Go ranola dipuo ke nngwe ya ditsela tse di botlhokwa thata tsa go kopanya ditso le dipuo tse di farologaneng mo lefatsheng. Fa go ranolwa go tswa mo Setswaneng, e leng puo ya Bantu e e buiwang kwa Borwa ba Afrika, go ya kwa Urdu, e leng puo ya Indo-Aryan e e buiwang thata kwa Pakistan le India, go na le dintlha tse di rharahaneng tse moranodi mongwe le mongwe a tshwanetseng go di tlhaloganya ka botlalo. Tiro eno e tlhoka kitso e e tseneletseng e seng fela ya mafoko, mme ya popopuo, popego ya dipolelo, le ngwao ya dipuo tseno ka bobedi gore thanolo e nne e e tshephagalang le e e utlwalang sentle.
Dipharologano tsa Thulaganyo ya Polelo (Syntax Structure)
Setswana le Urdu di na le mekgwa e e farologaneng gotlhelele ya go aga dipolelo. Mo Setswaneng, re dirisa thulaganyo e e itsegeng jaaka Subject-Verb-Object (SVO). Seno se raya gore mo polelong, sediri se tla pele, se latelwe ke lediri, mme sedirwa se tle kwa bofelong. Sekai, fa re re: "Monna o bala lokwalo", "Monna" ke sediri (Subject), "o bala" ke lediri (Verb), mme "lokwalo" ke sedirwa (Object). Thulaganyo eno e tswelela e le bonolo e bile e tlhamaletse mo dipolelong tse dintsi tsa Setswana.
Ka fa letlhakoreng le lengwe, Urdu e dirisa thulaganyo ya Subject-Object-Verb (SOV). Mo puong eno, lediri le bewa kwa bofelong jwa polelo ka dinako tsotlhe. Fa re fetolela sekai se se fa godimo mo Urdu, polelo e tla nna: "آدمی کتاب پڑھتا ہے" (Aadmi kitaab parhta hai), jo bo kayang "Monna lokwalo o bala". Moranodi yo o ranolang go tswa mo Setswaneng go ya kwa Urdu o tshwanetse go nna kelotlhoko gore a se ke a ranola lefoko ka lefoko. Go ranola ka tsela eo go ka dira gore polelo ya Urdu e tlhakatlhane mme e se ke ya utlwala ka fa melao ya yone e laolang ka teng.
Ditlhopha tsa Maina (Noun Classes) kgatlhanong le Bong (Grammatical Gender)
Ntlha e nngwe e e tlhokang tlhokomelo e e tseneletseng ke tsela e maina a kgaoganngwang ka teng mo dipuong tseno. Setswana, jaaka puo ya Bantu, se ikaegile ka thulaganyo ya ditlhopha tsa maina (noun classes). Go na le ditlhopha di le lesome le borobedi tse di laolang gore ditumelano tsa popopuo di dirwa jang go ralala polelo. Ditlhopha tseno di kgaoganya maina go ya ka gore a a supa batho, dilo tse di tshelang, ditlhare, dilo tse di sa tshelang, kgotsa maemo a a farologaneng. Ga go na bong ba thuto-puo (grammatical gender) bo bo farologanyang maina a banna le a basadi mo thulaganyong eno.
Mo puong ya Urdu, go na le thulaganyo e e farologaneng gotlhelele. Urdu e dirisa bong ba thuto-puo jo bo kgaoganyang maina otlhe ka bong ba senna (masculine) le bong ba sesadi (feminine). Bong jono bo ama matlhaodi otlhe le madiri a a tlhagang mo polelong. Sekai, fa o bua ka selo se se siameng, o tshwanetse go fetola letlhaodi go ya ka gore a o bua ka selo sa senna kgotsa sa sesadi mo Urdu. Moranodi o tshwanetse go itse bong jwa leina lengwe le lengwe mo Urdu gore a kgone go aga dipolelo tse di siameng mme di se na diphoso tsa popopuo.
Tiriso ya Matshwao a Tlotlo le Ditaelo tsa Register (Honorifics)
Tlotlo ke motheo o o tiileng wa ngwao ya batho ba ba buang Setswana le Urdu. Mo Setswaneng, go bontsha tlotlo go dirwa ka go tsenya mafoko a a jaaka "Rre", "Mme", kgotsa go dirisa leemedi la bontsi la "lo" kgotsa "le" fa go buiwa le motho yo o godileng kgotsa yo o nang le maemo a a kwa godimo. Seno se bontsha setho le tlotlo e e lebaneng.
Mme kwa Urdu, thulaganyo ya tlotlo e kwa godimo fela thata e bile e rharahane. Go na le maemedi a le mararo a motho wa bobedi a a dirisiwang go ya ka maemo: "Aap" (tlotlo e e kwa godimo fela thata), "Tum" (ya ba ba tlwaelaneng kgotsa ba boemo bo le bongwe), le "Tu" (e e dirisiwang fela mo bathong ba ba tsalanang tsenelela kgotsa fa go buiwa le bana). Tiriso ya maemedi a e fetola le popo ya madiri a a ba latelang. Moranodi o tshwanetse go tlhaloganya kamano e e mo Setswaneng mme a tlhophe leemedi le le maleba mo Urdu gore a se ke a nna yo o sa bontsheng tlotlo kgotsa a bua ka tsela e e sa lebanang.
Melao ya Locative le Tiriso ya Di-postpositions
Fa re bua ka mafelo kgotsa ditsela tsa go tsamaya mo Setswaneng, re dirisa di-preposition (jaaka "kwa", "mo") kgotsa re oketsa ntlhana-morago ya "-ng" mo leineng. Sekai, "kwa lapeng" kgotsa "tafoleng". Di-preposition tseno di tla pele ga leina le di le tlhalosang, mme ntlhana-morago yona e kopanngwa le leina kwa bofelong.
Mo puong ya Urdu, go na le di-postposition go na le di-preposition. Di-postposition ke mafoko a a tlang morago ga leina go supa kamano ya lona le mafoko a mangwe mo polelong. Sekai, "mo tafoleng" e fetolelwa e le "table par" (tafole godimo). Gape, di-postposition di fetola leina le le tlang pele ga tsone go le isa mo boemong jo bo bidiwang "oblique case". Moranodi o tshwanetse go itse go fetola leina ka fa go tshwanetseng fa le latelwa ke di-postposition jaaka "mein" (mo teng), "par" (godimo), kgotsa "se" (go tswa mo/ka).
Mekwalo e e Farologaneng: LTR le RTL
Se se bonagalang ka matlho fa o leba dipuo tseno ke tsela e di kwaliwang ka teng. Setswana se dirisa mokwalo wa se-Latina o o kwalwang go tswa kafa molemeng go ya kafa go jeng (Left-to-Right). Matshwao a puo le thulaganyo ya dipolelo di latela mokgwa o o tlwaelegileng wa dipuo tsa Borwa ba Afrika.
Ka fa letlhakoreng le lengwe, Urdu e dirisa mokwalo wa se-Arabia o o bidiwang Nastaliq, o o kwalwang go tswa kafa go jeng go ya kafa molemeng (Right-to-Left). Seno se tlisa dikgwetlho tse di jaaka go rulaganya dikarolo tsa tekiniki, go thulaganya ditafole, le go fetola fa matshwao a puo a tshwanetseng go bewa teng. Moranodi o tshwanetse go dirisa dithulaganyo tse di siameng tsa khomputara tse di tshegetsang mekwalo ya RTL le LTR mmogo gore go ranolwa go nne le boleng jo bo kwa godimo mo mefuteng yotlhe ya didirisiwa.
Go Ranola Diane, Maele le Dintlha tsa Ngwao (Transcreation)
Diane le maele tsa Setswana di tletse ka kitso e e amanang le botshelo ba temo-thuo le dikgomo tse di leng botlhokwa mo ditsong tsa Batswana. Sekai, leele le le reng "Kgetse ya tsie e kgonwa ke go tshwaraganelwa" le supa botlhokwa ba go dira mmogo. Fa o le ranolela mo Urdu fela jaaka le ntse, "A bag of locusts is carried together", babadi ba Urdu ga ba kitla ba tlhaloganya gore go tewa eng ka gonne ditso tsa bone di farologane.
Ka jalo, moranodi o tshwanetse go dirisa thulaganyo ya "transcreation", e leng go ranola molaetsa le maikutlo a seane mme e seng mafoko fela. Mo Urdu, o ka dirisa seane se se supang botlhokwa ba go dira mmogo jaaka "Ek aur ek gyarah hote hain" (Mongwe le mongwe o dira gore re nne maatla). Seno se netefatsa gore molaetsa o utlwala ka tsela e e lolameng le go fitlha kwa pelong ya ba ba buang Urdu ntle le go latlhegelwa ke morero wa tlhago.
Ditsela tse di Molemo tsa go Netefatsa Boleng ba Thanolo
Gore thanolo ya gago e nne ya maemo a a kwa godimo, latela ditsela tse di latelang tsa botlhokwa:
- Tekolo ya Setlhogo: Bala lokwalo ka botlalo le go tlhaloganya morero wa lone pele o simolola go ranola lefoko lepe. Lemoga mofuta wa puo o o tshwanetseng go dirisiwa.
- Tiriso ya Dikshenari tse di Tshephagalang: O se ke wa ikaega ka dikshenari tse di mo inthaneteng fela tse di ranolang lefoko ka lefoko. Dirisa dibukantswe tse di nang le dintlha tsa ngwao le ditsela tse mafoko a dirisiwang ka teng.
- Back-Translation: Ranolela dintlha tsa gago gape mo Setswaneng o dirisa moranodi yo mongwe go bona gore a molaetsa ga o a fetoga mo tseleng.
- Thulaganyo ya Tekiniki: Netefatsa gore thulaganyo ya RTL ya Urdu e dirilwe sentle, mme matshwao otlhe a beilwe kafa go tshwanetseng ntle le go thulana le mokwalo wa LTR.
Tiro ya go ranola go tswa mo Setswaneng go ya kwa Urdu ke tsela e e molemo ya go aga borogo jwa puisano magareng ga ditso tseno tse pedi tse di farologaneng. Ka go latela melao e e siameng ya popopuo le go ela tlhoko ngwao, baranodi ba ka kgona go lere dithanolo tse di nonofileng le tse di nang le boleng jo bo kwa godimo.