Käännä burmalainen kielelle Tšekki - Ilmainen online-kääntäjä ja oikea kielioppi | FrancoTranslate

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍ ကျယ်ပြန့်လာသည်နှင့်အမျှ ဘာသာစကားအချင်းချင်း ပြန်ဆိုခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာပါသည်။ ၎င်းတို့အနက် တိဗက်-မြန်မာ (Sino-Tibetan) ဘာသာစကားနွယ်ဝင် ဖြစ်သော မြန်မာဘာသာစကား နှင့် အင်ဒို-ယူရိုပီယံ (Indo-European) ဘာသာစကားစုဝင် ဆလဗ် (Slavic) ဘာသာစကားဖြစ်သော ချက်ဘာသာစကား (Czech) တို့အကြား ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းသည် ထူးခြားဆန်းသစ်ပြီး စိန်ခေါ်မှုအပြည့်ရှိသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားနှစ်ခုစလုံးသည် မူရင်းအခြေခံတည်ဆောက်ပုံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုနောက်ခံများ လုံးဝကွဲပြားခြားနားကြသည့်အတွက် စကားလုံးချင်း တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုရုံဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ စနစ်တကျ လေ့လာဘာသာပြန်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

၁။ ဘာသာစကားနှစ်ခု၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံ (Sentence Structure) ကွာခြားချက်

မြန်မာဘာသာစကားနှင့် ချက်ဘာသာစကားတို့အကြား အထင်ရှားဆုံးသော ကွဲပြားချက်မှာ ဝါကျတည်ဆောက်ပုံစနစ် ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘာသာစကားသည် အခြေခံအားဖြင့် ကတ္တား-ကံ-ကြိယာ (Subject-Object-Verb - SOV) စနစ်ကို အသုံးပြုပြီး ကြိယာကို ဝါကျ၏အဆုံးတွင် အမြဲထားရှိလေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် "ကျွန်တော် စာအုပ်ဖတ်သည်" ဟူသော ဝါကျတွင် ကြိယာဖြစ်သော "ဖတ်သည်" ကို နောက်ဆုံးတွင် တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။

ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ချက်ဘာသာစကားသည် အခြေခံအားဖြင့် ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ (Subject-Verb-Object - SVO) စနစ်ကို အသုံးပြုသည်။ သို့သော် ချက်ဘာသာစကားသည် အလွန်ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော စကားလုံးအစီအစဉ် (Free Word Order) ရှိသည့် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝါကျတစ်ခုအတွင်းရှိ စကားလုံးများ၏ နေရာကို ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် အလေးပေးလိုသော အကြောင်းအရာကို ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ဤသို့ ဝါကျတည်ဆောက်ပုံ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် ဖြစ်ရခြင်းမှာ စကားလုံးများတွင် သဒ္ဒါဆိုင်ရာ ဝိဘတ်များ (Cases) ပါဝင်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာမှ ချက်သို့ ပြန်ဆိုရာတွင် မူရင်းဝါကျ၏ ဆိုလိုရင်းနှင့် အဓိကအချက်ကို သေချာစွာဆုပ်ကိုင်ပြီး ချက်ဘာသာစကား၏ သဘာဝကျသော ဝါကျတည်ဆောက်ပုံသို့ ပြောင်းလဲပေးရမည်ဖြစ်သည်။

၂။ သဒ္ဒါဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် နာမ်ပြောင်းလဲမှုစနစ် (Grammatical Cases)

ချက်ဘာသာစကားသည် ၎င်း၏ရှုပ်ထွေးလှသော သဒ္ဒါစနစ်ကြောင့် လူသိများသည်။ မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုသူများ ရင်ဆိုင်ရမည့် အဓိကသဒ္ဒါဆိုင်ရာ အခက်အခဲများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-

• သဒ္ဒါဆိုင်ရာ ဝိဘတ်ခုနစ်ခု (Seven Grammatical Cases): ချက်ဘာသာစကားတွင် နာမ်များ၊ နာမ်စားများနှင့် နာမဝိသေသနများသည် ဝါကျအတွင်းရှိ ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်ပေါ်မူတည်၍ အဆုံးသတ်ပုံစံ (Ending) ခုနစ်မျိုး ပြောင်းလဲသွားသည်။ မြန်မာဘာသာစကားတွင် "ကို၊ သို့၊ မှ၊ ဖြင့်" စသည့် နောက်ဆက်တွဲစကားလုံးများကို အသုံးပြုသော်လည်း ချက်ဘာသာတွင်မူ စကားလုံးကိုယ်တိုင် ပုံသဏ္ဌာန်ပြောင်းလဲသွားခြင်း ဖြစ်သဖြင့် ဝိဘတ်စနစ်ကို အထူးဂရုပြုရပါမည်။
• လိင်ခွဲခြားမှုစနစ် (Grammatical Gender): ချက်ဘာသာတွင် နာမ်များကို ပုလိင် (Masculine)၊ ဣတ္ထိလိင် (Feminine) နှင့် နပုလ္လိင် (Neuter) ဟူ၍ လိင်သုံးမျိုး ခွဲခြားထားသည်။ ဤလိင်ခွဲခြားမှုစနစ်သည် ကတ်သီးကတ်သတ်နိုင်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ နာမဝိသေသနများနှင့် ကြိယာများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်အပေါ်ပါ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည်။ မြန်မာဘာသာစကားတွင် ထိုသို့သော သဒ္ဒါဆိုင်ရာ လိင်ခွဲခြားမှု မရှိသဖြင့် ချက်ဘာသာသို့ ပြောင်းလဲရာတွင် နာမ်တစ်ခုချင်းစီ၏ လိင်အမျိုးအစားကို တိကျစွာ သိရှိထားရန် လိုအပ်သည်။
• ကိန်းဂဏန်းအလိုက် ပြောင်းလဲခြင်း (Plural declension): ချက်ဘာသာတွင် နာမ်တစ်ခုချင်းစီ၏ အရေအတွက်ပေါ်မူတည်၍ (ဥပမာ- ၁ ခု၊ ၂ ခုမှ ၄ ခု၊ ၅ ခုနှင့်အထက်) နာမ်များ၏ အဆုံးသတ်များ ကွဲပြားစွာ ပြောင်းလဲသွားလေ့ရှိသည်။

၃။ ကြိယာအသွင် (Verb Aspect) နှင့် ကာလ (Tense) ကွာခြားချက်

မြန်မာဘာသာစကားတွင် ကြိယာတစ်ခု၏ ဖြစ်ပျက်ပုံကို ညွှန်ပြရန်အတွက် "နေသည်၊ ခဲ့သည်၊ ပြီ၊ လိမ့်မည်" စသည့် ကြိယာနောက်ဆက်တွဲများကို အသုံးပြုသည်။ ချက်ဘာသာစကားတွင်မူ ကြိယာများကို မပြီးမြောက်သေးသော လုပ်ဆောင်ချက် (Imperfective Aspect) နှင့် ပြီးမြောက်အောင်မြင်သွားသော လုပ်ဆောင်ချက် (Perfective Aspect) ဟူ၍ အသွင်နှစ်မျိုး ခွဲခြားထားသည်။

ဘာသာပြန်ဆိုသူသည် မူရင်းမြန်မာစာသားရှိ လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုသည် အချိန်ကာလအပိုင်းအခြားတစ်ခုအတွင်း ဆက်တိုက်ဖြစ်ပျက်နေခြင်းလော သို့မဟုတ် ပြီးဆုံးသွားသည့် အကျိုးရလဒ်တစ်ခုလော ဆိုသည်ကို သေချာစွာ ပိုင်းခြားစိတ်ဖြာပြီးမှသာ သင့်လျော်သော ချက်ကြိယာပုံစံကို ရွေးချယ်အသုံးပြုရမည်ဖြစ်သည်။

၄။ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှုများနှင့် စကားပြောဆိုမှုအဆင့်အတန်း (Register)

မြန်မာယဉ်ကျေးမှုသည် ရိုသေလေးစားမှုကို အခြေခံသဖြင့် စကားပြောဆိုရာတွင် အသက်အရွယ်၊ ရာထူးဌာနန္တရနှင့် ရင်းနှီးမှုအဆင့်အတန်းအပေါ် မူတည်၍ သုံးနှုန်းသည့် နာမ်စားများနှင့် စကားပြောဆိုမှုအဆင့်အတန်းများ (ဥပမာ- ဘုန်းကြီးကျောင်းသုံးစကား၊ နန်းသုံးစကား၊ ရိုးရိုးယဉ်ကျေးသောစကား) အလွန်ကွဲပြားသည်။

ချက်ဘာသာစကားတွင်လည်း "Tykání" (သူငယ်ချင်းအချင်းချင်း သို့မဟုတ် အောက်လူကို သုံးသော ရင်းနှီးသည့်အသုံးအနှုန်း) နှင့် "Vykání" (လူစိမ်း၊ လူကြီးသူမ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွင်တွင် သုံးသော တရားဝင် ရိုသေသည့်အသုံးအနှုန်း) ဟူ၍ နှစ်မျိုးကွဲပြားသည်။ မြန်မာစာသားမှ "ခင်ဗျား/ရှင်" သို့မဟုတ် "မင်း/နင်" ဟူသော နာမ်စားများကို ပြန်ဆိုရာ၌ ချက်ဘာသာစကား၏ ဤအဆင့်အတန်းနှစ်ခုအနက် မည်သည့်ပုံစံက သင့်လျော်မည်ကို ဆက်စပ်အကြောင်းအရာအရ ဆုံးဖြတ်ရမည် ဖြစ်သည်။

၅။ ထိရောက်သော ဘာသာပြန်ဆိုမှုအတွက် လက်တွေ့ကျသော အကြံပြုချက်များ

မြန်မာ-ချက် ဘာသာပြန်လုပ်ငန်းတွင် အရည်အသွေးမြင့်မားပြီး သဘာဝကျသော စာသားများ ရရှိနိုင်စေရန် အောက်ပါအချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်သင့်သည်-

1. စကားလုံးချင်း တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ- ဘာသာစကားနှစ်ခုလုံး၏ သဘာဝချင်း ကွဲပြားလွန်းသဖြင့် စကားလုံးချင်း တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုပါက ဖတ်ရခက်ခဲပြီး သဘာဝမကျသော ချက်စာသားများ ထွက်ပေါ်လာလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် "အဓိပ္ပာယ်ဗဟိုပြု ဘာသာပြန်ခြင်း" (Sense-for-Sense Translation) ကိုသာ အဓိကကျင့်သုံးပါ။
2. ချက်စကားပုံများနှင့် တင်စားချက်များကို ရှာဖွေပါ- မြန်မာဘာသာတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသော စကားပုံများ၊ ဥပမာပေး တင်စားချက်များကို ချက်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရာတွင် တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုခြင်းထက် ၎င်းနှင့် အဓိပ္ပာယ်ချင်း တူညီသော ချက်လူမျိုးတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အသုံးအနှုန်းများကို အစားထိုး အသုံးပြုသင့်သည်။
3. ဘာသာပြန်ဆော့ဖ်ဝဲများနှင့် အဘိဓာန်များကို စနစ်တကျ အသုံးပြုပါ- မြန်မာ-ချက် တိုက်ရိုက်အဘိဓာန်များ ရှားပါးမှုကြောင့် တစ်ခါတစ်ရံ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကို ကြားခံ (Pivot Language) အဖြစ် အသုံးပြုရတတ်သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ရာတွင် အဓိပ္ပာယ်လွဲချော်မှုမရှိစေရန် မူရင်းစာသားနှင့် အနီးစပ်ဆုံးတူညီမှုကို အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်သည်။
4. ဒေသခံ ချက်ဘာသာစကားပြောဆိုသူ (Native Speaker) နှင့် တည်းဖြတ်ပါ- ဘာသာပြန်ဆိုထားသော စာသားများကို သဒ္ဒါမှန်ကန်မှုရှိစေရန်နှင့် ချက်လူမျိုးများ ဖတ်ရှုရာတွင် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားကဲ့သို့ သဘာဝကျနေစေရန်အတွက် ဒေသခံချက်စာရေးဆရာ သို့မဟုတ် တည်းဖြတ်သူနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။

နိဂုံးချုပ် သုံးသပ်ချက်

မြန်မာဘာသာမှ ချက်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းသည် ရိုးရှင်းသော အလုပ်တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အသိပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ နားလည်သဘောပေါက်မှုနှင့် စိတ်ရှည်မှုတို့ကို ပေါင်းစပ်ရယူရသည့် အနုပညာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အထက်ပါ ကွာခြားချက်များနှင့် အကြံပြုချက်များကို စနစ်တကျ လေ့လာလိုက်နာခြင်းဖြင့် အမှားအယွင်းကင်းစင်ပြီး ထိရောက်မှုရှိသော ဘာသာပြန်စာသားကောင်းများကို ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း တင်ပြလိုက်ရပါသည်။