Go fetolela diphetolelo go tswa mo puong ya Setswana go ya go ya se-Telugu ke woto e e tlhokang kitso e e tseneletseng ya popopuo, setso, le kago ya dipolelo ya dipuo tseno ka bobedi. Setswana ke puo ya Bantu e e buiwang thata mo Borwa jwa Aferika, fa se-Telugu e le puo ya Dravidian e e buiwang ke batho ba le bantsi kwa Borwa jwa India. Dipuo tseno di tswa mo malapeng a a farologaneng gotlhelele a dipuo, mme se se baka dikgwetlho tse di kgethegileng mo go ba ba dirang tiro eno ya botlhokwa ya go latedisa le go fetolela melaetsa.
Phapang ya Kago ya Dipolelo (Syntax): SVO kgatlhanong le SOV
Ntlha ya ntlha e mofetoleli a tshwanetseng go e ela tlhoko ke kago ya dipolelo. Setswana se latela thulaganyo ya Subject-Verb-Object (SVO). Mo thulaganyong eno, sediri se tla pele, se latelwe ke lediri, mme sediriwa se tle kwa bofelong. Ka sekai, mo go buiwang jaana: "Molefi o kwala lokwalo," thulaganyo e supama sentle ka sediri (Molefi), lediri (o kwala), le sediriwa (lokwalo).
Ka fa letlhakoreng le lengwe, se-Telugu se dirisa thulaganyo ya Subject-Object-Verb (SOV). Se se raya gore lediri le bewa kwa bofelong jwa polelo. Fa re tsaya polelo e e fa godimo mme re e fetolela ka go latela kago ya se-Telugu, e tla nna jaana: "Molefi lokwalo o a lo kwala" (Molefi [Subject] + lokwalo [Object] + o a lo kwala [Verb]). Go botlhokwa gore mofetoleli a se ke a fetolela lefoko ka lefoko, gonne se se ka dira gore polelo ya se-Telugu e se ke ya utlwala sentle e bile e tlhakatlhake setšhaba se se buang puo eo. Mofetoleli o tshwanetse go thulaganya dipolelo ka tsela e e tlhago mo puong e go fetolelwang mo go yona.
Ditlhopha tsa Maina (Noun Classes) le Mofuta wa Bong (Grammatical Gender)
Setswana se itsege ka go dirisa thulaganyo e e raraaneng ya ditlhopha tsa maina (noun classes). Ditlhopha tseno (go tloga ka setlhopha sa 1 go fitlha ka sa 18) di laola tumalano ya dipolelo ka go dirisa ditshegetso (concords) mo madiring, matlhagoding, le mo ditlhalosing. Tumalano eno ke yona e nayang Setswana modumo o o monate le go tiisa kago ya dipolelo.
Se-Telugu se farologane gotlhelele ka gonne ga se na ditlhopha tsa maina tse di jaaka tsa Setswana. Se-Telugu se dirisa mofuta wa bong (grammatical gender) jo bo arogantsweng ka dintlha tse tharo: bong jwa senna (masculine), bong jwa sesadi (feminine), le bong jo bo sa tseyeng letlhakore (neuter/non-human). Mo go se-Telugu, maina otlhe a a supang dilo tse di sa tshelang le diphologolo a wela mo setlhopheng sa neuter, mme se se baka phapang e kgolo fa o bapisa le Setswana kwa dilo tse di sa tshelang di ka welang mo ditlhopheng tse di farologaneng (jaaka setlhopha sa se- le sa lo-). Mofetoleli o tshwanetse go tlhaloganya gore leina le le tswang mo setlhopheng se se rileng sa Setswana le tla amogelwa jang mo thulaganyong ya bong ya se-Telugu go kgetha tumalano e e nepagetseng ya lediri.
Go Fetolela Diema, Maele le Ditshwantsho tsa Puo
Setswana se humile ka diema le maele a a tlhalosang boitshwaro, botshelo le kitso ya setso. Le fa go ntse jalo, diema tseno gantsi ga di kgone go fetolelwa ka tsela ya lefoko ka lefoko (literal translation) go ya mo go se-Telugu ka gonne dikapuo le ditshegetso tsa setso di farologane thata. Lefoko ka lefoko le ka senya bokao jo bo tlhokegang gotlhelele.
Ka sekai, seema sa Setswana se se reng: "Lore lo lojwa lo sa le metsi" se tlhalosa go ruta ngwana maitseo a sa le monnye. Mo go se-Telugu, go na le seema se se supang mogopolo o o tshwanang ka botlalo: "Mokkaai vanganidi maanai vangutunda?" (e le gore: "Fa semela se sa kobege se sa le sennye, a se ka kobega fa se setse se le setlhare?"). Tiro ya mofetoleli yo o sedi ke go latedisa le go dirisa maele a a nang le bokao jo bo tshwanang mo setsong sa puo e a fetolelang mo go yona, go na le go leka go fetolela mafoko a 'lore' le 'metsi' a a ka se keng a tlhalosege sentle mo mmading wa se-Telugu.
Tlotlo le Mokgwa wa go Supa Maitseo (Honorifics)
Setšhaba sa Batswana le sa batlhalefi ba se-Telugu ba anaanela tlotlo le maitseo thata mo go buiseng. Mo Setswaneng, re supa tlotlo ka go dirisa ditlhopha tsa maina tse di kgethegileng (jaaka go dirisa "bo-rre" kgotsa "bo-mme" go supa tlotlo e e fetang bongwefela) le go dirisa ditshegetso tsa tlotlo mo go bueng le bagolo.
Mo go se-Telugu, tlotlo e supilwe ka go dirisa ditshegetso tse di gagametseng jaaka lelatlhadi la tlotlo "-garu" le le tsenngwang kwa bofelong jwa maina a batho (ka sekai: "Raman-garu" go supa tlotlo mo go Raman). Gape, se-Telugu se na le matlhagodi a a farologaneng a bongwefela go ya ka maemo a tlotlo a batho ba ba buang (jaaka "nuvvu" go bua le yo monnye kgotsa mongwe wa thaka ya gago, le "meeru" go bua le mogolo kgotsa yo o mo supang tlotlo). Mofetoleli o tshwanetse go elemosa maemo a tlotlo a a tlhagang mo teksteng ya ntlha ya Setswana gore a se ke a latlhega mo phetolelong ya se-Telugu.
Dikgakololo tse di Botlhokwa tsa go Atlega mo go Fetoleleng
Gore phetolelo ya gago e nne ya maemo a a kwa godimo, e e popotla, e bile e utlwalang sentle ka setso, latela dikgato tseno tse di latelang tsa botlhokwa:
- Bala ka Tsenelelo: O se ke wa simolola go fetolela o sa bala tekste yotlhe go tswa tshimologong go fitlha bokhutlong. Tlhaloganya molaetsa ka kakaretso pele o kgetha mafoko a o tla a dirisang.
- Dirisa Didiriswa tsa Segompieno: Dirisa didiriswa tsa go fetolela (Computer-Assisted Translation tools) le metswedi ya mareo (glossaries) go netefatsa gore mantsu a a kgethegileng a fetolelwa ka tsela e le nngwe go ralala tekste.
- Bapisa ditso tsa dipuo: Netefatsa gore o dirisa mekgwa ya 'transcreation' mo mafokong a setso, diema, le metlae gore molaetsa o fitlhe kwa go ba ba buang se-Telugu o sa latlhegelwa ke bokao.
- Tlhahlobo e e Tseneletseng (Proofreading): Kopa mofetoleli yo mongwe yo o buang se-Telugu e le puo ya gagwe ya gaabo go lekola tiro ya gago go netefatsa gore e utlwala e le ya tlhago e bile ga e na diphoso tsa popopuo.
Go fetolela Setswana go ya go se-Telugu ke maranyane a a tlhokang bopelotelele le thutego e e sa feleng. Bafetoleli ba ba atlegileng ke ba ba sa lebelleng mafoko fela, mme ba lebelela dintlha tsa setso, mekgwa ya kago ya dipolelo, le go tsamaisa molaetsa ka tsela e e amogelwang ke setšhaba se se buang puo ya se-Telugu.