ගෝලීයකරණය සහ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ලෝකය එකිනෙකට සම්බන්ධ වීමත් සමඟ විවිධ භාෂා අතර පරිවර්තන කටයුතු සඳහා පවතින ඉල්ලුම වේගයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත. ශ්රී ලංකාවේ ප්රධානතම භාෂාව වන සිංහල භාෂාවේ සිට ඉන්දුනීසියාවේ ජාවා දූපතේ මිලියන ගණනක ජනතාවක් භාවිතා කරන ජාවා (Javanese) භාෂාවට ලිපි ලේඛන, වෙබ් අඩවි හෝ තාක්ෂණික අන්තර්ගතයන් පරිවර්තනය කිරීම සුවිශේෂී කාර්යයකි. මෙම භාෂා ද්විත්වය එකිනෙකට වෙනස් භාෂා පවුල්වලට අයත් වන බැවින්, නිවැරදි සහ ගුණාත්මක පරිවර්තනයක් සිදු කිරීම සඳහා ඒවායේ ව්යුහය, සංස්කෘතික පසුබිම සහ ව්යාකරණමය නීති පිළිබඳව ගැඹුරු අවබෝධයක් තිබීම අත්යවශ්ය වේ. මෙම ලිපියෙන් සිංහල සිට ජාවා භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීමේදී මුහුණ දීමට සිදුවන ප්රධාන අභියෝග, භාෂාමය නියමයන් සහ ඒ සඳහා සාර්ථකව මුහුණ දිය හැකි උපදෙස් සාකච්ඡා කෙරේ.
භාෂා පවුල් සහ ව්යුහාත්මක වෙනස්කම්
සිංහල භාෂාව ඉන්දු-ආර්ය භාෂා පවුලට (Indo-Aryan language family) අයත් වන අතර, ජාවා භාෂාව ඔස්ට්රොනීසියානු (Austronesian) භාෂා පවුලට අයත් වේ. මෙම මූලික වෙනස නිසාම භාෂා දෙකෙහි වචන මාලාව සහ වාක්ය රටාවන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ස්වරූපයක් ගනී. පරිවර්තනයකදී මෙම වෙනස්කම් හඳුනා නොගතහොත් මුල් ලිපියේ අර්ථය සම්පූර්ණයෙන්ම ගිලිහී යා හැකිය.
- වාක්ය ව්යුහය (Syntax): සිංහල භාෂාවේ සාමාන්ය වාක්ය රටාව වන්නේ කර්තෘ-කර්ම-ක්රියා (Subject-Object-Verb - SOV) ක්රමයයි. නමුත් ජාවා භාෂාවේදී බහුලවම භාවිතා වන්නේ කර්තෘ-ක්රියා-කර්ම (Subject-Verb-Object - SVO) ව්යුහයයි. මේ හේතුවෙන් සිංහල වාක්යයක් ඍජුවම ජාවා භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීමේදී වාක්යයේ අර්ථය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විය හැකිය.
- ප්රත්ය සහ උපසර්ග භාවිතය (Affixes): සිංහල භාෂාවේදී නාමපද සහ ක්රියාපද වෙනස් කිරීම සඳහා ප්රත්ය (Suffixes) බහුලව යොදා ගැනේ. ජාවා භාෂාවේද පූර්ව ප්රත්ය (Prefixes), මධ්ය ප්රත්ය (Infixes) සහ අපර ප්රත්ය (Suffixes) විශාල වශයෙන් භාවිතා වන අතර, එමඟින් මූලික වචනයක අර්ථය සම්පූර්ණයෙන්ම අලුත් අර්ථයකට පරිවර්තනය කළ හැකිය.
- භාෂාමය උරුමය (Linguistic Heritage): සිංහල මෙන්ම ජාවා භාෂාව කෙරෙහිද ඓතිහාසික වශයෙන් සංස්කෘත භාෂාවේ විශාල බලපෑමක් පවතී. ජාවා භාෂාවේ පැරණි සාහිත්යමය වචන (Kawi) තුළ සංස්කෘත වචන රැසක් අන්තර්ගත වන අතර, සිංහල භාෂාවේ තත්සම වචන සමඟ මේවා සැසඳීමේදී පරිවර්තකයාට යම් උදව්වක් ලබාගත හැකිය.
ජාවා භාෂාවේ ඇති සමාජ මට්ටම් (Speech Registers)
සිංහල සිට ජාවා භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීමේදී හමුවන දුෂ්කරම සහ සංකීර්ණම කාර්යය වන්නේ ජාවා භාෂාවේ පවතින සමාජ මට්ටම් හෙවත් ගෞරවාර්ථ ක්රමවේදයයි. ජාවා සංස්කෘතිය තුළ කතා කරන්නා සහ අසන්නා අතර පවතින සමාජීය සබඳතාව, වයස, සහ තත්ත්වය මත භාවිතා කළ යුතු වචන මාලාව තීරණය වේ. මෙය ප්රධාන වශයෙන් කොටස් තුනකට බෙදිය හැකිය:
- න්ගොකෝ (Ngoko): මෙය අවිධිමත් හෝ සාමාන්ය කතා බහේදී භාවිතා වන මට්ටමයි. සම වයසේ මිතුරන්, පවුලේ සාමාජිකයන් හෝ තමාට වඩා බාල අය සමඟ කතා කිරීමේදී මෙය යොදා ගනී. සිංහල භාෂාවේ සාමාන්ය කතා බහේදී යොදාගන්නා වචන මාලාවට මෙය සමාන කළ හැක.
- ක්රමා (Krama): මෙය විධිමත් හෝ ගෞරවනීය මට්ටමයි. ආගන්තුකයන්, වැඩිහිටියන් හෝ උසස් නිලතල දරන්නන් සමඟ සන්නිවේදනයේදී මෙය භාවිතා වේ. සිංහල භාෂාවේ 'ඔබ' හෝ 'මහත්මයා' වැනි ගෞරවනීය ආමන්ත්රණ භාවිතයට මෙය සමාන වේ.
- ක්රමා ඉන්ගිල් (Krama Ingil): මෙය අතිශය ගෞරවනීය සහ පූජනීය මට්ටම වන අතර, රජවරුන්, ආගමික නායකයන් හෝ අතිශය සම්භාවනීය පුද්ගලයන් සඳහා පමණක් භාවිතා කෙරේ.
පරිවර්තකයෙකු ලෙස, මුල් සිංහල ලිපියේ අරමුණ සහ ඉලක්කගත පාඨකයා කවුරුන්ද යන්න නිවැරදිව හඳුනාගෙන, ජාවා භාෂාවේ ගැලපෙනම සමාජ මට්ටම තෝරාගෙන පරිවර්තනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ. නිදසුනක් ලෙස, රාජකාරි මට්ටමේ ඊමේල් පණිවිඩයක් හෝ ගිවිසුමක් පරිවර්තනය කිරීමේදී අනිවාර්යයෙන්ම 'ක්රමා' මට්ටම භාවිත කළ යුතු අතර, පුද්ගලික ලිපියක් සඳහා 'න්ගොකෝ' මට්ටම සුදුසු විය හැකිය. වැරදි මට්ටමක් තෝරාගැනීම පාඨකයාට අපහාසයක් ලෙස හැඟීමට ඉඩ ඇත.
සංස්කෘතික ප්රාදේශීයකරණය (Cultural Localization)
යම් අදහසක් වචනයෙන් වචනයට පරිවර්තනය කිරීමෙන් පමණක් සාර්ථක පරිවර්තනයක් බිහි නොවේ. විශේෂයෙන්ම සංස්කෘතිකමය වශයෙන් එකිනෙකට බෙහෙවින් වෙනස් ශ්රී ලංකාව සහ ඉන්දුනීසියාව වැනි රටවල් දෙකක භාෂා පරිවර්තනයේදී ප්රාදේශීයකරණය (Localization) ඉතා වැදගත් වේ. සිංහල භාෂාවේ එන රූපක, ප්රස්ථාව පිරුළු සහ උපමා ජාවා සංස්කෘතියට ගැළපෙන අයුරින් නැවත සකස් කළ යුතුය.
උදාහරණයක් ලෙස, බෞද්ධ සංස්කෘතික පසුබිමකින් ආභාසය ලැබූ සිංහල ව්යවහාරයන්, බහුතරයක් ඉස්ලාම් භක්තිකයන් ජීවත්වන (නමුත් ඓතිහාසිකව හින්දු-බෞද්ධ බලපෑමක් සහිත) ජාවා සමාජයට ගැළපෙන පරිදි අර්ථකථනය කළ යුතුය. සෘජු පරිවර්තනයකදී අර්ථ විකෘති විය හැකි බැවින්, පරිවර්තකයා විසින් මුල් අදහසෙහි හරය රැකගෙන ජාවා පාඨකයාට සමීප වන අයුරින් වචන හැසිරවිය යුතුය. මේ සඳහා ජාවා ජනකතා, පුරාවෘත්ත සහ එදිනෙදා ජීවන රටාව පිළිබඳව යම් දැනුමක් තිබීම පරිවර්තකයාට අමතර වාසියකි.
සාර්ථක පරිවර්තනයක් සඳහා ප්රායෝගික උපදෙස්
සිංහල සිට ජාවා භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීමේ කාර්යක්ෂමතාව සහ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීම සඳහා පහත දැක්වෙන ප්රායෝගික උපදෙස් අනුගමනය කළ හැකිය:
- සන්දර්භය තේරුම් ගන්න (Understand the Context): ඕනෑම පරිවර්තනයකට පෙර අදාළ ලිපියේ හෝ ලේඛනයේ පසුබිම සහ අරමුණ පැහැදිලිව වටහා ගන්න. එය තාක්ෂණික ලිපියක්ද, සාහිත්ය නිර්මාණයක්ද නැතහොත් වෙළඳ දැන්වීමක්ද යන්න මත පරිවර්තන ශෛලිය තීරණය කළ යුතුය.
- ද්විභාෂා ශබ්දකෝෂ සහ මෙවලම් භාවිතය: සිංහල සහ ජාවා භාෂා අතර සෘජු ශබ්දකෝෂ හිඟ බැවින්, බොහෝ විට ඉංග්රීසි භාෂාව අතරමැදි භාෂාවක් (Bridge Language) ලෙස භාවිතා කිරීමට සිදුවේ. මෙහිදී අර්ථ විකෘති වීම වැළැක්වීම සඳහා අර්ථ කිහිපයක් සසඳා බැලීම වැදගත් වේ.
- දේශීය කර්තෘන් ලවා කියවීම (Proofreading by Native Speakers): අවසාන පරිවර්තනය නිම කිරීමෙන් පසු ජාවා භාෂාව මව්භාෂාව කරගත් දේශීය සංස්කාරකවරයෙකු ලවා එය කියවා බැලීම (Proofreading) මඟින් භාෂාවේ ස්වභාවික ගලායාම සහ ව්යාකරණ දෝෂ නිවැරදි කරගත හැක.
- පාරිභාෂික ශබ්ද මාලාවක් (Glossary) සකස් කරගැනීම: නිතර භාවිතා වන වචන සහ තාක්ෂණික පද සඳහා සිංහල-ජාවා පාරිභාෂික ලැයිස්තුවක් සකස් කර තබා ගැනීමෙන් පරිවර්තන කටයුතු වඩාත් වේගවත් හා ක්රමවත් කරගත හැකිය.
නිගමනය
සිංහල සිට ජාවා භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීම යනු හුදෙක් වචන වෙනස් කිරීමක් නොව, සංස්කෘතීන් දෙකක් අතර පාලමක් තැනීමකි. භාෂා දෙකෙහිම පවතින සුවිශේෂී ව්යාකරණ රටාවන් සහ ජාවා භාෂාවේ පවතින සමාජ මට්ටම් පිළිබඳව නිසි අවධානය යොමු කිරීමෙන් ඉතා සාර්ථක සහ ගුණාත්මක පරිවර්තනයක් සිදු කළ හැකිය. ඉහත සඳහන් කළ ක්රමවේදයන් සහ උපදෙස් අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබේ පරිවර්තන වෘත්තීය මට්ටමකට ඔසවා තැබීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.