Isalin ang Samoan sa Javanese - Libreng online na tagasalin at tamang grammar | FrancoTranslate

O le fa'aliliuga o se alalaupapa taua tele lea e feso'ota'i ai aganu'u, talafaasolopito, ma mafaufauga o tagata i luga o le lalolagi. Pe a tatou talanoa e uiga i le fa'aliliuga mai le gagana Sāmoa i le gagana Iava (Javanese), o lo'o tatou va'ava'ai atu i se galuega e sili ona matagofie ma faigata. O nei gagana e lua e ui lava ina iai se fesoota'iga mamao ona o laua uma o gagana mai le aiga tele o le fa'a-Austronesian (Austronesian language family), ae o lo'o iai ni eseesega tetele ma le lavelave i le fausaga o le kalama, o le fa'aaogaina o upu, fa'apea foi ma le fa'aliliuina o uiga loloto fa'aleaganu'u. O le gagana Sāmoa o le gagana autu a le atunu'u o Sāmoa i le Pasefika, ae o le gagana Iava o le gagana a le faitau miliona o tagata o lo'o nonofo i le motu o Iava i Initonesia.

0
Fa'aliliuga mai le Gagana Sāmoa i le Gagana Iava: Ta'iala, Eseesega ma Metotia Silisili

O le fa'aliliuga o se alalaupapa taua tele lea e feso'ota'i ai aganu'u, talafaasolopito, ma mafaufauga o tagata i luga o le lalolagi. Pe a tatou talanoa e uiga i le fa'aliliuga mai le gagana Sāmoa i le gagana Iava (Javanese), o lo'o tatou va'ava'ai atu i se galuega e sili ona matagofie ma faigata. O nei gagana e lua e ui lava ina iai se fesoota'iga mamao ona o laua uma o gagana mai le aiga tele o le fa'a-Austronesian (Austronesian language family), ae o lo'o iai ni eseesega tetele ma le lavelave i le fausaga o le kalama, o le fa'aaogaina o upu, fa'apea foi ma le fa'aliliuina o uiga loloto fa'aleaganu'u. O le gagana Sāmoa o le gagana autu a le atunu'u o Sāmoa i le Pasefika, ae o le gagana Iava o le gagana a le faitau miliona o tagata o lo'o nonofo i le motu o Iava i Initonesia.

O lenei tusitusiga o le a su'esu'eina auiliili ai vaega taua e tatau ona silafia e soo se tagata fa'aliliu upu o lo'o faia lenei galuega, ina ia mautinoa e le gata ina sa'o le fa'aliliuga ae ia iai foi le agaga ma le ola o le fe'au autu i totonu o le gagana e fa'aliliu i ai.

1. O le Fesoota'iga o Gagana ma le Fausaga o Fuaiupu (Syntax)

O le eseesega muamua ma le sili ona faigata mo le tagata fa'aliliu, o le fa'asologa o upu i totonu o le fuaiupu (syntax). O le gagana Sāmoa o se gagana e mulimuli i le fa'asologa o le VSO (Veape-Mataupu-Mea gaoioi po'o le Verb-Subject-Object). O lona uiga e amata le fuaiupu i le veape, soso'o ai le mataupu (subject), ona fa'ai'u ai lea i le mea o lo'o patino po'o gaoioi i ai le gaoioiga (object). Mo se fa'ata'ita'iga: "E faitau e le tamaititi le tusi" (Veape: faitau, Mataupu: le tamaititi, Object: le tusi). O lenei fausaga e fa'ailoa mai ai le gaoioiga o se vaega pito sili ona taua i le fuaiupu Sāmoa.

I le isi itu, o le gagana Iava o se gagana e mulimuli i le fa'asologa o le SVO (Mataupu-Veape-Mea gaoioi po'o le Subject-Verb-Object). O lona uiga e amata le fuaiupu i le mataupu, soso'o ai le veape, ona fa'ai'u ai lea i le object, e tutusa lelei ma le fa'asologa o fuaiupu i le gagana Peretania po'o le gagana Initonesia. O le fa'ata'ita'iga o lo'o i luga o le a fa'apea lona fa'asologa i le gagana Iava: "O le tamaititi o lo'o faitau i le tusi" (Subject - Verb - Object). O lenei suiga e mana'omia ai le tagata fa'aliliu ona toe fa'atulaga atoa le fausaga o le mafaufau ma le fa'asologa o upu pe a fa'aliliu. E le mafai ona fa'aliliu sa'o upu ta'itasi e tusa ai ma le fa'asologa o lo'o iai, aua o le a leai se uiga o le fuaiupu fa'a-Iava pe a fa'apea ona fai.

2. Gagana Fa'aaloalo ma ona Tulaga Lavelave (Honorific Registers)

O le isi vaega sili ona mata'ina ma lavelave i gagana nei e lua, o le fa'aaogaina lea o le gagana fa'aaloalo. O le gagana Sāmoa o lo'o iai le gagana fa'aaloalo (respectful language po'o le gagana fa'a-Matai) lea e tu'u'eseese ai upu mo tagata lautele, o tulafale, ma alii. O upu pei o le "ai" (taumafa po'o le taute), "moe" (tōfā), po'o le "sau" (maliu mai po'o le susū mai) e iai tulaga ma'oti e fa'aaoga ai e tusa ai ma le fa'aaloalo ma le aganu'u a Sāmoa. O lenei faiga e matua fa'atauaina tele i totonu o fonotaga a matai ma sauniga fa'aleaganu'u.

I le isi itu, o le gagana Iava o lo'o lauiloa i le lalolagi atoa ona o lona fausaga lavelave tele o gagana fa'aaloalo (speech registers). O lo'o iai tulaga autu se tolu o le gagana Iava:

  • Ngoko (Gagana Masani): O le gagana lea e fa'aaoga mo uo vavalalata, tagata o lo'o tutusa le tulaga i le mafutaga, po'o le talanoa atu i se tagata e la'ititi lona tulaga po'o le matua.
  • Krama Madya (Gagana Fa'aaloalo Masani): O se tulaga o lo'o i le va'aiga tutusa ae iai le fa'aaloalo masani, pei o le talanoa atu i tagata fou po'o i latou e te le masani lelei ai.
  • Krama Inggil po'o le Krama Alus (Gagana Fa'aaloalo Maualuga): O le tulaga sili lea ona maualuga o le fa'aaloalo, e fa'aaoga pe a talanoa atu i tagata matutua, tagata o lo'o umia tulaga maualuga i le lautele po'o tupu ma alii pule.

O le fa'aliliuga sa'o mai le gagana Sāmoa i le gagana Iava e mana'omia ai le silafia lelei o le tagata faitau ma le tagata o lo'o talanoa ai i le tusitusiga. Afai o se tusitusiga o lo'o fa'aaogaina ai le gagana fa'aaloalo Sāmoa mo se Matai po'o se tagata fa'aaloalogia, e tatau lava ona fa'aliliu i le gagana Iava i le tulaga o le Krama Inggil. Afai e fa'aaoga sese le tulaga o le Ngoko mo se tusitusiga fa'aaloalo, o le a manatu le tagata faitau Iava o se fa'alumaina tele ma leai se fa'aaloalo. O lenei mea e mana'omia ai le tagata fa'aliliu upu ona malamalama lelei i le si'osi'omaga lautele o lo'o iai le talanoaga.

3. Localization ma le Fesoota'iga o Aganu'u (Cultural Localization)

O le aganu'u a Sāmoa ma le aganu'u a Iava e tofu lava laua ma le matagofie ma le loloto o a laua aga ma tu masani. O Sāmoa o se atunu'u o lo'o iai i le Pasefika, o lo'o ola i luga o motu laiti e si'omia e le sami tele, ma o lo'o iai le fa'a-Matai ma le fa'a-Sāmoa. O lo latou olaga e feso'ota'i tonu ma le sami, le fagotaga, ma le fausiaina o fale tele. Ae o Iava o se motu tele o lo'o iai i Initonesia, o lo'o iai le faitau miliona o tagata faitau, o lo'o iai le talafaasolopito o tupu (Kraton), le fa'ato'aga o le araisa (sawah), ma le fa'aaogaina o le musika fa'aleaganu'u o le gamelan fa'apea foi ma le fa'aaliga o shadow puppets (wayang).

Pe a tatou fa'aliliuina ni upu ma ni manatu mai le gagana Sāmoa, o lo'o iai upu fa'aleaganu'u e le faigofie ona maua ni upu tutusa i le gagana Iava:

  • Matai: O le ulu o le aiga po'o le fa'asinomaga fa'aSāmoa. I le gagana Iava, e leai se faiga fa'apenei e tutusa lelei. E mafai ona fa'amatala o se ta'ita'i o le aiga po'o se tagata fa'aaloalogia (Aksakal po'o le Sesepuh), ae e tatau ona fa'aaoga le auala o le descriptive translation po'o le loanword fa'atasi ma se fa'amatalaga i lalo o le itulau.
  • Aiga: O le aiga fa'alautele i Sāmoa (extended family) e le tutusa ma le manatu fa'a-Sisifo po'o le manatu fa'a-Iava o le aiga (nuclear family / kulawarga). E sili atu le tele o lona uiga ma lona fa'atulagaina.
  • Ava (Kava): O le meainu fa'aleaganu'u ma le sauniga ava. I le gagana Iava, e leai se sauniga fa'apea, e ui o lo'o iai isi auala e fa'afeiloa'i ai malo i fa'atasiga fiafia (slametan).
  • Lavalava: O le ie e fusi i le sulugātiti. E ui ina iai le "Sarung" i totonu o Initonesia ma Iava, ae o lo'o iai uiga eseese ma auala e ofuina ai e tusa ai ma sauniga fa'alelotu po'o aso masani.

Mo se fa'aliliuga lelei, e tatau i le tagata fa'aliliu ona fa'aaoga metotia nei: o le descriptive translation (fa'amatala le uiga nai lo le fa'aliliu sa'o o le upu), o le loanwords (taofi le upu Sāmoa ma tu'u se fa'amatalaga pu'upu'u i lalo), po'o le cultural equivalence (su'e se fa'atusatusaga fa'a-Iava e ui e le tutusa atoatoa ae fesoasoani e fa'amalamalama ai le manatu i le tagata faitau).

4. Fautuaga Autu mo le Au Fa'aliliu Upu

Ina ia mautinoa le lelei, sa'o, ma le matagofie o le fa'aliliuga mai le gagana Sāmoa i le gagana Iava, o lo'o iai nisi o fautuaga taua e tatau ona mulimuli ai:

  • Su'esu'e le Si'osi'omaga (Context Analysis): Malamalama lelei i le mafua'aga ma le fa'amoemoe o le tusitusiga. Pe o se tusi fa'alelotu, o se tusi mo le a'oga, po'o se fa'amatalaga fa'apisinisi. O le si'osi'omaga o le a ta'ita'iina ai le filifiliga o upu talafeagai.
  • Fa'amuamua le Dynamic Equivalence: O lenei metotia o lo'o fa'amamafa ai le fa'aliliuina o le uiga ma le lagona o le fe'au autu nai lo le fa'aliliu sa'o o upu ta'itasi (formal equivalence). O le sini autu ia malamalama lelei le tagata faitau Iava i le fe'au autu a le tusitala Sāmoa i se auala faigofie ma manino.
  • Toe Faitau ma Fa'asa'o (Proofreading): E tatau ona iai se tagata lona lua o lo'o tautala i le gagana Iava e toe faitauina le tusitusiga mulimuli. O lenei mea o le a mautinoa ai o lo'o sologa lelei, malie le faitauina, ma sa'o le kalama o le tusitusiga i le gagana fa'aliliu.

5. Alagaoa ma le Fa'aaogaina o Gagana Fesoasoani (Bridge Languages)

O le isi lu'itau tele i le va o le gagana Sāmoa ma le gagana Iava, o le leai o ni lomifefiloi sa'o po'o ni alagaoa fa'atekinolosi e fesoasoani i le fa'aliliuga sa'o. Talu ai o se fa'aliliuga e le masani ai (low-resource language pair), e faigata tele ona maua se tagata fa'aliliu upu e tautala lelei i nei gagana e lua. O le mea lea, e masani lava ona fa'aaogaina se gagana lona tolu, pei o le gagana Peretania po'o le gagana Initonesia (Bahasa Indonesia), e fai ma alalaupapa (bridge language).

E ui o lenei faiga e fesoasoani ma fa'afaigofie ai le galuega, ae e iai fo'i lona lamatiaga tele. O le fa'aliliu fa'alua (mai le Gagana Sāmoa -> Gagana Peretania -> Gagana Iava) e mafai ona leiloa pe suia ai nisi o uiga taua ma lagona loloto o le gagana muamua. O le mea lea, e tatau ai i le tagata fa'aliliu ona fa'aeteete tele, su'esu'e sa'o le uiga moni o upu Sāmoa, ma talanoa ma tagata e tautalaga ai ina ia mautinoa le tulaga silisili o le fa'aliliuga mulimuli.

I le fa'ai'uga, o le fa'aliliuina o tusitusiga i le va o Sāmoa ma Iava o se taumafaiga matagofie e fa'afeso'ota'i ai tagata o le Pasefika ma Asia i Saute. E ui ina tele lu'itau fa'akalama ma fa'aleaganu'u, ae o le naunau, malamalama loloto, ma le fa'aaloalo i tu ma aga a atunu'u ta'itasi o le ki sili lea i le manuia o lenei galuega taua.

Other Popular Translation Directions