ആഗോളവൽക്കരണത്തിന്റെയും ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിന്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വൈവിധ്യമാർന്ന ഭാഷകൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ സവിശേഷമായ ദ്രാവിഡ ഭാഷയായ മലയാളത്തിൽ നിന്ന് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പ്രധാന ഭാഷയായ സുലു (isiZulu) ഭാഷയിലേക്കുള്ള വിവർത്തനം ഒരേസമയം വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതും കൗതുകമുണർത്തുന്നതുമായ ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. ഈ രണ്ട് ഭാഷകളും വ്യത്യസ്ത ഭാഷാ കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവയായതിനാൽ, ഘടനയിലും വ്യാകരണത്തിലും സംസ്കാരത്തിലും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ഈ ലേഖനത്തിൽ, മലയാളത്തിൽ നിന്ന് സുലു ഭാഷയിലേക്ക് കൃത്യതയോടെയും സാംസ്കാരിക പൊരുത്തത്തോടെയും തർജ്ജമ ചെയ്യുന്നതിനുള്ള പ്രധാന തത്വങ്ങളും വെല്ലുവിളികളും പ്രായോഗിക നിർദ്ദേശങ്ങളും വിശദമായി ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.
ഭാഷാപരമായ പശ്ചാത്തലവും വ്യാകരണ ഘടനയും
മലയാളം ഒരു ദ്രാവിഡ ഭാഷയാണ്, ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന വാക്യഘടന കർത്താവ്-കർമ്മം-ക്രിയ (Subject-Object-Verb അല്ലെങ്കിൽ SOV) എന്ന ക്രമത്തിലാണ്. എന്നാൽ സുലു ഒരു ബന്തു (Bantu) ഭാഷയാണ്, ഇതിന്റെ വാക്യഘടന കർത്താവ്-ക്രിയ-കർമ്മം (Subject-Verb-Object അല്ലെങ്കിൽ SVO) എന്ന രീതിയിലാണ് പിന്തുടരുന്നത്. ഈ ഘടനാപരമായ വ്യത്യാസം വിവർത്തകന് ആദ്യത്തെ വലിയ വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നു. മലയാളത്തിൽ ക്രിയ സാധാരണയായി വാചകത്തിന്റെ അവസാനമാണ് വരുന്നത്. എന്നാൽ സുലു ഭാഷയിൽ കർത്താവിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ക്രിയ വരുന്നു. വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ മലയാളത്തിലെ അവസാന പദം ആദ്യം കൊണ്ടുവരേണ്ട സാഹചര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് കേവലം വാക്കുകളുടെ ക്രമമാറ്റം മാത്രമല്ല, ചിന്താരീതിയുടെ തന്നെ മാറ്റമാണ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.
ഉദാഹരണത്തിന്, "ഞാൻ പുസ്തകം വായിക്കുന്നു" എന്ന മലയാളം വാചകം സുലുവിലേക്ക് മാറ്റുമ്പോൾ വാക്യഘടന പൂർണ്ണമായും മാറുന്നു. സുലു ഭാഷയിൽ "Ngiyafunda incwadi" എന്നാണ് ഇത് പറയുക. ഇവിടെ 'Ngiya' (ഞാൻ ചെയ്യുന്നു), 'funda' (വായിക്കുക), 'incwadi' (പുസ്തകം) എന്നിങ്ങനെയാണ് ഘടന വരുന്നത്. അതായത്, മലയാളത്തിലെ വിവർത്തകൻ വാചകത്തിന്റെ ക്രമം പൂർണ്ണമായും മാറ്റിമറിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
| സവിശേഷത | മലയാളം (Malayalam) | സുലു (Zulu) |
|---|---|---|
| ഭാഷാ കുടുംബം | ദ്രാവിഡം (Dravidian) | ബന്തു (Bantu - Niger-Congo) |
| അടിസ്ഥാന വാക്യഘടന | SOV (കർത്താവ് - കർമ്മം - ക്രിയ) | SVO (കർത്താവ് - ക്രിയ - കർമ്മം) |
| വിഭക്തികൾ / പ്രത്യയങ്ങൾ | അൊട്ടിണക്കമുള്ള ശൈലി (Agglutinative) - നാമവിഭക്തികൾ പ്രധാനം | അൊട്ടിണക്കമുള്ള ശൈലി (Agglutinative) - നാമവർഗ്ഗ പ്രിഫിക്സുകൾ പ്രധാനം |
സുലു ഭാഷയിലെ നാമവർഗ്ഗങ്ങളും (Noun Classes) പൊരുത്തപ്പെടലും
സുലു ഭാഷയുടെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ സവിശേഷത അതിലെ നാമവർഗ്ഗങ്ങളാണ് (Noun Classes). സുലുവിൽ നാമങ്ങളെ മനുഷ്യർ, മൃഗങ്ങൾ, വസ്തുക്കൾ, സസ്യങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ പതിനഞ്ചിലധികം വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കുന്നു. ഓരോ വിഭാഗത്തിനും അതിന്റേതായ ഉപസർഗ്ഗങ്ങൾ (Prefixes) ഉണ്ട്. വാചകത്തിലെ ക്രിയകളും വിശേഷണങ്ങളും ഈ നാമവർഗ്ഗങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടണം. ഇതിനെ 'കോൺകോർഡിയൽ അഗ്രീമെന്റ്' (Concordial Agreement) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, മനുഷ്യരെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന നാമങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപസർഗ്ഗവും മൃഗങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നവയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപസർഗ്ഗവും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും.
മലയാളത്തിൽ ലിംഗഭേദവും (സ്ത്രീലിംഗം, പുല്ലിംഗം, നപുംസകലിംഗം) വചനഭേദവും (ഏകവചനം, ബഹുവചനം) മാത്രമാണ് പ്രധാനമെങ്കിൽ, സുലു ഭാഷയിൽ ഈ നാമവർഗ്ഗങ്ങൾ വാചകത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഘടനയെയും സംയോജനത്തെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അതിനാൽ മലയാളത്തിൽ നിന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ, വാചകത്തിലെ കർത്താവ് ഏത് നാമവർഗ്ഗത്തിൽ പെടുന്നുവെന്നും അതിനനുസരിച്ച് ക്രിയയുടെ രൂപത്തിലും സർവ്വനാമങ്ങളിലും എന്ത് മാറ്റം വരുത്തണമെന്നും കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇല്ലെങ്കിൽ വാചകം വ്യാകരണപരമായി പൂർണ്ണമായും തെറ്റായി മാറും.
ക്രിയാരൂപങ്ങളും കാലഭേദങ്ങളും തർജ്ജമ ചെയ്യൽ
മലയാളത്തിൽ ക്രിയകളുടെ കൂടെ പ്രത്യയങ്ങൾ ചേർത്താണ് കാലം (Tense), വശം (Aspect), ഭാവം (Mood) എന്നിവ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ സുലു ഭാഷയിൽ ക്രിയയുടെ വേരിന് (Verb root) മുന്നിലും പിന്നിലും വിവിധ പ്രത്യയങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്താണ് ഇത് സാധ്യമാക്കുന്നത്. സുലുവിലെ ക്രിയാരൂപങ്ങളിൽ സബ്ജക്റ്റ് കോൺകോർഡ്, ടെൻസ് മാർക്കർ, ഒബ്ജക്റ്റ് കോൺകോർഡ് എന്നിവയെല്ലാം ഒരൊറ്റ വാക്കിൽ അടങ്ങിയിരിക്കാം.
- വർത്തമാനകാലം: സുലുവിൽ ക്രിയയോടൊപ്പം വർത്തമാനകാലത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പ്രിഫിക്സുകൾ ചേർക്കുന്നു.
- ഭൂതകാലം: സുലു ഭാഷയിൽ സമീപഭൂതകാലവും (Recent Past) വിദൂരഭൂതകാലവും (Remote Past) വ്യക്തമായി വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. മലയാളത്തിൽ ഇത് സന്ദർഭത്തിൽ നിന്നാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.
- ഭാവികാലം: ഭാവികാല ക്രിയകൾക്കായി 'zo' അല്ലെങ്കിൽ 'yo' പോലുള്ള പ്രത്യേക അക്ഷരങ്ങൾ ക്രിയയുടെ ഉള്ളിൽ ചേർക്കുന്നു.
മലയാളത്തിലെ സങ്കീർണ്ണമായ വിനയെച്ചങ്ങളും പേരെച്ചങ്ങളും സുലു ഭാഷയിലേക്ക് മാറ്റുമ്പോൾ ഒരൊറ്റ വാചകമായി നിലനിർത്തുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. പലപ്പോഴും അത്തരം ദീർഘമായ മലയാളം വാചകങ്ങളെ സുലുവിലെ ലളിതമായ രണ്ട് വാചകങ്ങളായി വിഭജിക്കേണ്ടി വരുന്നു.
ലിപ്യന്തരണവും അക്ഷരവിന്യാസ വെല്ലുവിളികളും
സുലു ഭാഷ എഴുതാൻ ലത്തീൻ (Latin) ലിപിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. എന്നാൽ മലയാളം എഴുതാൻ മലയാളം ലിപിയും. ഈ രണ്ട് ലിപികൾക്കുമപ്പുറം ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ (Phonological) വലിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഇവയ്ക്കിടയിലുണ്ട്. സുലു ഭാഷയിലെ ഏറ്റവും സവിശേഷമായ ശബ്ദങ്ങളാണ് 'ക്ലിക്ക് ശബ്ദങ്ങൾ' (Click sounds). C, Q, X എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന പ്രത്യേക തരത്തിലുള്ള ക്ലിക്ക് ശബ്ദങ്ങൾ മലയാളത്തിലോ മറ്റ് ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലോ ഇല്ല. വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ ഈ പേരുകളും ശബ്ദങ്ങളും മലയാളത്തിലേക്ക് ലിപ്യന്തരണം ചെയ്യുക എന്നത് വളരെ പ്രയാസകരമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് 'isiXhosa' അല്ലെങ്കിൽ 'Qunu' എന്ന സ്ഥലം മലയാളത്തിൽ എഴുതുമ്പോൾ യഥാർത്ഥ സുലു ഉച്ചാരണം കൊണ്ടുവരിക അസാധ്യമാണ്. അത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലേഖന രീതികളെയോ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള മലയാളം ശബ്ദലേഖനങ്ങളെയോ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരുന്നു.
സാംസ്കാരിക പൊരുത്തപ്പെടുത്തലും ശൈലികളും (Cultural Localization)
ഒരു വിവർത്തനം കേവലം വാഗ്മയമായ മാറ്റമല്ല, മറിച്ച് സംസ്കാരങ്ങളുടെ കൈമാറ്റമാണ്. കേരളത്തിന്റെ തനതായ സംസ്കാരവും ആചാരങ്ങളും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന മലയാളം വാക്കുകൾ സുലു ഭാഷയിലേക്ക് തർജ്ജമ ചെയ്യുമ്പോൾ അനുയോജ്യമായ പദങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക പ്രയാസകരമാണ്. അതുപോലെ തിരിച്ചും. ഉദാഹരണത്തിന്, 'സദ്യ', 'തറവാട്', 'നിലവിളക്ക്', 'പൂക്കളം' തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾക്ക് സുലുവിൽ നേരിട്ട് തുല്യമായ പദങ്ങളില്ല. ഇവ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ സുലു ജനതയ്ക്ക് അപരിചിതമായ സാംസ്കാരിക രൂപങ്ങളാണ്. അതുപോലെ തന്നെ സുലു സംസ്കാരത്തിലെ പരമ്പരാഗത നൃത്ത രൂപങ്ങൾ, വസ്ത്രധാരണ രീതികൾ (ഉദാഹരണത്തിന് 'Isidwaba'), സാമൂഹിക ആചാരങ്ങൾ എന്നിവ മലയാളത്തിലേക്ക് മാറ്റുമ്പോഴും സമാനമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉണ്ടാകും.
ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിവർത്തകൻ സ്വീകരിക്കേണ്ട ചില രീതികൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
- വിശദീകരണ വിവർത്തനം (Descriptive Translation): സാംസ്കാരിക പദങ്ങളുടെ അർത്ഥം വിശദീകരിക്കുന്ന രീതിയിൽ സുലുവിൽ വിവരിക്കുക.
- തത്തുല്യ സാംസ്കാരിക പദങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക: സുലു സംസ്കാരത്തിലെ സമാനമായ പദങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. ഉദാഹരണത്തിന്, പരമ്പരാഗത കൂട്ടായ്മകളെയും ആദരവിനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്ന സുലു ആശയമായ "ഉബുണ്ടു" (Ubuntu) മലയാളത്തിലെ സഹവർത്തിത്വവുമായി ഒത്തുപോകുന്ന ഒന്നാണ്.
- ലിപ്യന്തരണം (Transliteration): ആവശ്യമെങ്കിൽ പ്രധാന സാംസ്കാരിക പദങ്ങൾ സുലു ലിപിയിലേക്ക് മാറ്റി എഴുതി ബ്രാക്കറ്റിൽ വിശദീകരണം നൽകുക.
മലയാളം-സുലു വിവർത്തകർക്കുള്ള പ്രധാന നുറുങ്ങുകൾ
വിവർത്തനത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പാക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന തത്വങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതാണ്:
- വാചകഘടനയുടെ പുനഃക്രമീകരണം: മലയാളം വാചകം വായിച്ചയുടൻ അതിന്റെ ആശയം ഉൾക്കൊണ്ട് സുലുവിന്റെ SVO ഘടനയിലേക്ക് മാറ്റിയെഴുതുക. ഓരോ വാക്കും നേരിട്ട് വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് വികലമായ ഫലമേ നൽകൂ.
- നാമവിശേഷണങ്ങളുടെ പൊരുത്തം ഉറപ്പാക്കുക: സുലുവിൽ നാമവിശേഷണങ്ങൾ (Adjectives) നാമത്തിന് ശേഷമാണ് വരുന്നത്. ഇത് മലയാളത്തിൽ നിന്ന് (നാമവിശേഷണം നാമത്തിന് മുന്നിൽ വരുന്നു) തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്.
- ദ്വിഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെയും സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെയും ഉപയോഗം: നേരിട്ടുള്ള മലയാളം-സുലു നിഘണ്ടുക്കൾ കുറവായതിനാൽ ഇംഗ്ലീഷിനെ ഒരു മധ്യസ്ഥ ഭാഷയായി (Bridge Language) ഉപയോഗിക്കാം. എങ്കിലും അവസാന വായനയിൽ ആശയം ചോർന്നുപോയിട്ടില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കണം.
- പ്രാദേശിക പ്രയോഗങ്ങൾ പഠിക്കുക: സുലു ഭാഷയിലെ ഉപചാര പ്രയോഗങ്ങളും ആദരവ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന രീതികളും (ഉദാഹരണത്തിന് മുതിർന്നവരെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതികൾ) നന്നായി മനസ്സിലാക്കുക.
മലയാളത്തിൽ നിന്ന് സുലുവിലേക്കുള്ള വിവർത്തനം കൃത്യതയോടെ നിർവ്വഹിക്കാൻ വ്യാകരണ നിയമങ്ങളിലെ അവഗാഹം മാത്രമല്ല, ഇരു ഭാഷകളുടെയും ജീവസ്സുറ്റ സംസ്കാരങ്ങളോടുള്ള ആദരവും ആവശ്യമാണ്. മുകളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന നിയമങ്ങളും പ്രായോഗിക നുറുങ്ങുകളും പിന്തുടരുന്നതിലൂടെ മികച്ചതും സ്വാഭാവികവുമായ വിവർത്തനം സാധ്യമാകും.