Boranodi magareng ga Setswana, puo ya se-Bantu e e buiwang thata mo borwa jwa Aferika, le se-Malay (Bahasa Melayu), puo ya se-Austronesia e e buiwang mo borwa-botlhaba jwa Asia, ke tiro e e tlhokang botlhale jo bo tseneletseng le kitso e e tseneletseng ya dipuo tseno ka bobedi. Le fa dipuo tseno di se na kamano epe ya katiso ya hisitori kgotsa ya thutapuo, boranodi jwa tsona bo tlhoka gore moranodi a tlhaloganye dintlha tse di raraaneng tsa thutapuo, popopuo, le ngwao. Kaelo eno e tlhalosa dintlha tsa botlhokwa tse baranodi ba tshwanetseng go di ela tlhoko go netefatsa gore molaetsa o fetisediwa ka botlalo le ka boammaaruri ntle le go latlhegelwa ke boleng jo bo lebaneng.
1. Dipharologanyo tsa Sebopego sa Popopuo le Thulaganyo ya Mafoko
Nngwe ya dikgwetlho tse dikgolo mo go ranoleng Setswana go ya mo se-Malay ke pharologanyo e e leng teng mo popopuong ya dipuo tseno. Setswana se ikaegile thata ka maphata a maina (noun classes) le ditumalano tsa popopuo (concords). Maina otlhe a Setswana a kgaogantswe ka maphata a a farologaneng, mogo one go nang le ditlhogo tse di laolang tumalano ya sediri, sedirwa, le matlhaodi mo polelong. Ka fa letlhakoreng le lengwe, se-Malay ga se na maphata a maina, e bile ga se farologanye maina ka bong kgotsa ka ditumalano tse di raraaneng tsa thutapuo.
Mo se-Malay, go supa dipalo kgotsa bongwe le bontsi jwa dilo, go dirisiwa mafoko a a kgethegileng a a bidiwang "kata penjodoh bilangan" (ditlhaodi tsa dipalo). Ditlhaodi tseno di farologana go ya ka sebopego sa selo se se buiwang. Ka sekai, fa go buiwa ka dilo tse di chitshana go dirisiwa "biji", fa go buiwa ka batho go dirisiwa "orang", mme fa go buiwa ka diphoofolo go dirisiwa "ekor". Moranodi o tshwanetse go ela tlhoko gore pharologanyo eno ya maphata a maina mo Setswaneng e ranolelwa sentle mo se-Malay ka go dirisa ditlhaodi tseno tse di lebaneng gore polelo e utlwale sentle mo babusing ba se-Malay.
2. Go Ranola Ditiro (Verbal Morphology) le Dinako
Loleme lwa Setswana lo na le thulaganyo e e humileng ya ditiro, kwa go nang le ditlhogo tsa sediri, ditlhogo tsa sedirwa, le dikatolosothuo tse di bontshang dinako (jaaka nako e e fetileng, nako ya jaanong, le nako e e tlang) le mekgwa ya ditiro. Ditiro mo Setswaneng di fetolwa ka go tsenya matlhogo le megatlha go supa gore ke mang yo o dirang tiro, o e direla mang, le gore e dirilwe leng.
Mo se-Malay, ditiro ga di fetolwe go supa nako kgotsa sediri. Se-Malay ga se na conjugation ya ditiro. Go na le moo, go supa nako e selo se diragetseng ka yona, se-Malay se dirisa mafoko a a supang nako (jaaka "sudah" go supa nako e e fetileng, "sedang" go supa nako ya jaanong, le "akan" go supa nako e e tlang) kgotsa se ikaega ka popofoko e e tlhalosang nako mo polelong. Ditiragalo tsa ditiro mo se-Malay di laolwa thata ke "imbuhan" (diprefikise le disufikise) tse di fetolang ditiro go nna maina kgotsa go supa gore tiro e dirwa ka tsela efe (jaaka go supa tiro e e dirwang ke sediri kgotsa e e diragalelang sedirwa - active or passive voice). Moranodi o tshwanetse go tlhaloganya mekgwa eno ka bobedi go kgaoganya ka botlalo nako e selo se diragetseng ka yona mo Setswaneng mme a e tlhagise ka botlalo mo se-Malay a dirisa mafoko a nako a a lebaneng.
3. Bogolo le Tlotlo mo Puong (Registers and Honorifics)
Setswana le se-Malay ka bobedi di anaanela thata tlotlo le botsalano jo bo supang maemo a loago. Mo Setswaneng, tlotlo e bontshiwa ka go dirisa bongatsi jwa tlotlo (go dirisa "lo" kgotsa "ba" fa o bua le motho a le mongwe yo o mo tlotlang) le go dirisa mafoko a a jaaka "Rra" le "Mma". Thulaganyo eno ya tlotlo e botlhokwa thata mo mekgweng ya loago ya Batswana.
Fela jalo, se-Malay se na le thulaganyo e e raraaneng ya tlotlo le maina a a kgethegileng a go tlotla a a bidiwang "panggilan hormat". Tsela e batho ba buisanang ka yona e laolwa ke maemo a bona mo loagong, dingwaga, le kamano ya bona ya losika. Go na le pronouns tse di farologaneng tsa motho wa ntlha le wa bobedi tse di tshwanetseng go dirisiwa go ya ka maemo. Ka sekai, "saya" ke tsela e e tlwaelegileng ya go re "nna", mme fa o bua le motho wa maemo a a kwa godimo kgotsa mo maemong a semmuso, go ka dirisiwa "hamba" kgotsa "kami" go ya ka ditiragalo. Fa moranodi a sa tlhokomele dintlha tseno, o ka feleletsa a kwadile molaetsa o o kgopisang kgotsa o o sa supeng tlotlo e e lebaneng mo ngwaong ya se-Malay. Ke ka hoo go leng botlhokwa go sekaseka babusi ba molaetsa o o ranolwang le go tlhopha mafoko a a supang tlotlo e e tshwanetseng.
4. Dikapolelo le Maadingwa a Mafoko (Idioms and Loanwords)
Kgwetlho e nngwe e e tlwaelegileng mo boranoding jwa dipuo tseno ke go ranola dikapolelo le diidioma. Setswana se humile ka diidioma le maele tse gantsi di tswang mo botshelong jwa temo-thuo le matshelo a diphoofolo (ka sekai, "leina le lebe ke seromo" kgotsa "go phunya phofo"). Go ranola maele ano ka tlhamalalo go ya mo se-Malay go ka tlhakatlhakanya babusi ba se-Malay mme ga dira gore molaetsa o se ka wa tlhaloganyesega.
Moranodi o tshwanetse go dirisa mokgwa wa transcreation kgotsa go batla maele a a lekanang le ao mo se-Malay (a a bidiwang "peribahasa"). Se-Malay le sona se humile ka diidioma tse gantsi di ikaegileng ka matshelo a lewatle, ditshekatsheko tsa tikologo ya tsona, le ngwao ya se-Islam. Go na le gore moranodi a ranole lentswe ka lentswe, o tshwanetse go tlhaloganya bokao jo bo kwetseng jwa sekeleme sa Setswana mme a se ranolele mo bokamong jo bo tshwanang jwa se-Malay bo bo amelesegang.
Mo godimo ga moo, baranodi ba tshwanetse go ela tlhoko maadingwa a mafoko. Setswana se adimile mafoko a le mantsi go tswa mo Sekgoeng le mo Seburu. Ka fa letlhakoreng le lengwe, se-Malay se adimile mafoko go tswa mo se-Arabia, se-Sanskrit, se-Portuguese, se-Dutch, le Sekgowa. Fa o kopana le lentswe la seadiwa mo Setswaneng, go ka nna botlhokwa go batla lentswe le le nang le bokao jo bo tshwanang mo se-Malay, le fa e le lentswe la seadiwa sa se-Malay se se tswang mo se-Arabia kgotsa Sekgowa, go netefatsa gore molaetsa o nna le boleng jo bo tlhamaletseng.
5. Mekgwa ya Botlhokwa ya go Netefatsa Boleng
Go bona maduo a a kwa godimo mo boranoding jwa Setswana go ya mo se-Malay, latela mekgwa eno e e latelang:
- Ikaege ka Bokao, e seng Mafoko: Qoba go ranola lentswe ka lentswe. Tlhaloganya molaetsa ka botlalo pele o o ranolela mo puong e nngwe.
- Ela Tlhoko Semantle (Context): Sekaseka gore a molaetsa ke wa semmuso, wa thuto, kgotsa ke wa puisano e e tlwaelegileng, mme o tlhope registers tse di lebaneng tsa se-Malay.
- Tiriso ya Didirisiwa tsa Boranodi: Didirisiwa tse di jaaka madikshinari a a ikanyegang le ditlhaloso tsa ditiragalo tsa ditshekatsheko di botlhokwa go tila diphoso tsa botlhokwa tsa thutapuo.
- Netefatso ya Babusi ba Lefelo (Localization): Etsa gore moranodi wa puo ya se-Malay a sekaseke molaetsa o o ranotsweng go tlhomamisa gore o utlwala e le wa tlholego e bile ga o na diphoso tsa ngwao.
Ka go latela dintlha tseno tsa botlhokwa le go elatlhoko mekgwa e e farologaneng ya dipuo tseno ka bobedi, baranodi ba ka kgona go golagana baemedi ba ngwao eno ka bobedi mme ba tlhagisa ditiro tsa boranodi tse di maemo a a kwa godimo, tse di tlhaloganyesegang sentle, le tse di tlotlang boleng jwa mekgwa ya dipuo tseno ka bobedi.