A daidai lokacin da dangantakar kasuwanci, diflomasiyya, ilimi, da kuma al'adu ke dada bunkasa tsakanin kasashen yammacin Afirka, musamman Najeriya da Nijar, da kuma kasar Sin (China), bukatar kwararrun masu fassara tsakanin harshen Hausa da Sinanci tana kara karuwa a kowace raja. Harshen Hausa, wanda ke daya daga cikin manyan harsuna a rukunin harsunan Chadic na yammacin Afirka, yana da miliyoyin masu magana da shi kuma shi ne harshen kasuwanci mafi girma a yankin. A daya bangaren kuma, Sinanci (wanda aka fi sani da Mandarin ko Putonghua) shi ne harshen da ya fi kowane yawan masu magana a duniya a matsayin harshen uwa kuma harshe ne na gaba-gaba a fannin masana'antu da fasaha na zamani. Fassara tsakanin wadannan harsuna guda biyu ba wai kawai canza kalmomi ba ne daga wannan tsari zuwa wancan; aiki ne mai sarkakiya da ke bukatar zurfafa fahimtar al'adu, nahawu, da kuma yanayin zamantakewar al'ummar kowane bangare.
Bambancin Tsarin Nahawu da Tsarin Rubutu Tsakanin Hausa da Sinanci
Daya daga cikin manyan kalubale ga duk wani mai fassara daga Hausa zuwa Sinanci shi ne bambancin tsarin rubutu da nahawu. Harshen Hausa yana amfani da haruffan Boko (Latin) ko kuma Ajami (Larabci) wajen rubutu, kuma tsarin nahawunsa ya dogara ne a kan jinsi (na miji ko ta mace), adadi (guda daya ko jam'i), da kuma lokaci (shude, na yanzu, ko na gaba) ta hanyar amfani da wakilin suna da makalolin fi'ili. Alal misali, a harshen Hausa, kalmar fi'ili tana sauyawa ko kuma wakilin suna yana nuna lokaci da jinsi kamar "ya tafi" (na miji) da "ta tafi" (ta mace).
Sabanin haka, harshen Sinanci baya amfani da haruffa (alphabets), a maimakon haka yana amfani da alamomin rubutu da ake kira 'Hanzi' ko 'Characters'. Kowane alama tana wakiltar ma'ana ce ko kuma kalma daya maimakon sauti kawai. Har ila yau, Sinanci ba shi da tsarin canza kalmomi don nuna jinsi, lokaci, ko adadi. Don nuna lokaci a Sinanci, ana amfani da kalmomi na musamman da ke nuna lokaci (kamar "jiya", "yau", ko "gobe") ko kuma makaloli na musamman kamar "le" (了) don nuna kammala aiki. Saboda haka, mai fassara dole ne ya kasance mai lura sosai wajen fito da ainihin lokacin da jinsin da aka ambata a rubutun Hausa lokacin da yake fassara shi zuwa Sinanci domin kada ma'anar ta gurbace ko ta zama marar tabbas ga mai karatu.
Sautuka da Muryoyi (Tones) a Matsayin Tushen Ma'ana
Harshen Hausa da Sinanci duka harsuna ne na sautin murya (tonal languages). Wannan yana nufin cewa yanayin yadda ka daga muryarka ko ka rage ta yayin furta kalma zai iya canza ma'anarta gaba daya. A harshen Hausa, muna da sautuka guda uku: sautin sama (high tone), sautin kasa (low tone), da kuma sautin faduwa (falling tone). Misali, kalmar "fari" tana iya nufin kalar "fari" (white), ko kuma "fari" (drought) dangane da sautin murya da aka yi amfani da shi.
A daya bangaren, harshen Sinanci (Mandarin) yana da sautuka guda hudu da kuma sauti daya na tsakiya (neutral tone). Wannan yana daya daga cikin mafi wuyan sassa ga masu koyon harshen da kuma masu fassara a lokacin fassara ta baka (interpretation). Idan mai fassara ya yi kuskuren furta sauti daya a cikin kalmar Sinanci, zai iya nufin wani abu na daban wanda bai shafi abin da ake magana a kai ba. Misali, kalmar "ma" tana iya nufin uwa, ko karkara, ko doki, ko kuma zagi, dangane da sautin da aka yi amfani da shi. Don haka, fahimtar yadda wadannan sautuka ke aiki a cikin harsunan biyu yana da matukar muhimmanci ga ingancin fassara, musamman a ayyukan fassarar bidiyo ko na baka na lokaci-da-lokaci.
Kalubalen Al'adu da Fassarar Karin Magana na Hausa zuwa Sinanci
Fassara ba kawai musayar kalmomi ba ne, musayar al'adu ce da ke bukatar sanin yanayin rayuwar jama'a. Harshen Hausa yana dauke da dimbin karin magana, azancin magana, da kuma kalmomi na addini (musamman na Musulunci) wadanda ba su da takamaiman daidai a harshen Sinanci. Alal misali, yadda al'ummar Hausawa ke amfani da kalmomi kamar "Insha Allahu", "Alhamdulillah", ko "Sannu da aiki" yana da zurfi a cikin al'ada.
Lokacin fassara wadannan kalmomi zuwa Sinanci, mai fassara ba zai iya fassara su kai-tsaye ba. Dole ne ya nemo ma'anar da ta fi dacewa da yanayin zaman takewar kasar Sin. Misali, "Sannu da aiki" za a iya fassara ta zuwa Sinanci a matsayin "xinku le" (辛苦了) wanda ke nufin nuna godiya ga kokarin da mutum ya yi. Hakazalika, karin maganar Hausa kamar "Kome nisan jifa kasa zai dawo" na bukatar mai fassara ya nemo karin maganar Sinanci (chengyu) wanda ke da ma'ana irin wannan, kamar "luoye guigen" (落叶归根 - ganyen da ya fadi yana komawa tushen bishiya), maimakon yin fassarar kalma-da-kalma wadda ba za ta yi ma'ana ga mai karanta Sinanci ba.
Hanyoyin Samun Nasara da Dabarun Fassara ga Masu Aiki
Domin samun ingantacciyar fassara wadda za ta gamsar da mai karatu ko mai sauraro na kasar Sin, ga wasu muhimman dabaru da ya kamata masu fassara su bi da kuma amfani da su yayin aikinsu na yau da kullum:
- Fassara ta Ma'ana (Dynamic Equivalence): Kada ka tsaya a kan fassara kalma-da-kalma. Yi kokarin fahimtar sakon da ke cikin rubutun Hausa, sannan ka sake gina sakon a cikin harshen Sinanci ta amfani da kalmomi da jumlolin da suka saba da al'adarsu da kuma salon rubutunsu na yau da kullum.
- Kirkirar Taswirar Kalmomi (Glossary): Yana da kyau mai fassara ya tanadi jerin kalmomi na musamman na fannoni daban-daban kamar kasuwanci, fasaha, shari'a da siyasa wadanda aka saba amfani da su a cikin harsunan biyu. Wannan yana taimakawa wajen tabbatar da daidaiton kalmomi a duk tsawon aikin fassarar.
- Amfani da Kayan Aiki na Zamani: Yin amfani da manhajoji na fassara kamar CAT Tools (Computer-Assisted Translation) na taimakawa wajen ajiye bayanan fassara na baya, wanda ke sa aiki ya yi sauri da kuma tabbatar da cewa ba a sami sabani a cikin kalmomin da aka fassara ba.
- Neman Taimakon Masana da Dubawa ta Harshe (Proofreading): Bayan an kammala fassara, yana da kyau a mika aikin ga wani wanda Sinanci shi ne harshensa na uwa (native speaker) domin ya duba ingancin nahawu da kuma yadda rubutun ke tafiya cikin sauki ba tare da wata matsala ba.
Makomar Fassarar Hausa zuwa Sinanci a Duniyar Kasuwanci
Sakamakon karuwar kasuwanci tsakanin kasashen Afirka da kasar Sin, fassarar takardun shari'a, bayanan kayayyakin kasuwanci, da kuma manhajojin intanet yana samun gagarumar karuwa. Masu fassara wadanda suka kware a harsunan biyu suna da babbar dama ta samun ayyuka a hukumomin gwamnati, kamfanoni masu zaman kansu, da kuma cibiyoyin ilimi da bincike. Ta hanyar kula da ka'idojin nahawu, fahimtar al'adun juna, da kuma yin amfani da fasahohin zamani, masu fassara za su ci gaba da kasancewa gada mai karfi ta hada kasashen biyu waje guda don ci gaban tattalin obi da zamantakewa.