Phetolelo lipakeng tsa lipuo tsa malapa a fapaneng haholo e lula e le phephetso e kholo ho bafetoleli le litsebi tsa puo. Sesotho, e leng puo ea Se-Bantu e buuoang haholo Afrika Boroa le Lesotho, le Sekroatia (Croatian), e leng puo ea Se-Slavic e buuoang Europe Boroa-boalela, li na le phapang e kholo haholo ea sebopeho, thuto-puo, le setso. Sengoloa sena se hlahloba ka botlalo mekhoa, liphephetso, le litlhahiso tse hlokahalang ho netefatsa hore phetolelo ho tloha ho Sesotho ho ea ho Sekroatia e ba e nepahetseng, e hlakileng, 'me e lumellana le litloaelo tsa babali ba buang Sekroatia.
Phapang ea Sebopeho sa Thuto-Puo: Lihlopha tsa Mabitso khahlanong le Dikeisi tsa Sekroatia
Ntlha ea pele le ea bohlokoa ka ho fetisisa eo mofetoleli a lokelang ho e utloisisa ke phapang ea meralo ea thuto-puo ea lipuo tsena tse peli. Sesotho se itšetlehile haholo ka sistimi ea lihlopha tsa mabitso (noun classes). Lihlopha tsena li laola hore na mabitso a sebetse joang mondlong oa polelo, 'me li laola le litumellano tsa likhakanyo, maetsi, le maemeli. Ka lehlakoreng le leng, Sekroatia ha se na lihlopha tsena tsa mabitso tsa Se-Bantu, empa se sebelisa sistimi e rarahaneng ea dikeisi (cases/padeži) le bong ba mabitso (grammatical genders: masculine, feminine, le neuter).
Ha u fetolela ho tloha ho Sesotho ho ea ho Sekroatia, mofetoleli o tlameha ho:
- Hloea Bong ba Mabitso ka Sekroatia: Kaha mabitso a mangata a Sesotho ha a na bong ba thuto-puo bo hlakileng joaloka ba lipuo tsa Europe (mohlala, "sefate" kapa "ntho"), mofetoleli o tlameha ho tseba hore na lereo leo le tla nka bong bofe ka Sekroatia (sefate ka Sekroatia ke "stablo" e leng neuter, kapa "drvo").
- Utloisisa Dikeisi tse Supileng tsa Sekroatia: Sekroatia se na le dikeisi tse supileng (Nominative, Genitive, Dative, Accusative, Vocative, Locative, le Instrumental) tse fetolang qetello ea mabitso, liminerale, le litlhaloso ho latela karolo eo li e bapalang polelong. Sena se fapane haholo le Sesotho moo re sebelisang lihlongoana (prefixes) le lilemo tsa mantsoe ho supa kamano.
- Litumellano tsa Lintho (Concord Agreement): Ka Sesotho, tumellano e tsamaisana le sehlopha sa lebitso. Ka Sekroatia, tumellano e tsamaisana le bong, palo (bongata kapa bonngoe), le keisi ea lebitso.
Sebopeho sa Polelo le Tlhophiso ea Mantsoe (Word Order and Syntax)
Sesotho se latela sebopeho sa polelo sa Sehlopha-Ketso-Ntho (Subject-Verb-Object kapa SVO). Leha Sekroatia le sona se ka sebelisa SVO e le sebopeho sa mantlha, ke puo e nang le tlhophiso e lokolohileng haholo ea mantsoe (free word order) ka lebaka la tšebeliso ea dikeisi tse supileng tse hlakisang likamano tsa mantsoe polelong ntle le ho itšetleha ka tatellano e tiileng.
Sena se bolela hore ha u fetolela polelo ea Sesotho e bonolo, u ka ba le mekhoa e fapaneng ea ho e ngola ka Sekroatia ho latela hore na u batla ho totobatsa ntlha efe. Ka mohlala, polelo e reng "Ntate o bala buka" (SVO) e ka fetoleloa ka Sekroatia e le "Otac čita knjigu" (SVO), empa ho latela maemo, e ka boela ea ngoloa e le "Knjigu čita otac" (OVS) ntle le ho lahleheloa ke moelelo oa mantlha, leha ho na le phapang e nyane ea khatiso kapa setaele.
Liphephetso tsa Setso le Likopano tsa Mantsoe (Cultural Nuances and Idioms)
Phetolelo hase feela ho fetola mantsoe ho tloha puong efe ho ea ho efe; ke ho fetola litso le maemo a bophelo. Sesotho se na le lipolelo tse ngata tsa bohlale, maele, le litšomo tse amanang haholo le bophelo ba Basotho, liphoofolo, tlhaho, le litsela tsa bona tsa bophelo ba bo-nkhono le bo-ntate-moholo. Sekroatia le sona se na le litloaelo le maele a sona a amanang le nalane ea Europe, bophelo ba leoatle (Adriatic Sea), le temo ea libakeng tseo.
Litlhahiso tsa ho sebetsana le litso:
- Qoba Phetolelo ea Lereo ka Lereo (Literal Translation): Maele a Sesotho a kang "Pela e tsoetsoe ke ho romeletsa" a ke ke a fetoleloa ka mantsoe a tobileng ka Sekroatia, kaha moelelo o tla lahleheloa ke morero. Mofetoleli o tlameha ho fumana maele a lekanang le ao ka Sekroatia (mohlala, a buang ka bohlokwa ba ho iketsetsa lintho ka bouena) kapa a hlalose moelelo ka tsela e bonolo.
- Mantsoe a se nang Likarolo tse Lekanang (Untranslatable Words): Ho na le mantsoe a Sesotho a kang "seriti" kapa "botho" a nang le moelelo o tebileng oa setso. Ka Sekroatia, lereo "botho" le ka fetoleloa e le "ljudskost" kapa "humanost", empa hangata litlhaloso tsena ha li nke moralo o feletseng oa moelelo oa setso oa Se-Bantu. Mofetoleli o lokela ho sebelisa mantsoe a moelelo o haufi haholo kapa a tlatse ka litlhaloso tse ekelitsoeng ha ho hlokahala.
Lisebelisoa le Mekhoa ea ho Ntlafatsa Boleng ba Phetolelo
Bakeng sa ho etsa phetolelo e hloahloa le e nepahetseng, ho bohlokoa ho sebelisa mekhoa ea sejoale-joale ea tekheniki le lisebelisoa tse nepahetseng tsa phetolelo. Mona ke tse ling tsa litsela tseo u ka netefatsang katleho ka tsona:
- Tlhophiso ea Pokello ea Mantsoe (Glossary Creation): Pele o qala morero ofe kapa ofe oa phetolelo, theha glossary ea mantsoe a bohlokoa le a se nang likarolo tse tobileng tsa phetolelo. Sena se thusa ho boloka ho tšoana ha mantsoe ho pholletsa le sengoloa se selelele.
- Tšebeliso ea CAT Tools (Computer-Assisted Translation): Lisebelisoa tse kang SDL Trados kapa MemoQ li ka thusa haholo ho laola memori ea phetolelo (Translation Memory), haholo-holo bakeng sa litokomane tsa semmuso kapa tsa tekheniki. Leha ho le joalo, kaha datha ea lipuo tsena tse peli e se nang bongata marang-rang, mofetoleli o lokela ho itšetleha haholo ka tsebo ea hae ea thuto-puo.
- Hlahloba le Sebui sa Lihlooho (Review by a Native Speaker): Kamehla ho bohlokoa hore sengoloa se fetotsoeng se hlahlojwe ke sebui sa tlhaho sa Sekroatia (native Croatian speaker) ho netefatsa hore setaele, molumo, le mokhoa oa ho bua li tlhaho ebile li nepahetse bakeng sa babali ba Sekroatia.
Kakaretso ea Mekhoa e Molemo bakeng sa Bafetoleli
Ho fetolela ho tloha ho Sesotho ho ea ho Sekroatia ho hloka bokhoni bo phahameng ba puo le kutloisiso e tebileng oa setso sa lipuo tsena ka bobeli. Ka ho ela hloko dikeisi tsa Sekroatia, tumellano ea mabitso, ho qoba phetolelo ea mantsoe a tobileng, le ho netefatsa hore maele le lipolelo tse ling tsa setso li fetoleloa ka tsela e utloahalang, mofetoleli a ka khona ho theha borokho bo matla ba puisano lipakeng tsa lichaba tsena tse peli. Katleho e itšetlehile ka boitokiso bo botle, tlhahlobo e hlokolosi, le tjantjello ea ho ithuta lintho tse ncha letsatsi le leng le le leng.