איבערזעצן האַוואַייאַן צו שפּאַניש - פריי אָנליין יבערזעצער און ריכטיק גראַמאַטיק | FrancoTranslate

Ke Kahua o ka Unuhi ‘Ōlelo: Mai ka Pākīpika a i ka Pīrenaika

O ka unuhi ‘ōlelo ma waena o ka ‘ōlelo Hawai‘i a me ka ‘ōlelo Sepania, he huaka‘i ia e loulou ai na kai loa o ka Pākīpika me na ‘āina o ka Pīrenaika a me ka Moana ‘Akelanika. He ‘elua ‘ōlelo e pili ana i na ‘ohana ‘ōlelo like ‘ole: he ‘ōlelo ‘Aukolokane ka ‘ōlelo Hawai‘i (Austronesian), a he ‘ōlelo Molekiola Rōmana ka ‘ōlelo Sepania (Romance). No laila, he nui na mea like ‘ole ma ke kūkulu ‘ana i ka hopuna‘ōlelo, ka pili‘ōlelo, a me ka mana‘o mo‘omeheu. O ka mea unuhi e hana ana ma kēia kahua, pono ia ia ke ho‘omaopopo hohonu i na loina o na ao ‘elua i mea e unuhi ‘ia ai ka mana‘o me ka maika‘i loa.

Ma kēia alaka‘i, e kūkākūkā kākou i na kumu nui o ka pili‘ōlelo, na pilikia ma‘amau, na hi‘ohi‘ona o ka mo‘omeheu e like me ka "kaona," a me na mana‘o kōkua e holopono ai ka hana unuhi mai ka ‘ōlelo makuahine o Hawai‘i nei a i ka ‘ōlelo Sepania.

Na ‘Okina a me na Kahakō: Ka Mea e Hō‘ole ai i ka Hewa

I ka ‘ōlelo Hawai‘i, he mea ko‘iko‘i ka ho‘ohana pono ‘ana i ka ‘okina (ke kōko‘i) a me ka kahakō (ka hō‘ailona ho‘olō‘ihi kani). Inā e waiho wale ‘ia kēia mau hō‘ailona me ka kākau ‘ole ‘ia ma ke kope kumu, e loli loa ke ‘ano o ka hua‘ōlelo, a hiki ke alaka‘i hewa i ka mea unuhi i ka wā e unuhi ai i ka ‘ōlelo Sepania. No ka la‘ana:

• Lanai (he inoa no ka mokupuni o Lāna‘i, akā me ka ‘okina ‘ole he wahi ‘ē a‘e ia) vs. lāna‘i (patio/balcony ma ka ‘ōlelo Sepania: balcón a i ‘ole terraza).
• Ia (pronoun/kūpani) vs. i‘a (fish ma ka ‘ōlelo Sepania: pescado a i ‘ole pez).
• Kai (sea/ocean ma ka ‘ōlelo Sepania: mar) vs. kāī (ho‘opa‘a a i ‘ole kaula).

No laila, o ka hana mua a ka mea unuhi, he nānā pono i ka pela ‘ana o na hua‘ōlelo Hawai‘i. Inā he kope kahiko ia i kākau ‘ole ‘ia me ka ‘okina a me ka kahakō, pono e heluhelu i ka pō‘aiapili (context) holo‘oko‘a o ka paukū ma mua o ka koho ‘ana i ka mana‘o kūpono ma ka ‘ōlelo Sepania. O kēia pa‘akikī kekahi o na kumu e koi ‘ia ai ka mākaukau ki‘eki‘e ma ka pili‘ōlelo Hawai‘i.

Ke Kūkulu Pili‘Ōlelo: Ka Ho‘ohālikelike ‘ana i ka VSO a me ka SVO

He ‘oko‘a loa ke kūkulu ‘ana o na hopuna‘ōlelo ma kēia mau ‘ōlelo ‘elua. O ka ‘ōlelo Hawai‘i, he ‘ōlelo "Verb-Subject-Object" (VSO) ia. O ka hana, ka mea hana, a me ka mea i hana ‘ia ke ka‘ina ma‘amau. Ma ka ‘ōlelo Sepania na‘e, he ‘ōlelo "Subject-Verb-Object" (SVO) ia e like me ka ‘ōlelo Pelekane, me na lula no ka hā‘ule ‘ana o ke kūpani (pro-drop language) inā ua akāka ka mea nāna ka hana ma muli o ka hō‘ike pilikino o ka ha‘ina (verb conjugation).

E nānā kākou i kēia la‘ana ma‘amau:

‘Ōlelo Hawai‘i: Ua ‘ai ka pōpoki i ka i‘a.
(Ha‘ina: Ua ‘ai | Kumu/Piko: ka pōpoki | ‘Awe/Lawa: i ka i‘a)

‘Ōlelo Sepania: El gato comió el pescado.
(Kumu: El gato | Ha‘ina: comió | Lawa: el pescado)

Inā e unuhi pololei loa ‘ia kēlā me kēia hua‘ōlelo me ka ho‘ololi ‘ole i ke ka‘ina, e piha hewa loa ka Sepania. Ma waho o kēlā, ho‘ohana ka ‘ōlelo Hawai‘i i na particles (na ka‘i me na ‘ami e like me i, ma, o, a) no ke hō‘ike ‘ana i ka pilina o na hua‘ōlelo. Ma ka ‘ōlelo Sepania, ho‘ohana ‘ia na prepositions (a, en, de, para, por). Pono ka mea unuhi e a‘o i ka pili o kēia mau hō‘ailona pili‘ōlelo i mea e loa‘a ai ka hopena Sepania kūpono loa ma ke ‘ano e kama‘ilio maoli ai ka po‘e Sepania.

Ke Kūlana Ha‘ina a me na Manawa: Tense, Aspect, a me Mood

Ma ka pili‘ōlelo Sepania, he mea nui ka verb conjugation e hō‘ike ana i ka wā (past, present, future) a me ke ‘ano o ka mana‘o (indicative, subjunctive, imperative). Aia he mau haneli conjugation ‘oko‘a ma ka Sepania! Ma ka ‘ōlelo Hawai‘i na‘e, ‘a‘ole loli ka hua ha‘ina pono‘ī (the verb root does not conjugate). Ho‘ohana ‘ia na hō‘ailona ka‘ina ha‘ina (aspect markers) e like me ua (perfective), ke... nei (present progressive), e... ana (imperfective/future), a me e (imperative/subjunctive).

I ka wā e unuhi ai i ka ‘ōlelo Sepania, pono e unuhi pono ‘ia kēia mau hō‘ailona ka‘ina i ka conjugation kūpono:

• Ua hele au: Yo fui / Yo he ido (Past tense / Preterite a i ‘ole Present Perfect).
• Ke hele nei au: Estoy yendo (Present progressive).
• E hele ana au: Iré / Yo iba (Future tense a i ‘ole Imperfect).

He pa‘akikī ke kūpono o ka "subjunctive mood" (el subjuntivo) ma ka Sepania ma muli o na kūlana no‘ono‘o a me na mana‘o makemake. O na poke ‘ōlelo Hawai‘i e ho‘ohana ana i ka e me ka *noho ‘ana* a me ka *makemake*, hiki ke unuhi ‘ia me ka ho‘ohana ‘ana i ka subjunctive ma ka Sepania.

Ka Kaona a me ka Mo‘omeheu: Ka Unuhi Pono ‘ana i na Hua‘ōlelo Kahiko

O kekahi o na pilikia nui loa, ‘o ia ka unuhi ‘ana i na mana‘o ho‘ona‘auao Hawai‘i e pili ana i ka mo‘omeheu. He nui na hua‘ōlelo Hawai‘i e lawe ana i na mana‘o he nui i kapa ‘ia he "kaona" (hidden meaning / metaphor). ‘A‘ole hiki ke unuhi ‘ia kēia mau hua‘ōlelo ma ke ‘ano he hua‘ōlelo ho‘okahi wale nō ma ka ‘ōlelo Sepania me ka mālama pono ‘ana i kona ‘ano maoli.

E nānā i kekahi mau hua‘ōlelo ko‘iko‘i:

• Aloha: Ma ka Sepania, hiki ke unuhi ‘ia he hola (greet), amor (love), a i ‘ole afecto (affection). Eia na‘e, ‘o ka "Aloha" he loina hohonu ia no ka ka‘ana like ‘ana i ke ea o ke ola. Aia i ka pō‘aiapili ka koho ‘ana i ka hua Sepania maika‘i.
• ‘Āina: Ho‘ohana pinepine ‘ia ka hua Sepania tierra (land). Akā no ka po‘e Hawai‘i, ‘o ka ‘āina ka mea nāna e hānai i kanaka (mother land / that which feeds). Ma na palapala no‘eau, he mea kūpono ka wehewehe ‘ana iā ia ma ke ‘ano he tierra sagrada (sacred land) a i ‘ole patria protectora.
• Mana: He mana ko kēlā me kēia mea ola. ‘A‘ole ia he poder (power/authority) ma ke ‘ano kālai‘āina wale nō, akā he fuerza espiritual (spiritual force) a i ‘ole energía sagrada.

I ka wā e hana ai ka mea unuhi i na palapala mo‘okalaleo (literature), pono paha e mālama i na hua‘ōlelo Hawai‘i kumu me ka kākau ‘ana i na memo wehewehe (footnotes) a i ‘ole glosario ma ka hopena o ka palapala i mea e a‘o ai ka po‘e heluhelu Sepania i ka mana‘o hohonu o ka mo‘omeheu Hawai‘i.

He Mau Mana‘o Kōkua no ka Unuhi Pono ‘ana

No ka holopono ‘ana o kāu hana unuhi mai ka ‘ōlelo Hawai‘i a i ka ‘ōlelo Sepania, eia kekahi mau mana‘o kōkua e ho‘omana‘o ai:

1. Mālama i ka pō‘aiapili: Mai unuhi i kēlā me kēia hua‘ōlelo ma ke ‘ano ho‘okahi. E heluhelu i ka paukū holo‘oko‘a e ho‘omaopopo i ka mana‘o nui ma mua o ka ho‘ololi ‘ana i ka ‘ōlelo Sepania.
2. E loiloi i ke ka‘ina pili‘ōlelo: E ho‘ololi mau i ka VSO o ka Hawai‘i i ka SVO o ka Sepania i mea e mōakāka ai ka heluhelu ‘ana.
3. E mālama pono i na diacritics: E hō‘oia he pololei na ‘okina a me na kahakō o ka palapala kumu ma mua o ka unuhi ‘ana. Inā kānalua, e loiloi i ka puke wehewehe ‘ōlelo Hawai‘i (e like me kā Pukui & Elbert).
4. E hō‘oia i ka pololei o ke kāne me ke wahine (Gender Agreement): He genderless ka ‘ōlelo Hawai‘i, akā he ko‘iko‘i ka gender (masculino/femenino) ma ka Sepania no na nouns a me na adjectives. Pono e koho pono i ka gender o na hua‘ōlelo Sepania i pili pono i ka mea e kama‘ilio ‘ia ana.
5. E ho‘ohana i ka wehewehe mo‘omeheu: Inā ‘a‘ohe hua Sepania kūpono no kekahi loina Hawai‘i, e waiho i ka hua Hawai‘i me ka wehewehe pōkole ‘ana ma ka Sepania ma waena o na kahaapo (parentheses).

Ka Hopena o ka Hana Unuhi

O ka unuhi ‘ana mai ka ‘ōlelo Hawai‘i a i ka ‘ōlelo Sepania, he alahaka ia e hui ai na lāhui ‘elua me ka hohonu. Ma o ka ho‘omaopopo pono ‘ana i na kānāwai o ka pili‘ōlelo, ka mālama pono ‘ana i na hō‘ailona leo, a me ka mahalo ‘ana i ka mana‘o kaona o na loina kahiko, hiki i ka mea unuhi ke hō‘ike aku i ke nani o ka ‘ōlelo Hawai‘i i ke ao Sepania holo‘oko‘a me ka ‘oia‘i‘o a me ka hanohano.