Ny fandikan-teny eo amin'ny teny Malagasy sy ny teny Persana (na Farsi) dia iray amin'ireo sehatra misongadina indrindra eo amin'ny fifanakalozana ara-kolontsaina sy ara-barotra ankehitriny. Ny teny Malagasy, izay anisan'ny fianakaviam-piteny Aostroneziana ary teny ofisialin'i Madagasikara, dia manana rafitra sy fitsipika tsy mitovy velively amin'ny teny Persana, izay teny Indo-Eoropeana ampiasaina any Iran, Afghanistan, ary Tajikistan. Mba hahafahana mandika lahatsoratra amin'ny fomba matihanina sy manara-penitra, dia ilaina ny mahatakatra ny pitsopitsony ara-kolontsaina, ny rafi-pehezanteny, ary ny fahasamihafana ara-pitsipika misy eo amin'ireo fiteny roa ireo. Ity lahatsoratra ity dia manome fanazavana lalina sy soso-kevitra azo ampiharina avy hatrany ho orinasa sy mpandika teny rehetra liana amin'ity sehatra ity.
Ny Rafitry ny Fehezanteny: Ny Fahasamihafana fototra eo amin'ny VOS sy ny SOV
Ny iray amin'ireo sakana lehibe indrindra atrehin'ny mpandika teny dia ny firafitry ny fehezanteny (word order). Ny teny Malagasy dia mampiasa ny rafitra Matoanteny-Fameno-Mpanao (VOS - Verb-Object-Subject). Ao anatin'ny fehezanteny tsotra iray amin'ny teny Malagasy, dia ny matoanteny foana no lohany, arahin'ny fameno, ary mamarana ny fehezanteny ny mpanao na ny lohahevitra. Ohatra: "Manoratra taratasy ny mpianatra" (Manoratra = Matoanteny, taratasy = Fameno, ny mpianatra = Mpanao).
Etsy ankilany, ny teny Persana kosa dia manaraka ny rafitra Mpanao-Fameno-Matoanteny (SOV - Subject-Object-Verb). Rehefa adika amin'ny teny Persana ny fehezanteny teo aloha, dia lasa: "Ny mpianatra taratasy manoratra" (دانشآموز نامه مینویسد - Danesh-amooz nameh minevisad). Ny mpandika teny dia tsy maintsy mailo sy mahay mandrava ny rafitra Malagasy mba hananganana indray ny rafitra Persana araka ny lojika sy ny fitsipiteny voajanahary ho an'ny mpamaky persana.
Ny Fitodiky ny Matoanteny sy ny Fahasamihafan'ny Fotoana
Ao amin'ny fitsipiteny Malagasy, ny matoanteny dia manana fitodika maro (fitodika mpanao, fitodika fameno, fitodika fitaovana, ary fitodika mpandray). Ny fiovan'ny tovona sy ny tovana eo amin'ny matoanteny dia manova ny lanja tiana homena ny singa tsirairay ao amin'ny fehezanteny. Ohatra, ny fehezanteny amin'ny fitodika fameno ("Novakin'ny zazalahy ny boky") dia manome lanja manokana ny boky fa tsy ny zazalahy nanao ny asa.
Amin'ny teny Persana, ny matoanteny dia manana rafitra conjugation sarotra mifototra amin'ny mpanao (person/number) sy ny fotoana (past, present, future). Misy ihany koa ny matoanteny tsotra (simple verbs) sy ny matoanteny mitambatra (compound verbs) izay be mpampiasa. Tsy manana rafitra fitodika mitovy amin'ny Malagasy ny Persana, ka noho izany, ny mpandika teny dia tsy maintsy mampiasa ny endrika passive (initive) na manova ny fomba fiteny amin'ny alalan'ny matoanteny mpanampy mba hanehoana ny lanja ara-tsiansa na ara-literatiora tiana hambara ao amin'ny lahatsoratra niaviana.
Ny Mpanoritra sy ny Rafitra "Ezafe"
Ny teny Malagasy dia mampiasa ny mpanoritra voafaritra "ny" sy ny mpanoritra tsy voafaritra (amin'ny alalan'ny tsy fampiasana mpanoritra) mba hanamarihana ny anarana. Ny teny Persana kosa dia tsy manana mpanoritra voafaritra mivantana eo alohan'ny anarana. Mba hanamarihana ny fameno mivantana voafaritra, ny Persana dia mampiasa ny tovana "ra" (را) aorian'ny anarana.
Ankoatra izany, misy ny rafitra mampiavaka ny teny Persana antsoina hoe "Ezafe". Ity dia feo "-e" na "-ye" fohy mampifandray ny anarana amin'ny mpamaritra azy na amin'ny tompony (ohatra: "ketab-e ziba" midika hoe "boky tsara tarehy"). Ny mpandika teny dia tokony hahafehy tsara ny fampiasana ny "Ezafe" mba handikana am-pahamendrehana ireo andian-teny Malagasy manana firafitra mpamari-anarana na tompon-javatra, mba hisorohana ny fifangaroana hevitra.
Ny Kolontsaina sy ny Fifandraisana ara-Tsosialy: Fihavanana sy Ta'arof
Ny fandikan-teny tsara dia tsy mijanona fotsiny eo amin'ny teny fa miitatra hatrany amin'ny kolontsaina. Ao Madagasikara, ny "Fihavanana" dia fototry ny fiarahamonina ary hita taratra amin'ny teny feno fitiavana, fanajana ary fifanampiana. Ny fomba firesaka dia matetika miadana, mampiasa ohabolana, ary misoroka ny fifandonana mivantana.
Any Iran kosa, ny "Ta'arof" (تعارف) dia fitsipi-pahalalam-pomba tena saro-pady sy nentim-paharazana. Ny Ta'arof dia mitaky fomba fiteny an-kolaka, feno fanajana tafahoatra, ary fifanomezana voninahitra izay mety ho hita ho tafahoatra ho an'ny olona ivelany. Ohatra, rehefa mandika teny avy amin'ny teny Malagasy mankany amin'ny teny Persana, ny hafatra tsotra iray dia mety mila ovaina mba hampidirana fomba fiteny feno fahalalam-pomba sy fanajana Persana mba tsy ho hita ho sarotiny na tsy mahalala fomba ny mpiteny niaviana.
Ny Fanamby ara-Teknika: Ny Abidy sy ny Soratra RTL
Rehefa miasa amin'ny fandikan-teny Malagasy ho amin'ny teny Persana, dia misy fanamby ara-teknika lehibe roa tsy maintsy vahana:
- Ny Abidy: Ny teny Malagasy dia mampiasa ny abidy Latina, fa ny teny Persana kosa dia soratana amin'ny abidy Arabo-Persana. Ny mpandika teny dia tsy maintsy mahay manoratra sy mamaky tsara ireo tarehin-tsoratra Persana 32 ary mahafantatra ny fiovan'ny endriky ny litera arakaraka ny toerana misy azy ao anatin'ny teny iray.
- Ny Lalana Anoratana (Directionality): Ny teny Malagasy dia soratana avy amin'ny ankavia miankavanana (LTR), fa ny teny Persana kosa dia soratana avy amin'ny ankavanana miankavia (RTL). Mandritra ny fandikana lahatsoratra amin'ny alalan'ny solosaina na ny fitaovana fandikana teny (CAT tools), dia tsy maintsy fehezina tsara ny fandrindrana ny pejy mba tsy hikorontana ny mari-piatoana, ny tarehimarika, ary ny fehezanteny mitambatra.
Soso-kevitra sy Torolalana ho an'ny Mpandika Teny
Mba hahazoana antoka fa manara-penitra sy azo antoka ny dikan-teninao, ireto misy dingana dimy lehibe tokony harahina:
- Fakafakao ny tontolon'ny lahatsoratra: Vakio hatramin'ny farany ny lahatsoratra Malagasy mba hahazoana antoka fa takatrao ny tiana hambara sy ny fomba fiteny ampiasaina (tonony, tanjona, ary mpihaino).
- Aza manao fandikan-teny mivantana (word-for-word): Ny fandikan-teny isan-teny dia miteraka fehezanteny tsy mazava ary indraindray diso hevitra tanteraka. Omeo vahana foana ny fampitana ny hevitra amin'ny fomba fiteny Persana mahazatra sy voajanahary.
- Ampiasao ny fitaovana fandikana teny mety: Mampiasà rakibolana nohavaozina ary koa glossary ara-teknika mba hitadiavana ny teny mifanaraka tsara indrindra amin'ny lohahevitra.
- Omeo lanja ny ohabolana sy ny fomba fiteny: Rehefa misy ohabolana Malagasy ao amin'ny lahatsoratra, dia aza adika mivantana ny teny ao anatiny fa tadiavo ny ohabolana Persana mitovy hevitra sy hafatra aminy.
- Manaova famerenana vakiteny: Rehefa vita ny fandikan-teny, dia asaivo vakian'ny olona iray manana ny teny Persana ho teny nibeazana (native Persian speaker) izany mba hanitsiana ny pitsopitsony ara-pitsipika sy hahazoana antoka fa mikoriana tsara ny lahatsoratra.
Ny fandikan-teny avy amin'ny teny Malagasy ho amin'ny teny Persana dia mitaky fahaiza-manao lehibe sy fitandremana fatratra. Amin'ny alalan'ny fahatakarana ny rafi-pehezanteny sy ny fitsipi-pahalalam-pomba ary ny fampiharana ireo torohevitra voalaza ato amin'ity torolalana ity, dia ho afaka hamokatra dikan-teny manara-penitra sy eken'ny mpamaky rehetra ianao.