Go ranola kgotsa go toloka go tswa mo puong ya Setswana go ya mo go ya Segereka (Greek) ke tiro e e raraneng e e tlhokang kitso e e tseneletseng ya thutapuo, ngwao, le kagego ya dipuo tseno ka bobedi. Le fa dipuo tseno di tswa mo malapeng a a farologaneng a dipuo—Setswana e le puo ya se-Bantu fa Segereka e le karolo ya lelapa la dipuo tsa Indo-European—go na le ditsela tse di kgethegileng tse batoloki ba ka di dirisang go netefatsa gore molaetsa o fetisiwa ka tolamo le ka boleng jo bo kwa godimo. Tlhokego ya thanolo e e lolameng e ntse e gola mo lefatsheng la gompieno la kgwebo, thuto, le bojanala, mme seno se tlhoka gore batoloki ba nne le bokgoni jo bo kgethegileng jwa go lokolola le go fetolela dipolelo ka matsetseleko.
Pharologanyo ya Thutapuo le Kagego ya Dipolelo
Ntlha ya ntlha e e tlhokang tlhokomelo e kgolo ke kagego ya dipolelo. Setswana se latela kagego ya SVO (Subject-Verb-Object), se se bolelang gore sedirwa, sediri, le sedirwa sa bofelo di latelana ka tsela e e tsepameng. Segereka le sona se dirisa SVO gantsi, mme puo eno e na le mokgwa o o bonolo wa go fetolwa o o fetang wa Setswana ka gonne e dirisa dintlha tse di fetogang tsa bofelo ba mafoko go supa tiro ya lefoko mo polelong. Seno se raya gore mo Segerekeng, tatelano ya mafoko e ka fetolwa go gatelela dintlha tse di farologaneng ntle le go fetola bokao jo bo rategang. Mo motoloking yo o ranolang go tswa mo Setswaneng go ya mo Segerekeng, go botlhokwa go tlhaloganya gore o se ke wa ranola lefoko ka lefoko, mme o ranole bokao jo bo tletseng jo bo tsamaelanang le thutapuo ya Segereka sa segompieno.
Mo godimo ga moo, Setswana se itshegetse thata mo ditlhopheng tsa maina (noun classes) le ditumalanong tsa thutapuo (concordial agreement). Ditlhopha tseno di laola ka fa ditlhalosi, maemedi, le madiri di dirisiwang ka teng. Ka fa letlhakoreng le lengwe, Segereka se na le thutapuo e e ikemetseng ka bong ba thutapuo bo bo arogantsweng ka botona (masculine), bosadi (feminine), le bong jo bo sa tseyeng letlhakore (neuter), mmogo le dikesi tse di farologaneng (nominative, accusative, genitive, vocative). Phapang eno e tlhoka gore motoloki a itse go fetola ditumelano tsa thutapuo ya Setswana go ya mo dikesing tse di maleba tsa Segereka ntle le go latlhegelwa ke bokao jo bo botlhokwa.
Go Ranola Mafoko a a Maleba le Bong ba Thutapuo
Mo Segerekeng, maina otlhe, ditlhalosi, le ditlhogo di na le bong jo bo kgethegileng jo bo laolang kagego yotlhe ya polelo. Bong jo ga se gantsi bo tsamaelanang le mmele wa setlhogo kgotsa motho; ke bong ba thutapuo fela jo bo laolang popopuo. Ka sekai, lefoko la Segereka la "tafole" (trapezi) ke la bong jo bo sa tseyeng letlhakore (neuter), fa "setulo" (karekla) e le la bong ba bosadi (feminine). Mo Setswaneng, ga re na bong ba thutapuo jo bo ntseng jalo jo bo laolang thutapuo yotlhe ka tsela e e tshwanang le ya Segereka. Re na le ditlhopha tsa maina tse di supang batho, dilo tse di tshelang, didirisiwa, le dintlha tse di sa bonaleng. Ka jalo, fa motoloki a ranolela mo Segerekeng, o tshwanetse go nna kelotlhoko thata gore o dirisa bong bofe mo maineng le mo ditlhalosing tse di tsamaelanang le maina ao go netefatsa gore thutapuo e a tlhamalala.
Gape, batoloki ba tshwanetse go ela tlhoko mokgwa o Segereka se dirisang dikesi ka teng. Dikesi tseno di supa tiro ya leina mo polelong. Mo Setswaneng, re dirisa thutapuo ya mafokwana le maemedi a a kopanang le madiri go supa dikamano tseno. Go ranola dikamano tseno ka tolamo go tlhoka gore o tlhaloganye ka botlalo ka fa dikesi tsa Segereka di bopiwang le go dirisiwa ka teng. Seno se fokotsa ditlhakatlhakano mme se dira gore babadi ba Segereka ba tlhaloganye molaetsa kwantle ga mathata ape.
Ditso le Maele (Transcreation le Cultural Localization)
Nngwe ya dikgwetlho tse dikgolo mo thanolong ya Setswana go ya mo Segerekeng ke dipharologanyo tsa dingwao le ditso. Setswana ke puo e e humileng ka maele, diane, le ditlhaloso tse di amanang le botshelo ba se-Afrika, diphologolo, temothuo, le ditsheka tsa segosi. Segereka le sona ke puo e e nang le hisitori e e tseneletseng ya filosofi, thuto-modimo, bongaka, le ditlhamane tsa bogologolo. Fa motoloki a kopana le seane sa Setswana, go se ranola ka tlhamalalo go ya mo Segerekeng go ka tlhola tlhakatlhakano kgotsa go ka se thuse sepe ka gonne bokao bo tla latlhega mo tseleng.
Tsela e e molemo ke go dirisa transcreation, e e leng go ranola ngwao le bokao ka boithulusi le ka matsetseleko. Seno se raya gore motoloki o tshwanetse go senka seane kgotsa lefoko la Segereka le le nang le bokao jo bo tshwanang kgotsa boamanyi jo bo lekanang le joo, le fa mafoko a a dirisitsweng a ka tswa a farologana ka botlalo. Ka sekai, maele a a amanang le dikgomo kgotsa masaka mo Setswaneng a ka ranolwa ka go dirisa mafoko a a amanang le ditlhare tsa meolife (olive trees) kgotsa ditiro tsa lewatle mo Segerekeng, ka gonne tseno ke dilo tse di botlhokwa thata mo ngwaong ya Segereka. Seno se dira gore molaetsa o utlwale e le wa tlholego mo mosekaseking kgotsa mo mmading wa Segereka.
Maele a a Botlhokwa go Batoloki ba Setswana le Segereka
Gore o nne motoloki yo o atlegileng mo lekaleng le, o tshwanetse go latela dintlha tse di latelang tsa botlhokwa:
- Tlhaloganya Ditso ka Bobedi: Thanolo ga se fela go fetola mafoko go tswa mo puong e nngwe go ya mo go e nngwe; ke go hokaganya dingwao. Ithute ka ditso tsa batho ba ba buang Segereka le ba ba buang Setswana go tlhaloganya ditaba tse di sa bolelwang ka mafoko.
- Dirisa Dibukantswe tse di Tshephagalang: Ka gonne go se na dibukantswe tse di tsepameng tse di ranolang ka tlhamalalo magareng ga Setswana le Segereka, batoloki ba tshwanetse go dirisa Seisemane e le borogo (bridge language), mme ba netefatse gore bokao ga bo latlhege mo kgatong eno ya go ranola gabedi.
- Nna Kelotlhoko mo Ditlhalosing: Netefatsa gore madiri le ditlhalosi di tsamaelana sentle le bong ba maina a Segereka a o a tlhophang go thibela diphoso tsa popopuo.
- Kopa Tshekatsheko ya Beng-gae: Ka metlha, kopa motho yo o buang Segereka e le puo ya gagwe ya ntlha (native speaker) go sekaseka tiro ya gago go netefatsa gore e utlwala e le ya tlholego e bile e lolame ka botlalo.
Go Dirisa Dithulusu tsa Segompieno tsa Thanolo
Mo motlheng wa gompieno wa didirisiwa tsa dijitale, batoloki ba ka dirisa dithulusu tse di farologaneng tsa CAT (Computer-Assisted Translation) go thusa ka go boloka dipalo tsa mafoko le go netefatsa tolamo ya terminology. Dithulusu tseno di thusa go tlhola data ya batoloki (translation memory) e e ka dirisiwang mo ditirong tse di tlang. Le fa go ntse jalo, batoloki ba tshwanetse go gopola gore dithulusu tseno gantsi ga di na bokgoni jo bo lekaneng ba go tlhaloganya maele le thutapuo e e raraneng ya Setswana kgotsa Segereka. Ka jalo, tshekatsheko ya motho le kitso ya gagwe ya thutapuo e sa ntse e le yona e e botlhokwa go gaisa tsotlhe mo go netefatsang boleng le botswerere jwa thanolo.