Tụgharịa asụsụ Samoan ka ọ bụrụ Asụsụ Sudan - Ntụgharị asụsụ n'ịntanetị efu na ụtọ asụsụ ziri ezi | FrancoTranslate

O le sootaga faasolopito ma le faagagana i le va o le gagana Samoa ma le gagana Sunita (Sundanese) o se mataupu e matua taua ma manaia tele mo soʻo se tagata suʻesuʻe i mataupu tau gagana. E ui lava o le gagana Samoa o loʻo faaaogaina i le ogatotonu o le Vasa Pasefika, ae o le gagana Sunita o se tasi o gagana autu i le motu o Java i Initonesia. O gagana uma e lua o loʻo i lalo o le faamalu tele o le aiga gagana Ausetonesia (Austronesian language family). O lona uiga, o loʻo iai ni upu tutusa ma ni fausaga faagagana e tutusa o latou tupuaga. Ae ui i lea, ona o le fiaselau o tausaga o le vavaeeseina faafanua ma le atinaʻeina o aganuu eseese, o le faaliliuga i le va o nei gagana e lua e manaʻomia ai se tomai maualuga tele. O lenei tusitusiga o le a auʻiliʻili ai le faagasologa, o fausaga lavelave, ma fautuaga taua e fesoasoani ai i tagata faaliliu ia mafai ona faia ni faaliliuga e sili ona saʻo ma fetaui ma le aganuu.

0
Taiala Atoa mo le Faaliliuga mai le Gagana Samoa i le Gagana Sunita: O Luʻitau, Fausaga, ma Fautuaga Aoga

O le sootaga faasolopito ma le faagagana i le va o le gagana Samoa ma le gagana Sunita (Sundanese) o se mataupu e matua taua ma manaia tele mo soʻo se tagata suʻesuʻe i mataupu tau gagana. E ui lava o le gagana Samoa o loʻo faaaogaina i le ogatotonu o le Vasa Pasefika, ae o le gagana Sunita o se tasi o gagana autu i le motu o Java i Initonesia. O gagana uma e lua o loʻo i lalo o le faamalu tele o le aiga gagana Ausetonesia (Austronesian language family). O lona uiga, o loʻo iai ni upu tutusa ma ni fausaga faagagana e tutusa o latou tupuaga. Ae ui i lea, ona o le fiaselau o tausaga o le vavaeeseina faafanua ma le atinaʻeina o aganuu eseese, o le faaliliuga i le va o nei gagana e lua e manaʻomia ai se tomai maualuga tele. O lenei tusitusiga o le a auʻiliʻili ai le faagasologa, o fausaga lavelave, ma fautuaga taua e fesoasoani ai i tagata faaliliu ia mafai ona faia ni faaliliuga e sili ona saʻo ma fetaui ma le aganuu.

Luʻitau o le Fausaga o Fuaiupu ma le Wetere

E iai ni eseesega tetele i le fausaga o le wetere (syntax) ma le faatulagaina o fuaiupu pe a faatusatusa le gagana Samoa ma le gagana Sunita. I le gagana Samoa, o le faiga masani o le faatulagaina o fuaiupu o le VSO (Veape - Mataupu - Mea e Paʻu i ai le gaioiga). Mo se faataitaiga, i le fuaiupu Samoa "E faatau e le tina le falaoa", o le veape poʻo le faatinoga "faatau" o loʻo sau muamua i le amataga o le fuaiupu. A o le gagana Sunita, e faaaoga ai le faiga o le SVO (Mataupu - Veape - Mea e Paʻu i ai le gaioiga), lea e tutusa ma le fausaga o le gagana Peretania. Afai e faaliliu saʻo lea fuaiupu i le gagana Sunita, o le a faapea le faatulagaga: "Ibu meuli roti" (Tina - faatau - falaoa). Afai e le iloa e le tagata faaliliu lenei suiga taua i le fausaga o fuaiupu, o le a le mafai ona malamalama le tagata faitau Sunita i le uiga o le tusitusiga.

E le gata i lea, o loʻo iai foʻi eseesega i le faaaogaina o suinauna faapito (pronouns). O le gagana Samoa o se tasi o gagana e sili ona patino i le faaaogaina o suinauna, aemaise lava i le faavasegaina o le "tatou" (e aofia ai le tagata faitau/faalogologo) ma le "matou" (e le aofia ai le tagata faitau/faalogologo). E iai foʻi le taʻilua e pei o le "tāʻua" ma le "māʻua". I le gagana Sunita, e leai se faiga faapitoa faapea mo le taʻilua poʻo lenei faavasegaga maʻoti o le inclusive ma le exclusive. O le mea lea, o le matafaioi a le tagata faaliliu o le saili lea o ni auala poʻo ni upu faaopoopo i le gagana Sunita e faamanino ai pe toʻafia tagata o loʻo talanoa ma poʻo ai tonu o loʻo aofia ai i le talanoaga, ina ia mautinoa o loʻo moli atu le uiga saʻo o le tusitusiga muamua.

O le Faiga o le Faaaloalo ma Tulaga o le Gagana

O le isi luʻitau tele ma le taua tele i le faaliliuga, o le faaaogaina lea o tulaga o le faaaloalo i gagana uma e lua. I le aganuu a Samoa, o le faaaloalo ma le mamalu o le tagata o le tasi lea o poutu sili ona taua. E atagia mai lenei tulaga i le gagana faaaloalo poʻo le gagana faamatai (honorific register). O se faataitaiga, afai o loʻo e faasino i se matai poʻo se tasi o loʻo umia se tulaga maualuga, e te le faaaogaina le upu "sau" ae te faaaogaina le upu "susū mai" poʻo le "maliu mai". Mo le upu "ai", o le a faaaoga le "taute", ma mo le "moe", o le a faaaoga le "tofa". O le le faaaogaina o nei upu faaaloalo e mafai ona faailoa ai le le mafaufau poʻo le le faaaloalo o le tagata o loʻo tautala.

I se faiga talitutusa, o le gagana Sunita e matua malosi lava le faiga o le faaaloalo lea e taʻua o le "Undak-usuk Basa". E tatau i le tagata faaliliu ona iloa lelei tulaga eseese o le gagana Sunita e pei o le "Basa Lemes" (gagana faaaloalo ma le malu), "Basa Loma" (gagana masani mo uo poʻo tagata e tutusa le matutua), ma le "Basa Kasar" (gagana taatele). Afai o se lauga faasamoa a se matai poʻo se tusi faaaloalo o loʻo faaliliuina, e tatau ona faaaoga le "Basa Lemes" i le gagana Sunita. O se faataitaiga, o le veape "ai" i le Basa Loma o le "dahar" poʻo le "nyatu" (le aloaia), ae i le Basa Lemes mo isi tagata o le "tuang", ma mo oe lava o le "neda". O lenei fausaga lavelave e manaʻomia ai le tagata faaliliu ina ia le gata ina iloa upu, ae ia malamalama lelei foʻi i le tulaga lautele ma le va fealoai o tagata o loʻo aofia ai i le tusitusiga.

O Upu ma Manatu e le Mafai ona Faaliliu Saʻo

O aganuu uma e lua o loʻo iai ni upu faaleaganuu ma ni manatu tulaga ese e le mafai ona faaliliu saʻo i se upu e tasi i le isi gagana. I le gagana Samoa, o le upu "Matai" o se tulaga fa taitai faaleaganuu lea e tauaveina le igoa ma le faasinomaga o le aiga lautele. I le gagana Sunita, e leai se upu e tutusa saʻo ma le "Matai". E ui e mafai ona faaaoga upu e pei o le "Kokolot" poʻo le "Sepuh" (o lona uiga o le toeaina poʻo le taʻitaʻi o le nuʻu), ae o loʻo iai ni uiga faapitoa o le matai Samoa (e pei o le sootaga ma le fanua ma le suafa) e le o iai i le aganuu a tagata Sunita. Faapena foʻi le upu "Tautua" (galue ma le alofa ma le faamaoni mo le lelei o le aiga ma le nuʻu). O lenei manatu e loloto atu lona uiga i le gagana Samoa nai lo le naʻo le "galuega".

I le isi itu, i le gagana Sunita, o loʻo iai le faaupuga "Someah" (le agaga faaleuo ma le talia fiafia o tagata asiasi ma se foliga ataata). E ui e tutusa le uiga o lenei upu ma le talimalo lelei a le tagata Samoa (hospitality), ae o loʻo iai lona lava faasinomaga Sunita. E iai foʻi le mataupu silisili o le "Silih Asih, Silih Asah, Silih Asuh" (fealofani ma le faamaoni, fefaasoaaʻi o le poto, ma le feleoleoaʻiga). O lenei mataupu silisili e matua talitutusa ma le faavae o le soifuaga faasamoa e pei o le felagolagomaʻi ma le alofa faaleaiga. A faaliliuina nei manatu loloto, o le auala sili mo le tagata faaliliu o le faaaogaina lea o le faaupuga faamatalatalanoa (explanatory translation) poʻo le faia foʻi o se faamatalaga puupuu i lalo o le itulau (footnote) ina ia le leiloa le uiga moni.

Fautuaga Aoga mo le Faaliliuga Manuia

Ina ia faia se faaliliuga sili ona lelei ma aoga, e taua tele le mulimulitaʻi i nisi o fautuaga taua mo tagata faaliliu faapolofesa:

  • Suʻesuʻega loloto i le siosiomaga: Ia iloa lelei po o ai tagata faitau ma po o le fea tulaga o le gagana (register) e talafeagai ai. Afai o tusitusiga faasolopito, ia mautinoa o loʻo faaaoga tulaga o le faaaloalo i gagana uma e lua.
  • Aloese mai le faaliliuina o upu taʻitasi: Aua neʻi faaliliuina upu taʻitasi e aunoa ma le suia o le fausaga mai le VSO i le SVO. O le faia faapea o le a maua ai se fuaiupu e le saʻo lona wetere ma e fenumiaʻi ai tagata faitau.
  • Faaaoga faamatalaga faaopoopo (paraphrasing): Mo upu faaleaganuu e leai ni upu tutusa, faaaoga le faiga o le faamatalaina o le uiga nai lo le taumafai e saili se upu e tasi.
  • Feutagaʻiga ma tagata o le atunuu: Fesootai ma tagata e tautatala moni i gagana e lua (native speakers) ina ia mautinoa o loʻo saʻo le leo, o le lagona, ma le agaga o le tusitusiga muamua.

O le Taua o le Fesootaiga Faasolopito ma le Lumanaʻi

I le faaiuga, o le faaliliuga mai le gagana Samoa i le gagana Sunita o se faiga sili ona aoga e soosoo ai le va fealoai o tagata o loʻo soifua i vaega eseese o le lalolagi Ausetonesia. E ui o loʻo vavaeeseina i tatou e le afe ma afe o maila o le vasa, ae o le sootaga faagagana o loʻo aumaia ai se lagona o le tutusa ma le faamanatu mai o o tatou tuaa anamua. E ala i le faaliliuga saʻo, mafaufau loloto, ma le faaaloalo, e mafai ai ona tatou fefaasoaaʻi le poto, aganuu, ma tala faasolopito e aunoa ma ni pa puipui o le le femalamalamaaʻi. O lenei taumafaiga o le a fesoasoani tele i le faamalosia o le malamalama ma le faaaloalo fealoai i le va o tagata o le Pasefika ma tagata o Asia i Sautesasae i le lumanaʻi.

Other Popular Translation Directions