Phetolelo lipakeng tsa lipuo tsa Maafrika ke karolo ea bohlokoa haholo ea khokahano le ho abelana ka tsebo le litso kontinenteng ena. Ho fetolela litaba ho tloha ho Sesotho (puo ea lihlopha tsa Bantu e buuoang haholo Afrika Boroa le Lesotho) ho ea ho Sehausa (puo ea lihlopha tsa Chadic ea lelapa la Afroasiatic e buuoang haholo Afrika Bophirimela, haholo-holo Nigeria le Niger) ke mosebetsi o hlokang kutloisiso e tebileng ea lipuo tsena ka bobeli. Sengoliloeng sena se hlahloba ka botlalo mekhoa, liphephetso, le malebela a bohlokoa bakeng sa ho fihlela phetolelo e nepahetseng, e hlakileng, le e sebetsang hantle lipakeng tsa lipuo tsena tse peli tsa bohlokoa tsa Afrika.
Liphapang tsa Sebopeho le Segrama sa Lipuo
Ha u fetolela ho tloha ho Sesotho ho ea ho Sehausa, ntlha ea pele eo u lokelang ho e hlokomela ke phapang e kholo ea sebopeho sa lipuo tsena. Sesotho ke puo ea se-Bantu e itšetlehileng haholo ka lihlopha tsa maina (noun classes). Lihlopha tsena li laola lihlomathiso (prefixes) tse bontšang bongata kapa bonngoe, le tumellano ea segerama ka hara polelo eohle. Ka lehlakoreng le mong, Sehausa ke puo ea se-Chadic e sebelisang bong ba segerama (grammatical gender) – e leng botona (masculine) le botšehali (feminine). Sena se bolela hore maina ohle ka Sehausa a aroloa ka botona kapa botšehali, 'me sena se ama maetsi, limamarela-maina (pronouns) le litlhalosi tse amanang le tsona.
Mohlala, ha u fetolela polelo e kholo ho tloha ho Sesotho ho ea ho Sehausa, o tlameha ho tseba hore na lentsoe bakeng sa leina le itletseng ke la bong bofe ka Sehausa ho khona ho etsa tumellano e nepahetseng. Liphapang tsena tsa sebopeho li hloka hore mofetoleli a se ke a fetolela lentsoe ka lentsoe (word-for-word translation), empa a utloisise moelelo oa sebopeho sa polelo ka botlalo ho rala polelo e ncha e hlakileng ka puo e amohelang phetolelo.
Meloli le Melao ea Lifonotiki
Ntlha e 'ngoe ea bohlokoa ke meloli (tones). Le hoja Sesotho le sona se na le meloli e amang moelelo oa mantsoe a mang, Sehausa ke puo e tsebahalang haholo ka meloli (tonal language) moo mololi o phahameng, o tlaase, kapa o theohang o ka fetolang moelelo oa lentsoe ka ho felletseng. Leha ho le jualo, litaba tse ngotsoeng ka Sehausa (ntle le libuka tsa thuto kapa tsa ba qalang ho ithuta) ha li na matšoao a meloli (diacritics), e leng se etsang hore ho be bohlokoa hore mofetoleli a utloisise moelelo oa polelo (context) ho tseba hore na lentsoe le bolela eng hantle pele a le fetolela.
Mofetoleli ea tlohang ho Sesotho o lokela ho ba hlokolosi haholo ka sena. Mohlala, lentsoe "fara" ka Sehausa le ka bolela "ho qala", "tšitoe", kapa "ho ba tšoeu" ho latela mololi le phatlalatso ea lona. Ka hona, ho ba le tsebo e batsi ea mantsoe le kutloisiso e tebileng ea moelelo oa mongolo ke senotlolo sa ho qoba liphoso tse kholo tsa phetolelo tse ka sitisang utloisiso ea mmali.
Setso le Liphetoho tsa Maemo a Bophelo
Phetolelo ha se feela ho fetola mantsoe, ke ho fetisa setso le meetlo. Sesotho se tletse maele, litsela tsa tlhompho le mekhoa ea bophelo e tobileng baahi ba Afrika e ka Boroa le sebaka sa lithaba tsa Lesotho. Sehausa, ka lehlakoreng le leng, se na le tšusumetso e matla ea setso sa Maislamo, meetlo ea Afrika Bophirimela le litsela tsa khoebo tsa nako e telele. Lipapiso, litemoso le maele a Sesotho ha li na ho utloahala ha li fetoleloa ka ho otloloha ho ea ho Sehausa.
Bakeng sa ho fetisa molaetsa ka katleho, mofetoleli o lokela ho sebelisa mokhoa o bitsoang "transcreation" kapa phetolelo e tsamaellanang le setso. Mohlala, maele a Sesotho a buang ka likhomo (tse leng bohlokoa haholo setsong sa Basotho) a ka hloka ho fetoleloa ka tsela e tla utloisisoa ka mokhoa o tšoanang setsong sa Hausa, mohlomong ka ho sebelisa lipapiso tsa setso sa bona tse amanang le bophelo ba bona ba letsatsi le letsatsi, tumelo, kapa mekhoa ea bona ea temo le khoebo.
Malebela a Sebetsang bakeng sa Bafetoleli
Bakeng sa ho etsa bonnete ba hore mosebetsi oa hau oa phetolelo o tloha ho Sesotho ho ea ho Sehausa o ba oa maemo a holimo, latela litsela tsena tse latelang tsa bohlokoa:
- Hlahloba Moelelo ka Botlalo: Pele u qala ho fetolela, bala sengoliloeng sohle sa Sesotho ho utloisisa molaetsa, mololi oa sengoli, le sepheo sa sona. Sena se u Queensland ho tseba sebopeho sa puo se lokelang ho sebelisoa.
- Sebelisa Litlhaloso tsa Mantsoe (Glossaries): Iketsetse kapa u sebelise litlhaloso tsa mantsoe a ikhethang, haholo-holo maemong a tekheniki, a bongaka, kapa a molao. Sena se etsa hore ho be le botsitso bo matla ho pholletsa le sengoliloeng.
- Sebelisana le Babusi ba Puo ba Tlhaho: Kamehla ho molemo hore mosebetsi oa hau oa phetolelo o hlahlojoe ke motho eo puo ea hae ea lapeng e leng Sehausa ho netefatsa hore mantsoe le mehopolo li utloahala li le tlhaho ebile li amoheleha hantle.
- Qoba ho Fetolela ka ho Otloloha: E-na le ho fetolela mantsoe ka bomong, tsepamisa maikutlo ho fetoleleng mehopolo le lipolelo ka botlalo ho boloka phallo e ntle ea puo e amohelang phetolelo.
Bohlokoa ba Optimization ea SEO ho Phetolelo ea Dijithale
Lefatsheng la kajeno la dijithale le marang-rang, phetolelo e ngata e etsetsoa mecha ea phatlalatso ea inthanete le mecha ea litaba tsa sechaba. Sena se bolela hore phetolelo ea hau ha ea lokela feela ho nepahella ka segerama, empa e tlameha ho beoa maemong a matle bakeng sa lienjine tsa patlo (Search Engine Optimization - SEO) ho netefatsa hore e ka fumaneha habonolo ke batho ba e batlang inthaneteng.
Ha u fetolela litaba tsa marang-rang ho tloha ho Sesotho ho ea ho Sehausa, ho bohlokoa ho tseba mantsoe a bohlokoa (keywords) a patloang haholo ke basebelisi ba puo ea Sehausa. Sena se hloka hore u etse lipatlisiso tsa mantsoe a bohlokoa ka puo ea Sehausa 'me u a kenye ka tsela ea tlhaho ka hara phetolelo ea hau. Lihlooho tsa H1, H2 le meta descriptions li lokela ho nkoa ka ho teba ho netefatsa hore litaba tse fetoleloang li fihlella bamameli ba bangata ka ho fetisisa. Phetolelo e ntle ea marang-rang ke e khonang ho kopanya botsitso ba puo le litsela tsa morao-rao tsa theknoloji ea SEO.