ශ්රී ලාංකීය සන්නිවේදනය තුළ සිංහල-දෙමළ පරිවර්තනයේ වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාව තුළ සිංහල සහ දෙමළ යන භාෂා ද්විත්වයම රාජ්ය භාෂාවන් ලෙස භාවිත වන බැවින්, රාජ්ය පරිපාලනය, අධ්යාපනය, නීතිය සහ දෛනික වාණිජ කටයුතු සාර්ථකව පවත්වාගෙන යාම සඳහා සිංහල සිට දෙමළ දක්වා සිදුවන පරිවර්තන ක්රියාවලිය අතිශය වැදගත් සාධකයක් බවට පත්ව ඇත. සිංහල භාෂාව ඉන්දු-ආර්ය භාෂා පවුලට අයත් වන අතර දෙමළ භාෂාව ද්රවිඩ භාෂා පවුලට අයත් වේ. මෙම භාෂා පවුල් දෙකෙහි මූලාරම්භය එකිනෙකට වෙනස් වුවද, සියවස් ගණනාවක් පුරා ශ්රී ලංකාව තුළ පැවති සමාජීය හා සංස්කෘතික සබඳතා හේතුවෙන් මෙම භාෂා ද්විත්වය අතර කැපී පෙනෙන ව්යුහාත්මක සමානකම් රැසක් නිර්මාණය වී ඇත. කෙසේ වුවද, පරිපූර්ණ සහ ගුණාත්මක පරිවර්තනයක් සිදු කිරීම සඳහා භාෂා දෙකෙහිම පවතින සියුම් ව්යාකරණමය, ශබ්දකෝෂමය සහ ශෛලීය වෙනස්කම් පිළිබඳව ගැඹුරු අවබෝධයක් තිබීම අත්යවශ්ය වේ.
වාක්ය ව්යුහය සහ පද පටිපාටිය (Sentence Structure and Word Order)
සිංහල සහ දෙමළ භාෂා ද්විත්වයෙහිම මූලික වාක්ය ව්යුහය කර්තෘ - කර්මය - ක්රියාව (Subject - Object - Verb / SOV) රටාව අනුගමනය කරයි. මෙය ඉංග්රීසි වැනි 'කර්තෘ - ක්රියාව - කර්මය' (SVO) රටාව ගන්නා භාෂාවලට වඩා වෙනස්ය. මේ හේතුව නිසා, සරල වාක්ය ඍජුවම පරිවර්තනය කිරීමේදී පරිවර්තකයාට විශාල පහසුවක් සැලසේ.
උදාහරණයක් ලෙස:
- සිංහල: "ළමයා පොත කියවයි." (ළමයා [කර්තෘ] - පොත [කර්මය] - කියවයි [ක්රියාව])
- දෙමළ: "சிறுவன் புத்தகத்தைப் படிக்கிறான்." (சிறுவன் [ළමයා] - புத்தகத்தை [පොත] - படிக்கிறான் [කියවයි])
නමුත් වාක්ය වඩාත් සංකීර්ණ වන විට, විශේෂයෙන්ම උපවාක්ය (Subordinate clauses), සම්බන්ධක පද සහ කෘදන්ත (Participles) භාවිතයේදී ව්යුහාත්මක සියුම් වෙනස්කම් මතු වේ. දෙමළ භාෂාවේ ක්රියා පදයේ අවසානය මගින් කාලය සහ උක්තය වඩාත් නිශ්චිතව නිරූපණය කරන බැවින්, සංකීර්ණ වාක්ය පරිවර්තනයේදී නිවැරදි ක්රියා ප්රත්යයන් තෝරා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
නාම පද, විභක්ති ප්රත්ය සහ සන්ධි නීති (Noun Cases and Punarchi Rules)
භාෂා දෙකෙහිම නාමපද සමඟ විභක්ති ප්රත්ය (Case suffixes) සම්බන්ධ කරමින් විවිධ ව්යාකරණමය සබඳතා නිරූපණය කරනු ලැබේ. කර්තෘ, කර්ම, සම්ප්රදාන, ආධාරක සහ අවධි වැනි විභක්ති සබඳතා දැක්වීම සඳහා නාමපදයේ අගට ප්රත්යයන් එක් කරනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස, සිංහල භාෂාවේ එන "කොළඹට" (කොළඹ + ට) යන්න දෙමළ භාෂාවෙන් "கொழும்புக்கு" (கொழும்பு + க்கு) ලෙස පරිවර්තනය වේ.
කෙසේ වුවද, දෙමළ භාෂාවේ පවතින සන්ධි නීති (புணர்ச்சி - Punarchi) පිළිබඳව පරිවර්තකයා අතිශයින් සැලකිලිමත් විය යුතුය. දෙමළ භාෂාවේදී වචන දෙකක් හෝ ප්රත්යයක් එකිනෙක එකතු වීමේදී අකුරු වෙනස් වීම, අකුරු හැලී යාම හෝ අලුත් අකුරු එකතු වීම (සන්ධි වීම) බහුලව සිදු වේ. සිංහල පරිවර්තකයෙකු දෙමළ ලිවීමේදී මෙම සන්ධි නීති නිවැරදිව භාවිත නොකළහොත්, එම පරිවර්තනය ව්යාකරණමය වශයෙන් දෝෂ සහිත එකක් බවට පත්වේ.
පුරුෂ, ලිංග සහ වචන අන්යෝන්ය ගැළපීම (Subject-Verb Agreement)
සිංහල සාහිත්ය හෝ ලිඛිත භාෂාවේදී උක්ත ආඛ්යාත සබඳතාව ඉතා දැඩිව අනුගමනය කෙරේ (උදා: "ඔහු ගියේය", "ඈ ගියාය"). නමුත් වත්මන් ලිඛිත සිංහලයේ සහ කථන සිංහලයේ ලිංග භේදය ක්රියාපදයෙන් දැක්වීම බෙහෙවින් අවම වී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, "එයා යනවා" යන්න ස්ත්රී සහ පුරුෂ දෙපාර්ශවයටම පොදුය.
නමුත් දෙමළ භාෂාවේදී ලිඛිත මෙන්ම කථන ව්යවහාරයේදී ද පුරුෂ (Person), ලිංග (Gender) සහ වචන (Number) භේදය ක්රියාපදය මගින් අනිවාර්යයෙන්ම නිරූපණය විය යුතුය. දෙමළ ක්රියාපදයේ අවසාන ප්රත්යය (Conjugational suffix) මගින් උක්තය කවුරුන්ද යන්න තීරණය කෙරේ. එබැවින් සිංහල භාෂාවෙන් පරිවර්තනය කිරීමේදී, මුල් වාක්යයේ කර්තෘගේ ලිංගය සහ ගෞරවාර්ථය (Honorific status) නිවැරදිව වටහාගෙන ඊට ගැළපෙන දෙමළ ක්රියා ප්රත්යය යෙදිය යුතුය.
ද්විරූපතාව (Diglossia) සහ සුදුසු භාෂා ශෛලිය තෝරා ගැනීම
සිංහල මෙන්ම දෙමළ භාෂාව ද ද්විරූපතාව (Diglossia) බහුලව දක්නට ලැබෙන භාෂාවකි. එනම්, ලිඛිත සන්නිවේදනය සඳහා භාවිත වන භාෂාව සහ දෛනික කථනය සඳහා භාවිත වන භාෂාව අතර විශාල වෙනසක් පැවතීමයි. දෙමළ භාෂාවේදී මෙය පහත පරිදි කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකිය:
- ලිඛිත දෙමළ (නූල් දෙමළ - Nool Tamil): පොත්පත්, රාජ්ය ලේඛන, පුවත්පත් සහ නිල නිවේදන සඳහා භාවිත වන අතර, මෙහිදී ව්යාකරණ නීති ඉතා දැඩිව අනුගමනය කෙරේ.
- කථන දෙමළ (පේච්චු දෙමළ - Pechu Tamil): දෛනික සන්නිවේදනය සඳහා භාවිත වන අතර ප්රාදේශීය වශයෙන් එහි විවිධ උපභාෂා (Dialects) පවතී (උදා: යාපනය දෙමළ, මඩකලපුව දෙමළ, උඩරට දෙමළ සහ කොළඹ දෙමළ).
පරිවර්තනයකදී මුල් පෙළෙහි (Source text) අරමුණ සහ ඉලක්කගත පාඨකයා (Target audience) නිවැරදිව හඳුනාගෙන සුදුසු භාෂා ශෛලිය තෝරා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ. නිදසුනක් ලෙස, රාජ්ය නිල ලේඛනයක් හෝ නීතිමය ලේඛනයක් පරිවර්තනය කිරීමේදී අනිවාර්යයෙන්ම ප්රමිතිගත ලිඛිත දෙමළ ශෛලිය භාවිත කළ යුතු අතර, ප්රජා මට්ටමේ සන්නිවේදනයක් හෝ වෙළඳ දැන්වීමක් සඳහා වඩාත් සරල හා ජනතාවට සමීප භාෂා ශෛලියක් භාවිත කළ යුතුය.
සංස්කෘතික අනන්යතාව සහ සාම්ප්රදායික යෙදුම් (Cultural Localization and Idioms)
පරිවර්තනයක් යනු හුදෙක් වචනයෙන් වචනයට (Word-for-word) අර්ථය මාරු කිරීමක් නොවේ. එය සංස්කෘතීන් දෙකක් අතර සන්නිවේදනයක් ගොඩනැගීමකි. සිංහල සහ දෙමළ සංස්කෘතීන් අතර ශ්රී ලාංකීය පසුබිම තුළ බොහෝ සමානකම් පැවතියද, ආගමික, සමාජයීය සහ ඓතිහාසික පසුබිම් මත පදනම් වූ අනන්ය යෙදුම් රාශියක් පවතී.
නිදසුනක් ලෙස, සිංහල භාෂාවේ එන බෞද්ධ සංකල්ප ආශ්රිත වචන හෝ සාම්ප්රදායික ගැමි ව්යවහාරයන් සහ උපමා කථා දෙමළ භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීමේදී ඍජු වචන භාවිත කළ නොහැක. එවැනි අවස්ථාවලදී දෙමළ භාෂාව තුළ ඊට සමාන සංස්කෘතිකමය යෙදුම් (Cultural equivalents) සොයාගත යුතුය. එසේ නොමැති නම් එම අදහස පැහැදිලි කරන පරිවේෂණීය පරිවර්තන ශිල්ප ක්රම (Descriptive translation) භාවිත කිරීමට සිදුවේ.
නිවැරදි සිංහල-දෙමළ පරිවර්තනයක් සඳහා ප්රායෝගික උපදෙස්
වෘත්තීය මට්ටමේ සාර්ථක පරිවර්තනයක් සිදු කිරීම සඳහා පහත සඳහන් උපදෙස් අනුගමනය කිරීම වැදගත් වේ:
- විශ්වාසදායක ද්විභාෂා ශබ්දකෝෂ භාවිතය: සැමවිටම ශ්රී ලංකා රාජ්ය භාෂා දෙපාර්තමේන්තුව හෝ පිළිගත් ශාස්ත්රීය ආයතන මගින් ප්රකාශිත නිල ශබ්දකෝෂ සහ පාරිභාෂික ශබ්දමාලා පරිශීලනය කරන්න.
- සන්දර්භය විශ්ලේෂණය කිරීම (Contextual Analysis): වාක්යයක අඩංගු එක් එක් වචන වෙන වෙනම පරිවර්තනය නොකර, සමස්ත වාක්යයේ හෝ ඡේදයේ සන්දර්භය අවබෝධ කරගෙන පරිවර්තනය කරන්න.
- ගෞරවාර්ථ නාම සහ ආමන්ත්රණ: දෙමළ භාෂාවේ ගෞරවාර්ථ නාම (Honorifics) භාවිතය ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතී. එම නිසා පුද්ගල නාම සහ නිලතල පරිවර්තනය කිරීමේදී ඊට ගැළපෙන ගෞරවාර්ථ පද භාවිත කිරීමට සැලකිලිමත් වන්න.
- ලිඛිත ව්යවහාරය සහ ව්යාකරණ නීති: විශේෂයෙන්ම රාජ්ය නිල ලේඛන පරිවර්තනය කිරීමේදී දෙමළ ව්යාකරණ නීති සහ අක්ෂර වින්යාසය (Spelling) නිවැරදිව පවත්වා ගැනීමට වගබලා ගන්න.
- සෝදුපත් කියවීම සහ සංස්කරණය (Proofreading): පරිවර්තනය අවසන් වූ පසු, දෙමළ භාෂාව මව්භාෂාව කරගත් පළපුරුදු සෝදුපත් කියවන්නෙකු හෝ වෘත්තීය පරිවර්තකයෙකු ලවා ලේඛනය පරීක්ෂා කරවා ගැනීමෙන් එහි ගුණාත්මකභාවය සහ නිරවද්යතාව තහවුරු කරගත හැකිය.
සිංහල සිට දෙමළ දක්වා සිදු කෙරෙන පරිවර්තන ශ්රී ලාංකීය ජන සමාජයේ සන්නිවේදන අවශ්යතා සපුරාලීමට පමණක් නොව, විවිධ ජනකොටස් අතර අන්යෝන්ය අවබෝධය හා සංස්කෘතික බැඳීම් ශක්තිමත් කිරීමටද දායක වේ. එම නිසා, මෙම සියුම් වෙනස්කම් හඳුනා ගනිමින් වගකීම් සහගතව සහ වෘත්තීය මට්ටමෙන් පරිවර්තන කටයුතුවල නිරත වීම සියලුම පරිවර්තකයන්ගේ වගකීමකි.