Lefatšeng la kajeno le amanang ka potlako ka baka la theknoloji le khoebo ea machaba, phetolelo ea lipuo e fetohile borokho bo bohlokoa haholo. Har'a lipuo tse fapaneng haholo ka sebopeho le setso, ho fetolela lipolelo le meelelo ho tloha ho Sesotho (puo ea se-Bantu e buuoang haholo Afrika Boroa le Lesotho) ho ea ho Seindonesia (Bahasa Indonesia, puo ea se-Austronesian e buuoang ke batho ba fetang limilione tse makholo a mabeli) ke mosebetsi o hlokang boiphihlelo bo tebileng. Leha lipuo tsena ka bobeli li sebelisa sebopeho sa polelo sa Moetsi-Ketso-Moetsuoa (Subject-Verb-Object kapa SVO), liphapang tsa tsona tsa thuto-puo, setso le mekhoa ea ho bōpa mantsoe li hlahisa liphephetso tse ikhethang ho bafetoleli.
Phapang ea Sebopeho sa Lipuo le Thuto-Puo
Ntlha ea pele eo mofetoleli a lokelang ho e utloisisa ke phapang ea sebopeho sa lipuo tsena tse peli. Sesotho ke puo e raraneng haholo e itšetlehileng ka lihlopha tsa mabitso (noun classes). Lihlopha tsena li laola tumellano ea polelo eohle, ho tloha ho maemeli, litumellano tsa maetsi, ho isa ho litlhalosi. Ka lehlakoreng le lang, Seindonesia ke puo e se nang lihlopha tsa mabitso, bong, kapa ho fetoha ga maetsi ho latela nako (no verb conjugation). Sena se bolela hore ha u fetolela mantsoe a nang le tumellano e matla ea Sesotho, u tlameha ho fumana mekhoa e meng ea ho fetisa moelelo oa tsona ka Seindonesia ntle le ho latela melao ea tumellano ea mantsoe.
Mohlala, polelo ea Sesotho e reng: "Bana ba me ba ntse ba bala libuka tsa bona" e bontša tumellano e hlakileng ea lihlopha tsa mabitso ("bana", "ba", "ba", "bona"). Ka Seindonesia, sena se ka fetoleloa e le: "Anak-anak saya sedang membaca buku-buku mereka". Mona, bongata bo bontšoa ka ho pheta-pheta lebitso ("anak-anak", "buku-buku"), ha nako ea ketso e ntseng e tsoela pele e bontšoa ke lentsoe "sedang" ho e-na le ho fetoloa ha leetsi ka bolona. Bafetoleli ba tlameha ho ba hlokolosi hore ba se ke ba fetolela mantsoe ka ho otloloha (word-for-word translation), kaha sena se ka baka polelo e sa utloahaleng kapa e utloahalang e le ntho e ncha le e makatsang ho 'mali oa Seindonesia.
Lihlopha tsa Mabitso le Lithuto tsa Bonngoe le Bongata
Joalokaha ho boletsoe, lihlopha tsa mabitso tsa Sesotho li fana ka litaba tse ngata haholo ka mabitso a sebelisoang (hore na ke batho, lintho, lifate, kapa mehopolo). Seindonesia ha se na sistimi e joalo. Bakeng sa ho fetisa moelelo o nepahetseng, mofetoleli o lokela ho itšetleha ka mantsoe a mang a hlalosang kapa a fang moelelo o eketsehileng (classifiers). Ka Seindonesia, ho na le mantsoe a bitsoang "kata penggolong" a sebelisoang ha ho baloa kapa ho hlalosoa lintho, joalo ka "orang" bakeng sa batho, "ekor" bakeng sa liphoofolo, le "buah" bakeng sa lintho tse sa pheleng.
Mohlala, ha u re "liphoofolo tse peli" ka Sesotho, ka Seindonesia u ke ke ua re feela "dua binatang", empa u lokela ho re "dua ekor binatang" (ho sebelisoa classifier "ekor" e emelang phoofolo). Ho hlompha le ho sebelisa mekhoa ena ea thuto-puo ea Seindonesia ke senotlolo sa ho etsa hore phetolelo e utloahale e le ea tlhaho ebile e le hloahloa.
Tšebeliso ea Litlekanyetso le Moelelo oa Setso
Phetolelo hase feela ho fetola mantsoe ho tloha puong e 'ngoe ho ea ho e 'ngoe; ke ho fetisa setso. Sesotho ke puo e humileng haholo ka maele le lits'omo tse emelang pono ea bophelo ea Basotho. Ka mokhoa o tšoanang, Seindonesia se tletse ka maele (peribahasa) le litšupiso tsa setso sa Seindonesia, haholo-holo setso sa se-Javanese le sa Malai se nang le tšusumetso e kholo puong eo.
Ha ho fetoleloa maele a Sesotho a joalo ka "Pinyane e sekela mohope" kapa "Kgotso e a babalelwa", ho fetolela mantsoe ana ka ho otloloha ho ka ferekanya 'mali oa Seindonesia haholo. Ho e-na le hoo, mofetoleli o tlameha ho batla maele a Seindonesia a nang le moelelo o tšoanang oa boitšoaro kapa filosofi. Mohlala, maele a buang ka ho se tšepahale kapa ho ba le merero e 'meli a ka fumana se lekanyetsoang ka Seindonesia se kang "Ada udang di balik batu" (ho na le shrimp ka morao ho lejoe). Boiphihlelo bona bo bitsoa "transcreation" kapa phetolelo ea pōpo, moo ho tsepamisoang maikutlo holim'a ho boloka maikutlo le molaetsa oa mantlha ho e-na le mantsoe ka boona.
Mekhoa ea ho Fetolela Maemo a Puo le Hlompho
Phapang e 'ngoe ea bohlokoa e holim'a maemo a puo (register and politeness). Sesotho se na le mekhoa ea ho bontša hlompho, haholo-holo ka ho sebelisa mabitso a tšoanang le litho tsa lelapa (ntate, 'm'e, abuti, ausi) kapa ho sebelisa lihlongoana tse bontšang hlompho. Leha ho le joalo, Seindonesia se na le sistimi e rarahaneng haholo ea hlompho e ipapisitseng le lilemo, maemo a sechaba, le kamano lipakeng tsa babui.
Ha ho fetoleloa lingoloa tse tsoang ho Sesotho, mofetoleli o lokela ho khetha pakeng tsa mefuta e fapaneng ea matlhaodi le maemeli a Seindonesia. Mohlala, lentsoe "u" le ka fetoleloa e le "Anda" (ea hlomphang le ea sephiri), "Kamu" (e sebelisoang lipakeng tsa metsoalle kapa ho batho ba banyenyane), kapa "Bapak/Ibu" (hlompho e phahameng haholo e tsamaellanang le Ntate/M'e). Ho khetha maemo a fosahetseng ho ka etsa hore mofetoleli a utloahale a hloka tlhompho kapa a le hole haholo le babali, e leng kotsi e kholo litokomaneng tsa khoebo kapa lipuisanong tsa botho.
Malebela a Bohlokoa bakeng sa Bafetoleli
- Ithute ka Maemo a Bobeli a Setso: O se ke wa phethela phetolelo ntle le ho batlisisa hore na mantsoe a sebelisoang a amana joang le meetlo le mekhoa ea bophelo ea batho ba Indonesia.
- Sebelisa Lihlalosang-Mantsoe tse Tšepahalang: Kaha ha ho na lihlalosang-mantsoe tse ngata tse tobileng tsa Sesotho le Seindonesia, bafetoleli ba atisa ho sebelisa Senyesemane e le borokho (bridge language). Maemong ana, o tlameha ho ba hlokolosi hore o se ke wa lumella liphapang tsa Senyesemane ho senya moelelo oa pele oa Sesotho.
- Netefatsa ka ho Bala Hape (Proofreading): Netefatsa hore mosebetsi o fetotsoeng o baloa ke motho eo e leng puo ea hae ea tlhaho ea Seindonesia (native speaker) ho netefatsa hore lipolelo li phalla hantle ebile li utloahala eka li ngotsoe li le ka Seindonesia ho tloha qalong.
- Ela Hloko Mehla le Nako: Kaha Seindonesia ha se fetole maetsi ho latela nako, sebelisa mantsoe a bontšang nako a joalo ka "kemarin" (maobane), "hari ini" (kajeno), kapa "besok" (hamoso) ho hlakisa nako ea ketso e hlalositsoeng ka Sesotho.
Bokamoso ba Phetolelo ea Sesotho le Seindonesia
Kaha likamano tsa moruo le thuto lipakeng tsa linaha tsa Afrika le Asia Boroa-boela li ntse li hōla, tlhahisoleseding le litšebeletso tsa phetolelo li tla tsoela pele ho hlokahala haholo. Bafetoleli ba sebetsang ka lipuo tsena ba na le monyetla o ikhethang oa ho bula menyetla e mecha ea litšebelisano. Ka ho boloka boleng ba puo, ho utloisisa mekhoa ea thuto-puo, le ho hlompha litso tse fapaneng tsa lichaba tsena tse peli, phetolelo e tsoang ho Sesotho ho ea ho Seindonesia e ka finyella maemo a phahameng ka ho fetisisa a katleho le boitsebelo.