dị iche iche, ihe ịma aka ndị pụrụ iche, na ndụmọdụ ga-enyere ndị ntụgharị asụsụ aka ịmepụta ọrụ dị mma na nke ziri ezi n'etiti asụsụ abụọ a.
Esemokwu dị na Nhazi Grama na Syntax n'etiti Igbo na Arabic
Nke mbụ, nhazi ahịrịokwu nke asụsụ abụọ a dị iche. Asụsụ Igbo na-agbaso usoro Subject-Verb-Object (SVO). N'ime usoro a, aha na-eme ihe na-ebute ụzọ, ngwaa esochi ya, tupu aha a na-eme ihe abịa. Dịka ọmụmaatụ: "Chidi zụrụ akwụkwọ". N'aka nke ọzọ, asụsụ Arabic nwere mgbanwe dị ukwuu na nhazi ya. Arabic nwere ahịrịokwu abụọ bụ isi: Jumla Fi'liyya (ahịrịokwu ngwaa) nke na-amalite site na Verb-Subject-Object (VSO), na Jumla Ismiyya (ahịrịokwu aha) nke na-amalite site na Subject-Verb-Object (SVO). N'ihi nke a, mgbe a na-asụgharị ederede Igbo gaa na Arabic, onye ntụgharị asụsụ ga-enyocha ọnọdụ ahịrịokwu ọ bụla iji kpebie ma ọ bụ nhazi VSO ma ọ bụ SVO ga-akacha mma maka izi ezi na nkọwa nke ederede ahụ.
Ihe ọzọ bụ "Gender Agreement" ma ọ bụ nkwekọ nwoke na nwaanyị. Na grama Arabic, aha ọ bụla, ngwaa ọ bụla, na adjective ọ bụla nwere ụdị nke nwoke (Mudhakkar) ma ọ bụ nwaanyị (Mu'annath). Usoro a dị mgbagwoju anya n'ihi na ọ na-emetụta ọbụna ihe ndị na-enweghị ndụ. Dịka ọmụmaatụ, na Arabic, "akwụkwọ" (kitab) bụ nwoke, mana "tebulu" (tawila) bụ nwaanyị. N'asụsụ Igbo, usoro nkwekọ nwoke na nwaanyị anaghị enwe mmetụta siri ike na ngwaa ma ọ bụ adjectives. Nnọchiaha "Ọ" na-anọchi anya ma nwoke ma nwaanyị. Neke a pụtara na onye ntụgharị asụsụ nwere ike ịsụgharị "Ọ gara ụlọ akwụkwọ" gaa na Arabic dịka "Dhahaba ila al-madrasah" (maka nwoke) ma ọ bụ "Dhahabat ila al-madrasah" (maka nwaanyị). Onye ntụgharị ga-enwerịrị nghọta banyere onye a na-ekwu maka ya n'ederede mbụ tupu ọ malite ịtụgharị ya.
Ụdaolu na Ndekọ Akwụkwọ: Ihe Isi Ike Ndị Ọkachamara Na-ezute
Usoro ederede na akara na-ewetakwa ihe ịma aka nke ha. A na-ede asụsụ Igbo site n'aka ekpe gaa n'aka nri (LTR) site na lise mkpụrụ akwụkwọ Latin. Arabic, n'aka nke ya, bụ asụsụ a na-ede site n'aka nri gaa n'aka ekpe (RTL) site na lise mkpụrụ akwụkwọ Arabic. Nke a chọrọ ka onye ntụgharị nwee ezigbo nkà na nhazi ederede abụọ (Bi-directional text layouts) iji hụ na akara edemede, nọmba, na nhazi ibe akwụkwọ adịghị agbagwoju anya mgbe a na-ebipụta ya ma ọ bụ na-ebunye ya na webụsaịtị.
Ọzọkwa, Igbo bụ asụsụ ụdaolu, ebe ụdaolu dị elu, ala, ma ọ bụ nke na-ada ada na-agbanwe nkọwa nke okwu (dịka "ákwà" bụ cloth, "àkwá" bụ egg, "àkwà" bụ bed, "ákwá" bụ cry). Ọ bụ ezie na Arabic abụghị asụsụ ụdaolu, ọ nwere mgbanwe ụdaume dị mkpa (Tashkeel) nke na-ekpebi nkọwa okwu na ọnọdụ ya na grama (Ir'ab). Ọ bụrụ na e deghị akara ụdaume ndị a na Arabic, ọ nwere ike ịkpata mgbagwoju anya. Ndị ntụgharị asụsụ Igbo gaa na Arabic ga-ahụ na ha ghọtara ụdaolu Igbo nke ọma ka ha wee nwee ike ịtụgharị nkọwa ya n'ụzọ ziri ezi n'ime usoro grama Arabic.
Omenala, Ilu, na Akpaala Okwu: Ntụgharị nke Pụtara Ihe
Otu n'ime akụkụ kachasị mkpa na ntụgharị asụsụ bụ omenala. Ndị Igbo nwere omenala bara ọgaranya ebe a na-eji ilu (Ilu Igbo) sụọ okwu dị iche iche. Ilu ndị a na-enwekarị nghọta miri emi nke gbadoro ụkwụ n'ụdị ndụ, anụmanụ, na gburugburu ebe obibi ndị Igbo. N'otu aka ahụ, asụsụ Arabic juputara na nkọwa omenala, akụkọ ihe mere eme, na nkwenye okpukpe (Islam). Ntụgharị okwu n'okwu (literal translation) na-emebi nkọwa nke ilu ndị a mgbe niile.
Dịka ọmụmaatụ, tụlee ilu a: "Miri nọ n'ụlọ nwere ike imeri ọkụ". Ọ bụrụ na a sụgharịa ya okwu n'okwu na Arabic, ọ ga-abụ naanị nkọwa gbasara mmiri na ọkụ. Mana nkọwa ya n'ezie metụtara nsogbu dị n'ime ezinụlọ ma ọ bụ obodo nke a ga-edozi site n'ime. Onye ntụgharị asụsụ nwere nkà ga-achọ ilu Arabic ma ọ bụ nkọwa omenala dakọtara na nke a, dịka nkwupụta na-ekwu gbasara udo na ezinụlọ na Arabic. Nke a bụ ihe a na-akpọ "transcreation" ma ọ bụ ntụgharị omenala, ebe a na-ebute ozi na mmetụta ụzọ tupu okwu ndị a na-eji eme ya abịa.
Atụmatụ na Ndụmọdụ Ndị Kachasị Mma Maka Ndị Ntụgharị Asụsụ
Iji hụ na ntụgharị asụsụ Igbo gaa na Arabic gara nke ọma, ndị ọkachamara ga-agbaso usoro na atụmatụ ndị a:
- Mụta ihe gbasara okpukpe na akụkọ ihe mere eme: Asụsụ Arabic nwere njikọ chiri anya na okpukpe Islam na omenala ndị Arab. Ọtụtụ okwu eji arụ ọrụ kwa ụbọchị nwere nkọwa okpukpe. Onye ntụgharị asụsụ Igbo ga-amarịrị nke a ka ọ ghara iji okwu na-ekwesịghị ekwesị mee ihe n'ọnọdụ dị iche iche.
- Mepụta nchekwa data nke okwu (Terminology Glossaries): N'ihi na asụsụ Igbo na Arabic esoghị n'otu ezinụlọ asụsụ, ọ dịghị akwụkwọ ọkọwa okwu zuru ezu dị n'etiti ha abụọ. Ọ bụ ọrụ onye ntụgharị imepụta glossaries nke ya maka okwu azụmahịa, ahụike, iwu, na teknụzụ.
- Jiri ngwaọrụ kọmputa maka ntụgharị asụsụ (CAT Tools): Ngwaọrụ dịka SDL Trados ma ọ bụ Smartcat na-enyere aka idebe ntụgharị asụsụ ndị e mere n'oge gara aga (Translation Memory). Nke a na-eme ka ọrụ dị ngwa ma na-eme ka okwu ndị a na-eji eme ihe kwekọọ n'akụkụ niile nke ederede.
- Nyocha ikpeazụ site n'aka ndị nwe asụsụ: Ọ dị mkpa mgbe niile ka onye na-asụ asụsụ Arabic kemgbe ọmụmụ (native speaker) nyochaa ederede a sụgharịrị gaa na Arabic iji hụ na ọ na-asọ dịka mmiri ma bụrụ nke nwere nghọta doro anya.
Mmechi na Mkpa Ntụgharị a n'Ụwa Taa
Ka mmekọrịta akụ na ụba na nke azụmahịa n'etiti Nigeria na mba ndị Arab na-abawanye, mkpa maka ndị ntụgharị asụsụ Igbo gaa na Arabic na-abawanyekwa. Mmekọrịta a chọrọ ntụgharị asụsụ ziri ezi nke akwụkwọ nkwekọrịta, ozi gbasara ahụike, na akwụkwọ agụmakwụkwọ. Iji nweta ezigbo nsonaazụ, ndị ntụgharị asụsụ ga-anọgide na-amụ ihe, na-emeziwanye nkà ha n'asụsụ abụọ a, ma na-eji atụmatụ ọkachamara eme ihe na ọrụ ha kwa ụbọchị.