Ranolela Seshona go Sesomali - Moranodi wa mahala wa mo inthaneteng le thutapuo e e siameng | Thanolo ya Sefora

Munyika yanhasi yakabatana kuburikidza nekudyidzana kwenyika dzakasiyana, kushandurwa kwemitauro kwave nzira inokosha zvikuru yekufambisa mashoko, bhizinesi, netsika. Kushandura kubva mumutauro weShona, unova mumwe wemitauro mikuru yeBantu inotaurwa muZimbabwe nedzimwe nyika dzemuAfrica, kuenda mumutauro weSomali, unova mutauro weCushitic unotaurwa nevanhu vanodarika mamiriyoni makumi maviri munyanga yeAfrica (Horn of Africa), ibasa rakaoma zvikuru asi rine zvibereko zvakawanda. Nyaya ino inotarisisa zvakadzama nzira dzose, matambudziko anowanikwa munzira iyi, nemazano ekuvandudza shanduro iyi kuti ive yemhando yepamusoro.

0

Munyika yanhasi yakabatana kuburikidza nekudyidzana kwenyika dzakasiyana, kushandurwa kwemitauro kwave nzira inokosha zvikuru yekufambisa mashoko, bhizinesi, netsika. Kushandura kubva mumutauro weShona, unova mumwe wemitauro mikuru yeBantu inotaurwa muZimbabwe nedzimwe nyika dzemuAfrica, kuenda mumutauro weSomali, unova mutauro weCushitic unotaurwa nevanhu vanodarika mamiriyoni makumi maviri munyanga yeAfrica (Horn of Africa), ibasa rakaoma zvikuru asi rine zvibereko zvakawanda. Nyaya ino inotarisisa zvakadzama nzira dzose, matambudziko anowanikwa munzira iyi, nemazano ekuvandudza shanduro iyi kuti ive yemhando yepamusoro.

Musiyano Wezvivakwa zveMitauro Nevhesi

Kuti munhu akwanise kushandura zvakanaka pakati peShona neSomali, anofanira kutanga anzwisisa musiyano mukuru uripo pakati pezvivakwa zvemitauro miviri iyi. Shona mutauro weBantu unozivikanwa nekushandisa mipanda yemazita (noun classes) kudarika gumi nematanhatu. Mipanda iyi inotonga kuti zviratidzi, zvipauro, nemazita zvinowirirana sei mumutsara (concordial agreement). Somuenzaniso, mutsara wekuti "Munhu mukuru anofamba" unosiyana ne wekuti "Chinhu chikuru chinofamba" nekuda kwekuti "munhu" nemiti kana zvinhu zviri mumipanda yakasiyana.

Kune rumwe rutivi, mutauro weSomali hauna mipanda yemazita yakafanana neyeShona. Pane kudaro, unotsamira zvakanyanya pajenda yemazita (masculine and feminine gender). MuSomali, mazita ose anowira pasi pemukono (masculine) kana mukadzi (feminine), uye izvi zvinoonekwa mukushandiswa kwezvisungazita (articles) zvakadai se "-ka/-ga" kune vechirume kana "-ta/-da" kune vechikadzi. Kushandura kubva kuShona kuenda kuSomali kunoda kuti mushanduri anyatsonzwisisa kuti zvisungazita izvi zvinoshanda sei kuitira kudzivirira kukanganisa zvinoreva mutsara.

Kurongwa Kwemashoko mumutsara (Syntax)

Imwe nzvimbo inoda kungwarira ndiyo kurongwa kwemashoko mumutsara. Mutauro weShona unotevera marongerwo eChidzidzo-Chiito-Chinhu (Subject-Verb-Object kana SVO). Semuenzaniso: "Mukomana (Subject) akaverenga (Verb) bhuku (Object)". Zvisinei, mutauro weSomali unowanzo shandisa marongerwo akasiyana, kunyanya Chidzidzo-Chinhu-Chiito (Subject-Object-Verb kana SOV) mumitsara yakawanda, kunyange zvazvo uine rusununguko rwekuchinja zvichienderana nezviri kusimbiswa (topic-comment structure). Mutsara wekuti "Mukomana bhuku akaverenga" ndiwo unonyanya kunzwika muSomali. Kana mushanduri akakopa marongerwo eShona akadaro kuenda kuSomali, mutsara unogona kunzwika usina kurongeka uye unonetesa kuverenga kune vanhu vanotaura chiSomali.

Kushandiswa kweToni nemanzwi

Shona mutauro weToni (tonal language), apo izwi rimwe chete rinogona kuva nezvinoreva zvakasiyana zvichienderana nekukwira nekudzika kwemanzwi (high or low tone). Semuenzaniso, shoko rekuti "guru" rinogona kureva danga remombe, mhuka yemusango (red-flanked duiker), kana chimwe chinhu chakakura zvichienderana nekuti rataurwa sei. Mutauro weSomali unotsamira pane inonzi "pitch-accent system" inova mhando yetoni asi inoshandiswa kusiyanisa jenda yemazita kana zvinoreva mitsara pane kusiyanisa mazwi akazvimirira. Paunenge uchishandura zvakanyorwa, kunyange zvazvo toni isinganyatsoratidzirwi mumabhii anoverengwa mazuva ose, mushanduri anofanira kuziva tsananguro chaiyo yemashoko ese kuitira kuti asashandure zvisizvo zvichibva pakusanzwisisa toni yeShona.

Tsandanguro Netsika dzechitendero neMagariro

Kushandura mutauro hakusi kungochinja mashoko chete; ndiko kutakura tsika dzevanhu nekudziendesa kune rimwe boka revanhu. Nyika dzinotaura chiShona neSomalia dzine tsika nemagariro akasiyana zvikuru. Vanhu vazhinji vanotaura chiShona muZimbabwe vanotsamira pakuva maKristu kana kutevedza tsika dzechinyakare dzechiBantu. Pane kudaro, Somalia inyika yechiIslam ine vanhu vanodarika 99% vanotevera chitendero cheIslam. Izvi zvinoreva kuti mutauro weSomali uzere nemashoko akatorwa kubva kuArabic (loanwords) uye ane chekuita netsika dzechiIslam.

Somuenzaniso, mashoko anotaura nezvemhuri, kuroorana, kudya, nerufu anoda kunyatsochenjererwa. MuShona, pane tsika dzekuroora dzinosanganisira "roora" kana "pfuma", izvo zvine matanho akaita sekupinda mumusha, makandinzwa nani, nezvimwe. Paunoshandura izvi kuenda kuSomali, unofanira kutsvaga nzira inonzwisisika netsika dzechiSomali dzakaita se "meher" (pfuma inopiwa kumukadzi pakuchata) pasina kurasikirwa nezvinoreva tsika yechiShona. Izvi ndizvo zvinodaidzwa kuti "transcreation" kana kushandura zvichibva pamamiriro etsika dzevanogamuchira mashoko.

Mazano Akakosha ekushandura kubva kuShona kuenda kuSomali

  • Kudzidza zviratidzi nemadudzirwo eSomali: Mutauro weSomali une mashoko anoratidza nzvimbo kana nguva (focus particles) akaita se "baa", "ayaa", ne "waxaa" ayo asipo muShona. Mushanduri anofanira kunyatsodzidza mashandisirwo awo kuitira kuti mutsara weSomali uve neshungu netsananguro chaiyo.
  • Kunzvenga Kushandura Shoko neShoko: Kushandura shoko neshoko kunoparadza mutsara. Edza kunzwisisa pfungwa huru yomutsara weShona wobva waitsanangura zvakare mumagadzirirwo anogamuchirwa mumutauro weSomali.
  • Kushandusa duramazwi nematurusi emazuva ano: Kunyange zvazvo shanduro yemichina (machine translation) yakadai seGoogle Translate iri kuramba ichinatsiridzwa, inowanzotadza kubata mipanda yechiBantu netsika dzeSomali. Maturusi aya anofanira kushandiswa sehwaro hwokutanga, asi hunyanzvi hwemunhu ndihwo hunofanira kuona kuti shanduro yacho yakakodzera.
  • Kutarisa tsika nemagariro echiSomali: Zvinhu zvakadai sekusadya nyama yenguruve kana doro mumagariro echiSomali zvinogona kukanganisa mashandisirwo emifananidzo yemutauro. Paunenge uchishandura madingindira akadaro kubva kuShona, shandisa mifananidzo inoremekedza uye inonzwisisika munharaunda yechiSomali.

Mhedziso: Kusimudzirwa Kwekutaurirana Kwemadzinza Mairi

Kushandura kubva kuShona kuenda kuSomali inzira yakakosha yekuvaka mabhiriji pakati pezvirongwa zvakasiyana zvemuAfrica. Kuti shanduro ive yemhando yepamusoro, mushanduri haafanire kungova munyanzvi wemitauro chete, asi anofanira kuva mumiriri wetsika anogona kufambisa pfungwa nenzira inochengetedza chiremerera uye zvinoreva zvakanyorwa pakutanga. Nekutevera mazano ari pamusoro apa nekuziva musiyano wezvivakwa zvemitauro miviri iyi, unogona kuve nechokwadi chekuti shanduro yako inosvika kuvanhu vanotaura chiSomali nenzira yakajeka, inonzwisisika, uye inobata mwoyo.

Other Popular Translation Directions