Fassara tsakanin harsuna biyu wadanda ba su da alaka ta asali ko ta yanki na iya zama babban kalubale mai ban sha'awa ga kowane kwararren mai fassara. Harshen Hausa, wanda yake daya daga cikin manyan harsunan Afirka na reshen Chadic (Afroasiatic) da ake magana da shi a yammacin Afirka, da kuma Harshen Indonesiya (Bahasa Indonesia), wanda yake reshen harsunan Austronesian da ake magana da shi a kudu maso gabashin Asiya, suna da bambance-bambance na musamman ta fuskar tsari, nahawu, da kuma al'ada. Saboda karuwar hulda ta kasuwanci, ilimi, yawon bude ido, da kuma addini tsakanin kasashen yammacin Afirka da kasashen Asiya, bukatar fassarar Hausa zuwa Indonesiya mai inganci tana kara habaka a kowace rana.
Bambance-Bambancen Tsarin Nahawu Tsakanin Hausa da Indonesiya
Babban kalubale na farko da mai fassara ke fuskanta yayin gudanar da fassarar Hausa zuwa Indonesiya shi ne bambancin tsarin nahawu na harsunan biyu. Harshen Hausa yana amfani da jinsi (gender) ga sunaye da wakilan suna, inda ake da rabe-rabe na namiji da mace (misali: "ya zo" ga namiji, "ta zo" ga mace). Akasin haka, Harshen Indonesiya ba shi da tsarin jinsi ko kadan. A cikin Harshen Indonesiya, ana amfani da kalma guda daya kamar "dia" don nuna "shi" ko "ita" ba tare da la'akari da jinsi ba. Saboda rasa wannan rabe-rabe na halitta, lokacin fassara rubutu daga Hausa zuwa Indonesiya, mai fassara dole ne ya kula sosai da mahallin maganar don tabbatar da cewa ma'anar jinsin ba ta bace ba idan tana da tasiri a kan labarin.
Bugu da kari, Harshen Hausa yana da tsarin lokaci (tenses) da bangaren aiki (aspects) daban-daban wadanda ake nunawa ta hanyar sauya wakilin suna na musamman (kamar "nakan rubuta", "na rubuta", "ina rubutawa", "zan rubuta"). A gefe guda, Harshen Indonesiya ba shi da sauye-sauyen fi'ili don nuna lokaci. Maimakon haka, Harshen Indonesiya yana dogara ne a kan kalmomin lokaci ko alamomi na musamman don nuna lokacin da aiki ya faru. Misali, ana amfani da kalmomin "sudah" (riga ko ya faru), "sedang" (yana faruwa yanzu), ko "akan" (zai faru nan gaba) kafin fi'ili don nuna lokacin aiki. Wannan yana bukatar mai fassara ya kasance mai kwarewa wajen fahimtar lokutan aiki a Hausa domin fassara su daidai a Indonesiya.
Al'ada da Kalaman Cikin Gida (Idioms and Proverbs)
Fassara ba wai kawai sauya kalmomi ba ne daga wani harshe zuwa wani; tana nufin sauya al'ada da salon tunani. Harshen Hausa yana da arzikin kararin magana da karin magana wadanda ke da alaka ta kut-da-kut da rayuwar al'ummar Hausawa. Haka ma Harshen Indonesiya yana da nasa salon magana (peribahasa) da ke nuna rayuwa da al'adun mutanen tsibiran Indonesiya.
Kuskure ne mai girma mai fassara ya yi amfani da fassarar kalma-dazu-kalma (literal translation) lokacin da yake fuskantar karin magana ko salon magana na Hausa. Misali, karin maganar Hausa kamar "Kome nisan daji da gari a karshe" ba za a fassara ta kai-tsaye ta hanyar amfani da kalmomin daji da gari a cikin Harshen Indonesiya ba. Maimakon haka, kamata ya yi a nemi karin maganar Indonesiya mai dauke da ma'ana iri daya, ko kuma a bayyana ma'anar a fili domin mai karatu dan Indonesiya ya fahimta ba tare da rude ba. Haka kuma, kalmomin girmamawa suna da matukar muhimmanci a cikin al'ummar Indonesiya, inda ake amfani da kalmobi kamar "Bapak" (ga namiji babba), "Ibu" (ga mace babba), ko "Anda" (wakilin suna na ladabi) wanda dole ne a daidaita su da dabarun ladabi na Hausa.
Tasirin Kalmomin Larabci a Cikin Harsunan Biyu
Daya daga cikin abubuwan da ke saukaka fassara tsakanin Hausa da Indonesiya shi ne tasirin harshen Larabci. Domin duka al'ummomin biyu suna da dimbin mabiya addinin Musulunci, harsunan biyu sun ari kalmomi da yawa daga Larabci. Wannan yana taimakawa wajen samun daidaiton kalmomi cikin sauki a wasu lokuta:
- Kalmomin Ilimi da Shari'a: Kalmomi kamar "hukum" (hukunci), "doa" (addu'a), "hakim" (alkali), da "kitab" (littafi) suna da ma'ana iri daya ko kusa da juna a cikin harsunan biyu.
- Kiyaye Bambancin Ma'ana: Duk da cewa an aro wadannan kalmomi daga tushe daya, wani lokaci ma'anarsu na iya bambanta kadan dangane da mahallin zamantakewa. Saboda rasa wannan rabe-rabe na asali, mai fassara kada ya dogara kawai a kan kamanceceniya ba tare da bincikar yadda ake amfani da kalmar a yanzu ba.
- Zabar Kalmomi Daidai da Masu Karatu: Lokacin fassara rubutun addini, kalmomin da aka aro daga Larabci suna da matukar tasiri, amma a rubuce-rubucen yau da kullum ko na kasuwanci, yana da kyau a yi amfani da kalmomin asali na Harshen Indonesiya don saukin fahimta.
Matakai Masu Muhimmanci Don Tabbatar da Ingancin Fassara
Domin samun fassara mai inganci wadda za ta kasance mai saukin karantawa ga dan Indonesiya, mai fassara yana bukatar ya bi wadannan matakai na musamman:
- Nazari da Karatu (Source Text Analysis): Karanta rubutun Hausa gaba daya domin fahimtar ainihin sakon, sautin murya (tone), da kuma manufar marubucin. Wannan yana taimakawa wajen kauce wa kuskuren fahimta.
- Neman Daidaiton Salo (Stylistic Adaptation): Bayan fassara kalmomin, mai fassara dole ne ya sake fasalin jumlolin domin su yi daidai da salon rubutun Harshen Indonesiya, wanda galibi yake amfani da tsarin (Subject-Verb-Object) cikin sauki da kuma kiyaye ka'idojin nahawun "SPOK" (Subjek, Predikat, Objek, Keterangan).
- Tace Aiki da Gyara (Proofreading and Editing): Wannan mataki ne mai matukar muhimmanci inda za a duba rubutun da aka fassara don gano kura-kurai na rubutu, nahawu, ko ma'ana. Idan zai yiwu, yana da kyau a ba kwararre wanda yaren Indonesiya yake na asali ya duba rubutun don tabbatar da cewa yana tafiya daidai da al'adunsu.
Shawarwari na Musamman ga Masu Fassara
Ga duk wani mai fassara da ke son yin fice a fannin fassara tsakanin Hausa da Indonesiya, yana da kyau ya kiyaye wadannan abubuwa:
- Guji Fassarar Kalma-dazu-Kalma: Wannan hanya tana lalata ma'anar rubutu kuma tana sa rubutun ya zama maras dadi ga mai karatu. Kullum a mayar da hankali a kan fassara sako da ma'ana.
- Amfani da Kayan Aikin Zamani (CAT Tools): Yin amfani da shirye-shiryen fassara na kwamfuta kamar SDL Trados ko Smartcat yana taimakawa wajen adana kalmomin da aka riga aka fassara (Translation Memory) domin tabbatar da daidaiton kalmomi a cikin manyan ayyuka.
- Zurfafa Ilimi a Kan Al'adun Indonesiya: Sanin yanki, abinci, tarihin al'umma, da kuma salon rayuwar mutanen Indonesiya yana ba mai fassara ikon zabar kalmomin da suka fi dacewa da mahallin rubutunsa.
A takaitaccen bayani, fassarar Hausa zuwa Indonesiya tana bukatar fiye da sanin kalmomin harsunan biyu kawai; tana bukatar zurfafa fahimtar al'adu, tsarin tunani, da kuma kwarewa wajen daidaita nahawu na harsunan biyu. Ta hanyar bin wadannan hanyoyi da dabaru, masu fassara za su iya shawo kan kalubalen nahawu da na al'ada, tare da samar da fassarar da ke yada sako yadda ya kamata ba tare da asarar ma'ana ko inganci ba.