ຄວາມສໍາຄັນ ແລະ ພາບລວມຂອງການແປພາສາລາວ ເປັນ ພາສາຈາວາ
ການແປພາສາລະຫວ່າງພາສາລາວ ແລະ ພາສາຈາວາ (Javanese) ເປັນຫົວຂໍ້ທີ່ມີຄວາມໜ້າສົນໃຈ ແລະ ທ້າທາຍຫຼາຍໃນວົງການພາສາສາດ. ພາສາລາວ ເປັນພາສາໃນຕະກູນໄຕ-ກະໄດ (Tai-Kadai) ທີ່ມີລັກສະນະເປັນພາສາຄໍາໂດດ (Analytic Language) ແລະ ມີສຽງວັນນະຍຸດ. ໃນຂະນະທີ່ພາສາຈາວາ ເປັນພາສາໃນຕະກູນອົດສະໂຕຣນີຊຽນ (Austronesian) ທີ່ເວົ້າໂດຍປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນເກาະຈາວາ ປະເທດອິນໂດເນເຊຍ ເຊິ່ງເປັນພາສາທີ່ມີໂຄງສ້າງໄວຍາກອນທີ່ຊັບຊ້ອນ ແລະ ມີລະດັບຄວາມສຸພາບທີ່ແບ່ງແຍກຢ່າງຈະແຈ້ງ. ການແປພາສາຈາກລາວໄປເປັນຈາວາ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການປ່ຽນຄໍາສັບຕໍ່ຄໍາສັບເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ແມ່ນການຖ່າຍທອດວັດທະນະທໍາ, ລະດັບຄວາມເຄົາລົບ ແລະ ໂຄງສ້າງຄວາມຄິດຈາກສັງຄົມລາວໄປສູ່ສັງຄົມຈາວາຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ໃນຍຸກໂລກາພິວັດ, ການສື່ສານ ແລະ ການແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນຂ່າວສານລະຫວ່າງປະເທດສະມາຊິກອາຊຽນມີຄວາມສໍາຄັນຫຼາຍຂຶ້ນ, ເຮັດໃຫ້ຄວາມຕ້ອງການໃນການແປພາສາທີ່ມີຄວາມຖືກຕ້ອງ ແລະ ເຂົ້າເຖິງວັດທະນະທໍາທ້ອງຖິ່ນເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.
ຄວາມແຕກຕ່າງທາງດ້ານໂຄງສ້າງໄວຍາກອນ ແລະ ຄໍາສັບ
ຈຸດທ້າທາຍໃຫຍ່ຫຼວງອັນດັບທໍາອິດທີ່ນັກແປຕ້ອງປະເຊີນແມ່ນຄວາມແຕກຕ່າງທາງດ້ານໂຄງສ້າງໄວຍາກອນ. ພາສາລາວເປັນພາສາຄໍາໂດດ ບໍ່ມີການປ່ຽນແປງຮູບຮ່າງຂອງຄໍາສັບ (No Inflection) ເພື່ອສະແດງການເວລາ (Tense), ເພດ (Gender) ຫຼື ພົດ (Number). ພວກເຮົາໃຊ້ຄໍາບອກເວລາ ຫຼື ຄໍາຊ່ວຍເພື່ອສະແດງສະພາບການ. ແຕ່ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ພາສາຈາວາ ແມ້ວ່າຈະມີໂຄງສ້າງປະໂຫຍກພື້ນຖານແບບ ປະທານ-ກິລິຍາ-ກຳ (SVO) ຄືກັນກັບພາສາລາວ, ແຕ່ມັນມີລະບົບການຕື່ມໜ້າ, ຕື່ມກາງ ແລະ ຕື່ມຫຼັງ (Affixation) ທີ່ຊັບຊ້ອນຫຼາຍ. ລະບົບນີ້ເຮັດໃຫ້ຄໍາສັບດຽວກັນສາມາດປ່ຽນແປງໜ້າທີ່ ແລະ ຄວາມໝາຍໄດ້ຢ່າງຫຼាកຫຼາຍ.
In ພາສາຈາວາ, ຄໍາກິລິຍາ ແລະ ຄໍານາມສາມາດປ່ຽນແປງຄວາມໝາຍ ຫຼື ສະຖານະໄດ້ໂດຍການໃຊ້ຄໍາອຸປະສັກ (Prefixes), ຄໍາປັດໄຈ (Suffixes) ແລະ ຄໍາແຊກ (Infixes). ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ, ຄໍາວ່າ "mangan" (ກິນ) ສາມາດປ່ຽນເປັນ "dipangan" (ຖືກກິນ), "manganake" (ປ້ອນ ຫຼື ເຮັດໃຫ້ກິນ) ຫຼື "panganan" (ອາຫານ). ສໍາລັບນັກແປພາສາລາວ, ການເຂົ້າໃຈລະບົບການສ້າງຄໍາຂອງພາສາຈາວານີ້ເປັນສິ່ງສໍາຄັນ ເພາະໃນພາສາລາວພວກເຮົາຈະໃຊ້ຄໍາສັບຕ່າງກັນ ຫຼື ໃຊ້ຄໍາຊ່ວຍເຊັ່ນ "ຖືກ", "ເຮັດໃຫ້" ຫຼື "ຂອງກິນ" ມາປະກອບໃສ່. ການແປຈຶ່ງຕ້ອງມີການວິເຄາະໂຄງສ້າງຢ່າງລະອຽດເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຄວາມໝາຍຜິດພ້ຽນ. ນອກຈາກນີ້, ພາສາລາວຍັງມີລະບົບສຽງວັນນະຍຸດທີ່ມີຜົນຕໍ່ຄວາມໝາຍຂອງຄໍາສັບ, ໃນຂະນະທີ່ພາສາຈາວາບໍ່ມີສຽງວັນນະຍຸດ ແຕ່ມີການເນັ້ນສຽງ ແລະ ການອອກສຽງພະຍັນຊະນະທີ່ມີລັກສະນະສະເພາະ ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ພະຍັນຊະນະທີ່ມີລົມ (Aspirated) ແລະ ບໍ່ມີລົມ ທີ່ສົ່ງຜົນຕໍ່ການສະກົດຄໍາ ແລະ ການຖອດສຽງ.
ລະດັບຄວາມສຸພາບ ແລະ ວັດທະນະທໍາການສື່ສານ (Speech Levels)
ລັກສະນະທີ່ໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດຂອງພາສາຈາວາແມ່ນການມີລະດັບພາສາທີ່ແບ່ງຕາມຄວາມສຸພາບ ແລະ ສະຖານະພາບທາງສັງຄົມ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ "Unggah-ungguh basa". ລະດັບພາສາເຫຼົ່ານີ້ມີຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ການເລືອກໃຊ້ຄໍາສັບ ແລະ ໂຄງສ້າງປະໂຫຍກ. ນັກແປຕ້ອງມີຄວາມເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງກ່ຽວກັບໂຄງສ້າງສັງຄົມຂອງຊາວຈາວາ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດເລືອກລະດັບພາສາທີ່ເໝາະສົມ:
- Ngoko (ພາສາລະດັບທົ່ວໄປ/ບໍ່ເປັນທາງການ): ໃຊ້ສື່ສານກັບໝູ່ເພື່ອນ, ຄົນສະໜິດ ຫຼື ຜູ້ທີ່ມີອາຍຸຕ່ຳກວ່າ. ລະດັບນີ້ແບ່ງຍ່ອຍອອກເປັນ Ngoko Lugu (ທົ່ວໄປທີ່ສຸດ) ແລະ Ngoko Alus (ມີການປະສົມຄໍາສຸພາບເພື່ອໃຫ້ກຽດຄູ່ສົນທະນາ).
- Krama (ພາສາລະດັບສຸພາບ/ເປັນທາງການ): ໃຊ້ສື່ສານກັບຜູ້ອາວຸໂສ, ບຸກຄົນທີ່ບໍ່ຮູ້ຈັກ ຫຼື ໃນສະຖານະການທີ່ເປັນທາງການ. ລະດັບນີ້ແບ່ງເປັນ Krama Lugu (ສຸພາບທົ່ວໄປ) ແລະ Krama Alus (ສຸພາບອ່ອນນ້ອມສູງສຸດ).
- Krama Inggil (ພາສາລະດັບສູງ/ໃຫ້ກຽດຢ່າງສູງ): ເປັນຄໍາສັບພິເສດທີ່ໃຊ້ເພື່ອສະແດງຄວາມເຄົາລົບຢ່າງສູງສຸດຕໍ່ບຸກຄົນອື່ນ (ເຊັ່ນ ພະສົງ, ຜູ້ມີຕໍາແໜ່ງສູງ ຫຼື ພໍ່ແມ່) ໂດຍຈະບໍ່ໃຊ້ຄໍານີ້ກັບຕົນເອງ.
ໃນພາສາລາວ, ພວກເຮົາກໍມີການໃຊ້ຄໍາສຸພາບ, ຄໍາລາຊາສັບ ຫຼື ການຕື່ມຄໍາລົງທ້າຍເຊັ່ນ "ເຈົ້າ", "ໂດຍ", "ຂ້າພະເຈົ້າ" ເພື່ອສະແດງຄວາມເຄົາລົບ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ລະບົບລະດັບພາສາຂອງຈາວາມີຄວາມເຂັ້ມງວດ ແລະ ຊັບຊ້ອນກວ່າຫຼາຍ ເພາະມັນປ່ຽນແປງຄໍາສັບເກືອບທັງໝົດໃນປະໂຫຍກ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ຄໍາລົງທ້າຍ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ຄໍາວ່າ "ເຈົ້າກິນເຂົ້າແລ້ວບໍ່?" ຖ້າແປເປັນພາສາຈາວາລະດັບ Ngoko ຈະໃຊ້ຄໍາວ່າ "Kowe wis mangan?", ແຕ່ຖ້າເປັນລະດັບ Krama Inggil ຈະຕ້ອງໃຊ້ "Panjenengan sampun dhahar?". ນັກແປຈຶ່ງຕ້ອງເຂົ້າໃຈບໍລິບົດຂອງຄວາມສໍາພັນລະຫວ່າງຜູ້ເວົ້າ ແລະ ຜູ້ຟັງໃນຕົ້ນສະບັບພາສາລາວຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ເພື່ອຈະເລືອກລະດັບພາສາຈາວາທີ່ເໝາະສົມທີ່ສຸດ. ການເລືອກລະດັບພາສາທີ່ບໍ່ເໝາະສົມອາດເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດ ຫຼື ສ້າງຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃຫ້ແກ່ຜູ້ຮັບສານໄດ້.
ລະບົບຄໍາແທນນາມ ແລະ ຄວາມສໍາພັນທາງສັງຄົມ
ຄໍາແທນນາມສ່ວນຕົວໃນພາສາລາວມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ສະທ້ອນເຖິງອາຍຸ, ເພດ ແລະ ສະຖານະພາບ (ເຊັ່ນ: ຂ້ອຍ, ຂ້າພະເຈົ້າ, ເຮົາ, ອ້າຍ, ເອື້ອຍ, ເພິ່ນ). ໃນພາສາຈາວາ ກໍມີລັກສະນະທີ່ຄ້າຍຄືກັນ ແຕ່ຜູກພັນກັບລະດັບພາສາ Ngoko ແລະ Krama ຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນ. ຄໍາວ່າ "ຂ້ອຍ" ສາມາດແປເປັນ "aku" (Ngoko) ຫຼື "kula" (Krama). ຄໍາວ່າ "ເຈົ້າ" ສາມາດແປເປັນ "kowe" (Ngoko), "sampeyan" (Krama ລະດັບກາງ) ຫຼື "panjenengan" (Krama Inggil). ການເລືອກໃຊ້ຄໍາແທນນາມທີ່ຜິດພາດໃນພາສາຈາວາອາດຖືວ່າເປັນການເສຍມາລະຍາດ ຫຼື ບໍ່ໃຫ້ກຽດຜູ້ຟັງຢ່າງຮຸນແຮງ. ດັ່ງນັ້ນ, ນັກແປຕ້ອງມີຄວາມລະມັດລະວັງສູງສຸດໃນການວິເຄາະຄວາມສໍາພັນລະຫວ່າງຕົວລະຄອນ ຫຼື ຜູ້ສົ່ງສານ ແລະ ຜູ້ຮັບສານ. ນອກຈາກນີ້, ການໃຊ້ຄໍາແທນນາມໃນການຂຽນເອກະສານທາງການ ຫຼື ບົດຄວາມວິຊາການໃນພາສາຈາວາມັກຈະຫຼີກເວັ້ນການໃຊ້ຄໍາແທນນາມບຸລຸດທີສອງໂດຍກົງ ແຕ່ຈະໃຊ້ຄໍາສັບທີ່ສະແດງຕໍາແໜ່ງ ຫຼື ຄວາມສໍາພັນແທນ.
ລະບົບການຂຽນ ແລະ ການຖອດອັກສອນ (Writing Systems)
ພາສາລາວມີລະບົບการຂຽນເປັນຂອງຕົນເອງ ເຊິ່ງແມ່ນອັກສອນລາວ ທີ່ພັດທະນາມາຈາກອັກສອນຂະເໝນບູຮານ ແລະ ມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບອັກສອນໄທ. ໃນຂະນະທີ່ພາສາຈາວາໃນປັດຈຸບັນ ສ່ວນໃຫຍ່ຈະຂຽນດ້ວຍອັກສອນລາຕິນ (Latin alphabet) ທີ່ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຍຸກຫົວເມືອງຂຶ້ນ ແລະ ການກໍານົດມາດຕະຖານພາສາແຫ່ງຊາດຂອງອິນໂດເນເຊຍ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ພາສາຈາວຍັງມີອັກສອນດັ້ງເດີມຂອງຕົນເອງ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ "ອັກສອນຈາວາ" (Aksara Jawa ຫຼື Hanacaraka) ທີ່ມີຄວາມສວຍງາມ ແລະ ຊັບຊ້ອນ ພັດທະນາມາຈາກອັກສອນກາວີ (Kawi). ໃນການແປເອກະສານທົ່ວໄປ, ນັກແປຈະໃຊ້ລະບົບອັກສອນລາຕິນເປັນຫຼັກ ແຕ່ສໍາລັບວຽກງານທາງດ້ານປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທໍາ ຫຼື ວັນນະຄະດີບູຮານ, ການເຂົ້າໃຈອັກສອນຈາວາຈະຊ່ວຍໃຫ້ສາມາດເຂົ້າເຖິງແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຕົ້ນສະບັບ ແລະ ຖ່າຍທອດຄວາມໝາຍໄດ້ຢ່າງລຶກຊຶ້ງ.
ຄວາມຜິດພາດທີ່ມັກພົບເລື້ອຍໃນການແປພາສາລາວ-ຈາວາ
ໃນການເຮັດວຽກຕົວຈິງ, ນັກແປມັກຈະພົບຂໍ້ຜິດພາດທີ່ເກີດຈາກຄວາມເຄີຍຊິນທາງພາສາ ຫຼື ການຂາດຄວາມເຂົ້າໃຈໃນວັດທະນະທໍາທ້ອງຖິ່ນ ດັ່ງນີ້:
- Line 1: ການໃຊ້ລະດັບພາສາປົນເປກັນ (Level Mixing): ນີ້ແມ່ນຂໍ້ຜິດພາດທີ່ພົບເລື້ອຍທີ່ສຸດ ເຊິ່ງເກີດຈາກການນໍາໃຊ້ຄໍາສັບລະດັບ Ngoko ແລະ Krama ປົນກັນໃນປະໂຫຍກດຽວກັນໂດຍບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກການ. ສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ປະໂຫຍກຂາດຄວາມກົມກືນ ແລະ ເບິ່ງຄືບໍ່ເປັນມືອາຊີບ.
- Line 2: ການແປສໍານວນແບບກົງຕົວ (Literal Idiom Translation): ທັງພາສາລາວ ແລະ ພາສາຈາວາລ້ວນແຕ່ມີສໍານວນ (Idioms) ແລະ ຄໍາພັງເພີຍທີ່ມີເອກະລັກສະເພາະ. ການແປສໍານວນຈາກພາສາລາວໄປເປັນພາສາຈາວາແບບກົງຕົວ ມັກຈະເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານຊາວຈາວາບໍ່ເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍ. ນັກແປຕ້ອງຊອກຫາສໍານວນຈາວາທີ່ມີຄວາມໝາຍປຽບທຽບທີ່ໃກ້ຄຽງກັນແທນ.
- Line 3: ການລະເລີຍຄວາມໝາຍແຝງທາງສາສະໜາ (Neglecting Religious Context): ພາສາຈາວາມີການຢືມຄໍາສັບຈາກພາສາອາຣັບ (ຜ່ານສາສະໜาອິດສະລາມ) ແລະ ພາສາສັນສະກິດ (ຜ່ານສາສະໜາຮິນດູ-ພຸດ) ເປັນຈໍານວນຫຼາກຫຼາຍ. ການເລືອກໃຊ້ຄໍາສັບຈຶ່ງຕ້ອງຄໍານຶງເຖິງຄວາມຮູ້ສຶກ ແລະ ຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາຂອງຜູ້ອ່ານຊາວຈາວາເປັນຫຼັກ.
ເຕັກນິກ ແລະ ເຄັດລັບສໍາລັບການແປພາສາລາວ ເປັນ ພາສາຈາວາ ໃຫ້ມີປະສິດທິພາບ
ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ບົດແປທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ, ເປັນທໍາມະຊາດ ແລະ ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກໄວຍາກອນ, ນັກແປຄວນປະຕິບັດຕາມຄໍາແນະນໍາ ແລະ ເຕັກນິກດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:
- ການກໍານົດບໍລິບົດ ແລະ ກຸ່ມເປົ້າໝາຍ (Context and Audience Analysis): ກ່ອນເລີ່ມການແປ, ຕ້ອງກໍານົດໃຫ້ໄດ້ວ່າເອກະສານ ຫຼື ຂໍ້ຄວາມນັ້ນມີຈຸດປະສົງເພື່ອຫຍັງ ແລະ ໃຜເປັນຜູ້ອ່ານ. ຫາກເປັນເອກະສານທາງການແພດ, ກົດໝາຍ ຫຼື ການທູດ, ການໃຊ້ພາສາລະດັບ Krama ແມ່ນມີຄວາມຈໍາເປັນ. ແຕ່ຫາກເປັນການແປນະວະນິຍາຍ, ບົດສົນທະນາທົ່ວໄປ ຫຼື ເນື້ອຫາໃນສື່ສັງຄົມອອນລາຍ, ການໃຊ້ Ngoko ຈະເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກເປັນກັນເອງ ແລະ ເຂົ້າເຖິງງ່າຍກວ່າ.
- การແປແບບຖ່າຍທອດຄວາມໝາຍ ບໍ່ແມ່ນການແປແບບຄໍາຕໍ່ຄໍາ (Sense-for-Sense Translation): ເນື່ອງຈາກໂຄງສ້າງຄໍາ ແລະ ລະບົບໄວຍາກອນມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ການແປແບບຄໍາຕໍ່ຄໍາ (Word-for-Word) ຈະເຮັດໃຫ້ປະໂຫຍກພາສາຈາວາເບິ່ງບໍ່ເປັນທໍາມະຊາດ ແລະ ເຂົ້າໃຈຍາກ. ນັກແປຕ້ອງຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນຂອງປະໂຫຍກພາສາລາວ ແລ້ວຈຶ່ງຮຽບຮຽງໃໝ່ໂດຍໃຊ້ໂຄງສ້າງ ແລະ ສໍານວນທີ່ຄົນຈາວານິຍົມໃຊ້.
- ການຄໍານຶງເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງທາງວັດທະນະທໍາ (Cultural Transliteration): ທັງສອງວັດທະນະທໍາມີພື້ນຖານທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ປະເທດລາວມີພື້ນຖານທາງພຸດທະສາສະໜາ ແລະ ວັດທະນະທໍາອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ແຜ່ນດິນໃຫຍ່, ໃນຂະນະທີ່ເກາະຈາວາມີການປະສົມປະສານລະຫວ່າງວັດທະນະທໍາຮິນດູ-ພຸດໃນອະດີດ ແລະ ສາສະໜາອິດສະລາມໃນປັດຈຸບັນ. ຄໍາສັບບາງຄໍາທີ່ກ່ຽວກັບຄວາມເຊື່ອ, ປະເພນີ ຫຼື ອາຫານການກິນ ອາດບໍ່ມີຄໍາແປໂດຍກົງ. ໃນກໍລະນີນີ້, ນັກແປອາດຕ້ອງໃຊ້ວິທີການທັບສັບ, ການອະທິບາຍເພີ່ມເຕີມ ຫຼື ການຊອກຫາຄໍາສັບທີ່ມີຄວາມໝາຍໃກ້ຄຽງທີ່ສຸດໃນວັດທະນະທໍາຈາວາ.
- ການກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງໂດຍເຈົ້າຂອງພາສາ (Native Speaker Review): ຫຼັງຈາກສໍາເລັດການແປ, ການໃຫ້ເຈົ້າຂອງພາສາຈາວາ (Native Speaker) ກວດແກ້ຄືນ (Proofreading) ເປັນຂັ້ນຕອນທີ່ສໍາຄັນຫຼາຍ. ເຈົ້າຂອງພາສາຈະສາມາດບອກໄດ້ທັນທີວ່າການເລືອກໃຊ້ລະດັບພາສາ ແລະ ຄໍາສັບນັ້ນມີຄວາມກົມກືນ ແລະ ເປັນທໍາມະຊາດສໍາລັບຫູຂອງຄົນທ້ອງຖິ່ນຫຼືບໍ່.
- ການສ້າງຄັງຄໍາສັບສະເພາະ (Glossary Creation): ສໍາລັບໂຄງການແປຂະໜາດໃຫຍ່ ຫຼື ວຽກງານວິຊາການ, ການສ້າງຄັງຄໍາສັບຄູ່ຂະໜານລະຫວ່າງພາສາລາວ ແລະ ພາສາຈາວາ ຈະຊ່ວຍຮັກສາຄວາມສອດຄ່ອງຂອງຄໍາສັບຕະຫຼອດທັງເອກະສານ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນເວລາໃນການເຮັດວຽກ.
ບົດສະຫຼຸບ ແລະ ອະນາຄົດຂອງການແປພາສາລາວ-ຈາວາ
ການແປພາສາລາວ ເປັນ ພາສາຈາວາ ເປັນຂົວຕໍ່ທີ່ສໍາຄັນໃນການຮຽນຮູ້ ແລະ ແລກປ່ຽນວັດທະນະທໍາລະຫວ່າງສອງພາກພື້ນໃນອາຊຽນ. ເຖິງແມ່ນວ່າມັນຈະມີຄວາມທ້າທາຍທາງດ້ານໄວຍາກອນ, ລະດັບຄວາມສຸພາບ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງທາງວັດທະນະທໍາ, ແຕ່ດ້ວຍການສຶກສາຢ່າງເລິກເຊິ່ງ, ການຝຶກຝົນ ແລະ ການນໍາໃຊ້ເຕັກນິກການແປທີ່ຖືກຕ້ອງ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ນັກແປສາມາດສ້າງສັນຜົນງານການແປທີ່ມີຄວາມຖືກຕ້ອງ, ສະຫງ່າງາມ ແລະ ສາມາດເຂົ້າເຖິງຫົວໃຈຂອງຜູ້ອ່ານຊາວຈາວາໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ. ພັດທະນາການຂອງເຕັກໂນໂລຊີການແປພາສາ ແລະ ການຮຽນຮູ້ຂອງເຄື່ອງຈັກ (Machine Translation) ກໍເປັນອີກປັດໄຈໜຶ່ງທີ່ຈະຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນວຽກງານນີ້ໃນອະນາຄົດ ແຕ່ຄວາມຮູ້ຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງມະນຸດກ່ຽວກັບວັດທະນະທໍາຍັງຄົງເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຫຍັງທົດແທນໄດ້.