සිංහල සහ හින්දි යනු ඉන්දු-ආර්ය භාෂා පවුලට (Indo-Aryan language family) අයත් ප්රධාන භාෂා ද්විත්වයකි. මෙම භාෂා දෙකම ඓතිහාසික වශයෙන් සංස්කෘත සහ පාලි භාෂාවන්ගෙන් දැඩි ලෙස ආභාසය ලබා ඇති බැවින්, වචන මාලාව සහ මූලික ව්යුහය අතර පැහැදිලි සමානකම් දැකිය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, වර්තමාන භාවිතයේදී සිංහල සිට හින්දි දක්වා පරිවර්තනය කිරීමේදී පරිවර්තකයන් මුහුණ දෙන සුවිශේෂී ව්යාකරණමය, සංස්කෘතික සහ ලේඛනමය අභියෝග රැසක් පවතී. මෙම ලිපිය මඟින් සිංහල සිට හින්දි දක්වා නිවැරදි සහ ගුණාත්මක පරිවර්තනයක් සිදු කරන්නේ කෙසේද යන්නත්, ඒ සඳහා අවශ්ය වැදගත් උපදෙස් සහ උපාය මාර්ග මොනවාද යන්නත් විස්තර කෙරේ.
සිංහල සහ හින්දි භාෂා අතර පවතින සබඳතාවය සහ සමානතා
භාෂා පරිවර්තනයකදී මූලාශ්ර භාෂාව (Source Language) සහ ඉලක්කගත භාෂාව (Target Language) අතර ඇති ඓතිහාසික සබඳතාවය වටහා ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ. සිංහල සහ හින්දි භාෂා දෙකෙහිම පොදු මූලයන් පවතින්නේ සංස්කෘත භාෂාව තුළය. මේ නිසා භාෂා දෙකෙහිම සමාන ශබ්ද සහ සමාන අර්ථ දනවන තත්සම (සංස්කෘත භාෂාවෙන්ම සෘජුවම පැමිණි) සහ තද්භව (කාලයාගේ ඇවෑමෙන් වෙනස් වී පැමිණි) වචන විශාල ප්රමාණයක් පවතී. උදාහරණයක් ලෙස, සිංහලෙන් 'මිතුරා' යන්න හින්දි භාෂාවෙන් 'මිත්ර' (Mitra) ලෙසද, 'භූමිය' යන්න 'භූමි' (Bhumi) ලෙසද, 'චන්ද්රයා' යන්න 'චන්ද්ර' (Chandra) ලෙසද භාවිතා වේ. මීට අමතරව, සිංහල සහ හින්දි යන භාෂා දෙකෙහිම වාක්ය රටාව 'කර්තෘ - කර්මය - ක්රියාව' (Subject - Object - Verb / SOV) යන පොදු ආකෘතිය අනුගමනය කරයි. මෙය පරිවර්තකයෙකුට වාක්ය ව්යුහය සැකසීමේදී විශාල පහසුවක් ගෙන දෙයි.
ප්රධාන ව්යාකරණමය වෙනස්කම් සහ අභියෝග
භාෂා දෙක අතර ව්යුහාත්මක සමානකම් තිබුණද, පරිවර්තනයේදී බරපතල ගැටලු ඇති කරන ප්රධාන ව්යාකරණමය වෙනස්කම් කිහිපයක් පවතී. නිවැරදි පරිවර්තනයක් සඳහා මේවා පිළිබඳව ගැඹුරු අවබෝධයක් තිබීම අත්යවශ්ය වේ.
1. ස්ත්රී/පුරුෂ ලිංග භේදය (Grammatical Gender)
සිංහල භාෂාවේ ප්රාණවාචී නාමපද සඳහා පමණක් ලිංග භේදය බලපාන අතර, අප්රාණවාචී නාමපද නපුංසක ලිංග ගණයට වැටේ. නමුත් හින්දි භාෂාවේ සෑම නාමපදයක්ම (ප්රාණවාචී මෙන්ම අප්රාණවාචීද) අනිවාර්යයෙන්ම ස්ත්රී ලිංග (Feminine) හෝ පුරුෂ ලිංග (Masculine) විය යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස හින්දි භාෂාවේ 'පොත' (කිතාබ් - Kitaab) ස්ත්රී ලිංග වන අතර, 'කාමරය' (කම්රා - Kamra) පුරුෂ ලිංග වේ. මෙම ලිංග භේදය අනුව වාක්යයේ ඇති නාමවිශේෂණ (Adjectives), ක්රියාපද (Verbs) සහ නිපාත පද වෙනස් වේ. සිංහල වාක්යයක් හින්දි භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීමේදී, අදාළ නාමපදයේ ලිංගය නිවැරදිව හඳුනාගෙන ඊට ගැළපෙන පරිදි ක්රියාපදයේ ස්වරූපය වෙනස් කිරීමට පරිවර්තකයා වගබලා ගත යුතුය.
2. පශ්චාත් නිපාත භාවිතය (Postpositions)
සිංහල භාෂාවේදී නාමපදයක විභක්තිය දැක්වීම සඳහා ප්රත්යයන් නාමපදයේ අගට එකතු කරනු ලැබේ (උදා: 'ගෙදර-ට', 'පාසල-ෙන්'). නමුත් හින්දි භාෂාවේදී මේ සඳහා වෙනම පද ලෙස ලියවෙන පශ්චාත් නිපාත (Postpositions) භාවිතා වේ (උදා: ko, se, ka, ke, ki, mein, par). මෙම නිපාත භාවිතා වන විට, ඊට ඉදිරියෙන් ඇති නාමපදයේ ස්වරූපය 'ආනත රූපය' (Oblique case) බවට පත් කළ යුතුය. සිංහල භාෂාවේ එන විභක්ති ප්රත්යයන් හින්දි භාෂාවේ නිවැරදි පශ්චාත් නිපාත සමඟ ප්රතිස්ථාපනය කිරීම සහ නාමපදයේ විකරණයන් නිවැරදිව යෙදීම අභියෝගාත්මක කාර්යයකි.
3. 'නේ' (Ne) ප්රත්යය සහ අතීත කාල ක්රියා භාවිතය
හින්දි ව්යාකරණ වල පවතින සුවිශේෂීම සහ සංකීර්ණතම ලක්ෂණය වන්නේ සකර්මක ක්රියාපද (Transitive Verbs) සමඟ අතීත කාලයේදී කර්තෘට පසුව 'නේ' (Ne) ප්රත්යය එකතු කිරීමයි. මෙහිදී ක්රියාපදය එකඟ වන්නේ කර්තෘ සමඟ නොව කර්මය (Object) සමඟය. සිංහල භාෂාවේ මෙවැනි ව්යාකරණ රීතියක් නොමැති බැවින්, සිංහල කර්තෘකාරක වාක්යයක් හින්දි භාෂාවට නැඟීමේදී මෙම රීතිය අමතක වීම බහුලව සිදුවන වැරැද්දකි. පරිවර්තකයා විසින් අතීත කාල වාක්යවල සකර්මක/අකර්මක භාවය හොඳින් හඳුනාගත යුතුය.
ලේඛන ක්රම සහ අක්ෂර වින්යාසය
සිංහල ලියනු ලබන්නේ සිංහල අක්ෂර මාලාවෙන් වන අතර හින්දි ලියනු ලබන්නේ දේවනාගරී (Devanagari) අක්ෂර මාලාවෙනි. භාෂා දෙකෙහිම ශබ්ද විද්යාත්මක සමානකම් පැවතියද, හින්දි භාෂාවේ මහාප්රාණ (Aspirated) සහ අල්පප්රාණ (Unaspirated) ශබ්ද ඉතා පැහැදිලිව උච්චාරණය කෙරෙන අතර ඒවා ලිවීමේදීද නිවැරදි අකුරු භාවිතා කළ යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස, 'ක' (ka) සහ 'ඛ' (kha), 'ග' (ga) සහ 'ඝ' (gha) අතර වෙනස හින්දි භාෂාවේදී අර්ථය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කිරීමට සමත් වේ. සිංහල පරිවර්තකයෙකු හින්දි භාෂාව ලිවීමේදී දේවනාගරී අක්ෂර වින්යාසය පිළිබඳව දැඩි සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතුය.
සංස්කෘතික පරිවාරණය සහ ආචාරශීලී ව්යවහාරය (Honorifics)
සිංහල මෙන්ම හින්දි සංස්කෘතියද වැඩිහිටියන්ට සහ ගෞරව කල යුතු පුද්ගලයන්ට විශේෂ ආමන්ත්රණ ක්රම භාවිතා කරයි. සිංහල භාෂාවේ 'ඔබ', 'ඔයා', 'උඹ' වැනි සර්වනාම භාවිත වන අතර, හින්දි භාෂාවේ 'ආප්' (Aap - අතිශය ගෞරවනීය), 'තුම්' (Tum - සාමාන්ය/මිත්රශීලී), සහ 'තූ' (Tu - සමීප/බාල) ලෙස මට්ටම් තුනක් පවතී. පරිවර්තනයේදී මූලාශ්ර ලිපියේ අන්තර්ගතය සහ සන්දර්භය අනුව සුදුසු ආමන්ත්රණ මට්ටම තෝරා ගැනීම වැදගත්ය. නිවැරදි මට්ටම තෝරා නොගතහොත්, පරිවර්තිත ලිපිය කියවන්නාට අගෞරවයක් හෝ අපහසුතාවයක් ඇති විය හැකිය.
සාර්ථක සිංහල සිට හින්දි පරිවර්තනයක් සඳහා ප්රායෝගික උපදෙස්
- ශබ්දකෝෂ සහ ව්යවහාරික පොත් පරිශීලනය: සිංහල-හින්දි ද්විභාෂා ශබ්දකෝෂ භාවිතයට අමතරව, හින්දි ව්යාකරණ සහ ව්යවහාරික ලේඛන ශෛලීන් පිළිබඳ නිරන්තරයෙන් කියවීම සිදු කරන්න.
- සන්දර්භය තේරුම් ගැනීම: වචනයෙන් වචනය පරිවර්තනය කිරීමෙන් (Literal Translation) වළකින්න. වාක්යයේ හෝ ඡේදයේ සමස්ත අර්ථය වටහාගෙන එය හින්දි භාෂාවේ ස්වභාවික රිද්මයට ගැළපෙන සේ පරිවර්තනය කරන්න.
- ලිංග භේදය නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂා කිරීම: හින්දි භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීමේදී සෑම නාමපදයකම ලිංගය ශබ්දකෝෂයක් මඟින් තහවුරු කරගෙන ඊට අදාළ ක්රියා විකරණ යොදන්න.
- දේශීය භාෂා ප්රවීණයෙකු ලවා පරීක්ෂා කරවීම: ඔබ පරිවර්තනය කළ ලිපිය අවසාන කිරීමට පෙර, හින්දි භාෂාව මව්භාෂාව කරගත් (Native Hindi Speaker) අයෙකු ලවා කියවා සංස්කරණය කරවා ගැනීම වඩාත් ගුණාත්මක ප්රතිඵල ලබා ගැනීමට උපකාරී වේ.